Αυτό υποστηρίζει ο Ρούντολφ Τάνζι, καθηγητής Νευρολογίας στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ και συνδιευθυντής του Κέντρου Υγείας του Εγκεφάλου στο Γενικό Νοσοκομείο της Μασαχουσέτης. Ο Τάνζι έχει συνδέσει το όνομά του με την ανακάλυψη τριών κομβικών γονιδίων της νόσου Αλτσχάιμερ και έχει συμβάλει καθοριστικά στη σύγχρονη κατανόηση των νευροεκφυλιστικών παθήσεων μέσα από εκατοντάδες επιστημονικές δημοσιεύσεις.
Παράλληλα, έχει σχεδιάσει ένα ολοκληρωμένο μοντέλο φροντίδας του εγκεφάλου, γνωστό ως SHIELD, το οποίο βασίζεται σε έξι πυλώνες: ύπνο, διαχείριση στρες, κοινωνική επαφή, άσκηση, διατροφή και συνεχή μάθηση. Μιλώντας στην Washington Post, εξήγησε πώς εφαρμόζει ο ίδιος αυτές τις αρχές και πώς μπορούν να βοηθήσουν όλους μας να γερνάμε πιο υγιείς πνευματικά.
Ύπνος: ο καθαρισμός του εγκεφάλου
Στόχος πρέπει να είναι 7 έως 8 ώρες ποιοτικού ύπνου κάθε βράδυ. Σύμφωνα με τον Τάνζι, ο ύπνος δεν ενισχύει μόνο τη μνήμη, αλλά επιτρέπει και στον εγκέφαλο να αποβάλλει τοξικές ουσίες. Κατά τη βαθιά φάση του ύπνου, απομακρύνονται αμυλοειδείς πρωτεΐνες που σχετίζονται με την εμφάνιση του Αλτσχάιμερ, σε μια διαδικασία που ο ίδιος παρομοιάζει με "πρόγραμμα ξεβγάλματος".
Ο καθηγητής δεν ακολουθεί αυστηρό ωράριο, αλλά φροντίζει να κοιμάται τουλάχιστον επτά ώρες. Μία ώρα πριν τον ύπνο αποφεύγει οθόνες και κινητό. Όσοι δεν καταφέρνουν να κοιμηθούν αρκετά τη νύχτα, μπορούν να ωφεληθούν ακόμη και από έναν σύντομο μεσημεριανό υπνάκο.
Διαχείριση του στρες: λιγότερη κορτιζόλη, περισσότερη ηρεμία
Το χρόνιο άγχος έχει συνδεθεί με ταχύτερη γνωστική φθορά, καθώς αυξάνει την κορτιζόλη, μια ουσία επιβαρυντική για τον εγκέφαλο. Ο Τάνζι επισημαίνει ότι ο σύγχρονος τρόπος ζωής, με τη συνεχή έκθεση σε ειδοποιήσεις, emails και social media, έχει εκτοξεύσει τα επίπεδα στρες.
Ο ίδιος χρησιμοποιεί τον διαλογισμό ως βασικό εργαλείο αποφόρτισης. Προτείνει μικρά διαλείμματα μέσα στη μέρα, με κλειστά μάτια και χωρίς εσωτερικό λεκτικό θόρυβο, εστιάζοντας σε εικόνες αντί για σκέψεις και λέξεις. Η παραμονή στο παρόν, αντί για εμμονή με το παρελθόν ή ανησυχία για το μέλλον, είναι κομβικής σημασίας.
Κοινωνική ζωή: τροφή για τον εγκέφαλο
Η συχνή επαφή με φίλους και αγαπημένα πρόσωπα λειτουργεί προστατευτικά για τον εγκέφαλο. Η μοναξιά, αντίθετα, αυξάνει τον κίνδυνο νευροεκφυλιστικών νοσημάτων. Ο Τάνζι τονίζει ότι η κοινωνική αλληλεπίδραση πρέπει να είναι ευχάριστη, διαφορετικά μετατρέπεται σε πηγή άγχους.
Παρότι δεν βλέπει συχνά τους φίλους του λόγω υποχρεώσεων και απόστασης, διατηρεί καθημερινή επικοινωνία μέσω τηλεφώνου ή μηνυμάτων. Ακόμα και τα social media, όταν χρησιμοποιούνται με μέτρο και ουσία, μπορούν να λειτουργήσουν υπέρ της εγκεφαλικής υγείας.
Άσκηση: κίνηση για νέους νευρώνες
Η σωματική δραστηριότητα ενισχύει την αιμάτωση του εγκεφάλου και προάγει τη δημιουργία νέων νευρικών κυττάρων. Παράλληλα, βοηθά στην απομάκρυνση επιβλαβών πρωτεϊνών που σχετίζονται με το Αλτσχάιμερ.
Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη, κάθε 1.000 επιπλέον βήματα την ημέρα μπορούν να καθυστερήσουν την εμφάνιση της νόσου κατά έναν χρόνο. Ο Τάνζι χρησιμοποιεί στατικό ποδήλατο στο γραφείο του και τις υπόλοιπες ημέρες επιλέγει απλούς περιπάτους.
Μάθηση: χτίζοντας αποθέματα συνάψεων
Η εκμάθηση νέων δεξιοτήτων δημιουργεί και ενισχύει τις συνάψεις, τις νευρικές συνδέσεις που αποτελούν τη βάση της μνήμης και της σκέψης. Με το πέρασμα του χρόνου, τείνουμε να χρησιμοποιούμε τις ίδιες νοητικές διαδρομές, κάτι που δεν ευνοεί τον εγκέφαλο.
Ο Τάνζι φροντίζει να προκαλεί τον εαυτό του μαθαίνοντας νέα μουσικά κομμάτια, διαβάζοντας βιβλία, παρακολουθώντας ντοκιμαντέρ και ακούγοντας podcasts. Το κλειδί είναι η ποικιλία και η πνευματική τόλμη.
Διατροφή: σύμμαχος το μικροβίωμα
Η σωστή διατροφή παίζει καθοριστικό ρόλο στη μακροχρόνια γνωστική υγεία. Ο καθηγητής δίνει έμφαση σε τροφές που υποστηρίζουν ένα υγιές εντερικό μικροβίωμα, καθώς τα καλά βακτήρια παράγουν ουσίες που μειώνουν τη φλεγμονή και βοηθούν τον εγκέφαλο να απομακρύνει την αμυλοειδή πλάκα.
Η μεσογειακή διατροφή, πλούσια σε φρούτα, λαχανικά και ελαιόλαδο, βρίσκεται στο επίκεντρο των επιλογών του. Για σνακ προτιμά φρούτα, ξηρούς καρπούς, σπόρους ή γκρανόλα, τονίζοντας πως το έντερο αγαπά τα τραγανά και φυσικά τρόφιμα, όχι τα επεξεργασμένα σνακ.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας: Τι θα κάνουν τα σχολεία αύριο 9/2 (Εγκύκλιος)
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
