Νίκος Μακρής «Από τη στιγμή που ένα κορίτσι έχει περίοδο, σταματά να ψηλώνει». Είναι μια φράση που ακούν συχνά γονείς και έφηβες – αλλά δεν είναι απολύτως αληθινή. Η ανάπτυξη στην εφηβεία είναι μια διαδικασία με στάδια, ρυθμούς και μεγάλες διαφορές από παιδί σε παιδί.
Τα πρώτα χρόνια της ζωής, τα παιδιά μεγαλώνουν γρήγορα. Ρούχα και παπούτσια αλλάζονται συνεχώς και το σώμα αναπτύσσεται με εντυπωσιακούς ρυθμούς. Αυτή η ταχύτητα επιβραδύνεται σταδιακά και επιστρέφει δυναμικά στην εφηβεία – το τελευταίο μεγάλο κεφάλαιο της σωματικής ανάπτυξης.
Σύμφωνα με τη νεογνολόγο και παιδίατρο Lyndsey Garbi, τα κορίτσια μπαίνουν και ολοκληρώνουν την εφηβεία νωρίτερα από τα αγόρια. Η εφηβεία ξεκινά συνήθως ένα έως δύο χρόνια πριν από την πρώτη έμμηνο ρύση και ολοκληρώνεται περίπου στα 15 ή 16 έτη.
Η πιο έντονη αύξηση του ύψους συμβαίνει λίγο πριν την πρώτη περίοδο. Μετά την έναρξή της, τα κορίτσια συνήθως συνεχίζουν να ψηλώνουν, αλλά πιο αργά και για μικρότερο χρονικό διάστημα. Άρα, η περίοδος δεν σημαίνει «τέλος» της ανάπτυξης, αλλά την αρχή της ολοκλήρωσής της.
Κατά την εφηβεία, το σώμα αλλάζει με πολλούς τρόπους. Το στήθος αναπτύσσεται, εμφανίζονται τρίχες στην ηβική περιοχή και τις μασχάλες, τα αναπαραγωγικά όργανα ωριμάζουν και το δέρμα γίνεται πιο λιπαρό λόγω των ορμονικών αλλαγών. Συχνά παρατηρούνται ακμή, έντονη εφίδρωση, αλλά και εναλλαγές στη διάθεση. Ένα λιγότερο γνωστό, αλλά πρώιμο σημάδι εφηβείας είναι και η αλλαγή στο μέγεθος του ποδιού.
Το πόσο και πότε θα ψηλώσει ένα κορίτσι δεν εξαρτάται μόνο από τις ορμόνες. Η κληρονομικότητα παίζει σημαντικό ρόλο: αν οι γονείς δεν είναι ψηλοί, είναι πιθανό και το παιδί να μην φτάσει μεγάλο ύψος, όσο υγιές κι αν είναι. Εξίσου σημαντική είναι η διατροφή. Έλλειψη θρεπτικών συστατικών ή υποσιτισμός μπορεί να καθυστερήσουν την ανάπτυξη, ενώ η παχυσαρκία συχνά τη επισπεύδει.
Υπάρχουν και περιπτώσεις όπου η ανάπτυξη επηρεάζεται από προβλήματα υγείας. Διαταραχές του θυρεοειδούς ή της υπόφυσης, χρόνιες ασθένειες όπως ο διαβήτης, η νεανική αρθρίτιδα, η κυστική ίνωση ή φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου μπορούν να επιβραδύνουν την εφηβική ανάπτυξη. Ορισμένα γενετικά σύνδρομα επίσης επηρεάζουν το τελικό ύψος.
Υπάρχουν όμως και σημάδια που δείχνουν ότι η ανάπτυξη πλησιάζει στο τέλος της. Η σημαντική επιβράδυνση του ύψους τα τελευταία ένα-δύο χρόνια, η περίοδος που έχει ξεκινήσει εδώ και καιρό, η ολοκλήρωση της τριχοφυΐας και η πιο «ενήλικη» όψη του σώματος είναι ενδείξεις ότι το κορίτσι έχει φτάσει ή πλησιάζει στο τελικό του ύψος.
Κάθε παιδί έχει τον δικό του ρυθμό. Ωστόσο, αν ένα κορίτσι δεν έχει εμφανίσει περίοδο ή άλλα σημάδια εφηβείας μέχρι την ηλικία των 15 ετών, καλό είναι να συμβουλευτείτε έναν ειδικό. Συνήθως δεν υπάρχει λόγος πανικού, αλλά ο έλεγχος μπορεί να αποκλείσει ορμονικές διαταραχές ή άλλα προβλήματα υγείας.
Το σημαντικό είναι να θυμόμαστε ότι η εφηβεία δεν είναι αγώνας ταχύτητας. Είναι μια φυσική διαδικασία, με διακυμάνσεις και διαφορετικές «διαδρομές». Και σχεδόν πάντα, το σώμα ξέρει πότε και πώς να φτάσει στον προορισμό του.
Πότε πρέπει να ανησυχήσουν οι γονείς
Εάν ένα κορίτσι δεν έχει παρουσιάσει καθόλου σημάδια εφηβείας –όπως έμμηνο ρύση ή ανάπτυξη του στήθους– μέχρι την ηλικία των 15 ετών, καλό είναι να αναζητηθεί ιατρική αξιολόγηση. Η καθυστερημένη ανάπτυξη μπορεί να σχετίζεται με ορμονικές διαταραχές, υποσιτισμό ή άλλες υποκείμενες παθήσεις.
Η ανάπτυξη κάθε παιδιού είναι μοναδική. Η παρακολούθηση από παιδίατρο και η φροντίδα για ισορροπημένη διατροφή και υγιές περιβάλλον αποτελούν τα πιο σημαντικά εφόδια για την ομαλή μετάβαση από την παιδική ηλικία στην εφηβεία και τελικά στην ενήλικη ζωή.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
