Η έκπτωση των γνωστικών λειτουργιών με την πάροδο της ηλικίας είναι αναμενόμενη. Ωστόσο, μια νέα μελέτη από το Πανεπιστήμιο του Τορόντο αναδεικνύει έναν πιο ακριβή και υποσυνείδητο δείκτη για την υγεία του εγκεφάλου: την ταχύτητα με την οποία μιλάμε. Όπως εξηγούν οι ερευνήτριες Claire Lancaster και Alice Stanton από το Πανεπιστήμιο του Sussex, η μελέτη βασίστηκε στην ανάλυση ηχογραφήσεων 125 ατόμων ηλικίας από 18 έως 90 ετών, στους οποίους ζητήθηκε να περιγράψουν μια σκηνή.
Η τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιήθηκε για να εντοπιστούν χαρακτηριστικά της ομιλίας, όπως η ταχύτητα, οι παύσεις και η λέξιλογική ποικιλία. Παράλληλα, οι συμμετέχοντες πέρασαν δοκιμασίες αξιολόγησης νοητικών λειτουργιών, όπως η συγκέντρωση, η ευστροφία και ο σχεδιασμός ενεργειών.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσο μειώνονται αυτές οι εκτελεστικές λειτουργίες με την ηλικία, τόσο πιο αργή γίνεται η καθημερινή ομιλία. Δηλαδή, η δυσκολία δεν περιορίζεται απλώς στην ανάκληση της σωστής λέξης, αλλά αντανακλά μια συνολικότερη επιβράδυνση στη λειτουργία του εγκεφάλου.
Η μελέτη εστίασε επίσης στην ικανότητα των ατόμων να κατονομάζουν αντικείμενα που έβλεπαν, με την ταυτόχρονη ακρόαση σχετικών ή ηχητικά παρόμοιων λέξεων. Αυτό το πείραμα έδειξε ότι η ταχύτητα ομιλίας συνδέεται άμεσα με τον χρόνο που χρειάζεται κάποιος για να βρει και να προφέρει τη σωστή λέξη.
Το βασικό συμπέρασμα; Η επιβράδυνση του λόγου δεν είναι απλώς αποτέλεσμα φυσικής γήρανσης, αλλά πιθανώς ένας πρώιμος δείκτης γνωστικής έκπτωσης ακόμα και προτού εμφανιστούν πιο εμφανή συμπτώματα της άνοιας.
Η έρευνα τονίζει τη σημασία της παρακολούθησης όχι μόνο του τι λέμε, αλλά και του πώς και πόσο γρήγορα το λέμε. Η πρόοδος στην τεχνητή νοημοσύνη και στην ανάλυση της φυσικής γλώσσας υπόσχεται νέες δυνατότητες για την έγκαιρη ανίχνευση των νοητικών αλλαγών, προσφέροντας ελπίδα για έγκαιρη παρέμβαση σε άτομα που βρίσκονται σε κίνδυνο.
