«Έχει καλό κάρμα», «μου γύρισε το κάρμα», «το κάρμα είναι κακό πράγμα» – η λέξη karma έχει περάσει για τα καλά στο λεξιλόγιό μας. Τη συναντούμε σε κουβέντες φίλων, σε τραγούδια, ακόμη και σε τίτλους άρθρων. Αλλά τι πραγματικά σημαίνει και ποια θα μπορούσε να είναι η ελληνική της απόδοση;
Η λέξη karma προέρχεται από τα σανσκριτικά και σημαίνει «πράξη», «έργο», «πράξη με συνέπειες». Στον ινδουισμό και στον βουδισμό, το κάρμα περιγράφει τον νόμο της αιτίας και του αποτελέσματος: κάθε πράξη, καλή ή κακή, αφήνει αποτύπωμα που καθορίζει το μέλλον μας. Με απλά λόγια: «ό,τι σπείρεις, θα θερίσεις».
Στα ελληνικά, η έννοια μπορεί να αποδοθεί με λέξεις όπως μοίρα, τύχη, αντίκτυπος των πράξεων, αλλά και με φιλοσοφικούς όρους όπως νέμεσις ή ανταπόδοση. Οι Στωικοί, για παράδειγμα, μιλούσαν για τον Λόγο που διέπει τα πάντα, ενώ η αρχαιοελληνική έννοια της ύβρεως και της τιμωρίας έχει πολλά κοινά με το κάρμα.
Το karma είναι κάτι πολύ περισσότερο από μια «μόδα» στις κουβέντες μας. Είναι μια πανάρχαια ιδέα που συναντά την ελληνική σκέψη στη δικαιοσύνη της Νέμεσης και στην αλυσίδα αιτίας–αποτελέσματος. Αντί να λέμε «το κάρμα θα σε βρει», μπορούμε να πούμε «η ζωή θα σου ανταποδώσει», «η νέμεση έρχεται» ή απλά «ό,τι δίνεις, παίρνεις». Κι ίσως τότε, η ελληνική γλώσσα να ξαναποκτήσει τη σοφία που ήδη κρύβει μέσα της.
