Η υπουργός Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, παρουσίασε στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής το πλαίσιο έναρξης του εθνικού διαλόγου για τη νέα αρχιτεκτονική του Λυκείου. Στο επίκεντρο βρίσκεται η καθιέρωση του Εθνικού Απολυτηρίου ως βασικού τίτλου εισαγωγής στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, με αναβαθμισμένο ρόλο και διεθνή αναγνώριση.
Η βασική φιλοδοξία, σύμφωνα πάντα με την υπουργό Παιδείας, είναι το Λύκειο να πάψει να είναι ένας στενός «προθάλαμος» των εξετάσεων και να αποκτήσει μορφωτική αυτοτέλεια. Όχι απλώς μια διαδρομή προς τις Πανελλήνιες, αλλά ένας χώρος ουσιαστικής μάθησης, κριτικής σκέψης και προσωπικής ωρίμανσης.
Λιγότερα μαθήματα, λιγότερη ύλη
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, προβλέπεται μείωση των εξεταζόμενων μαθημάτων στη Γ’ Λυκείου από έξι σε τέσσερα, καθώς και περιορισμός της εξεταστέας ύλης. Πρόκειται για μια παρέμβαση που, αν εφαρμοστεί ουσιαστικά και όχι λογιστικά, μπορεί να αποσυμπιέσει μια τάξη που σήμερα βιώνει την πιο έντονη εξεταστική πίεση.
Η υπουργός επεσήμανε ότι σε δώδεκα ευρωπαϊκές χώρες ο τελικός βαθμός για την εισαγωγή στα πανεπιστήμια προκύπτει από συνδυασμό προφορικής και γραπτής αξιολόγησης – συνήθως σε αναλογία 30% προς 70%. Στην ελληνική περίπτωση προτείνεται η συμμετοχή των τάξεων του Λυκείου στον τελικό βαθμό, με έμφαση στη Β’ και Γ’ Λυκείου, ενώ τίθεται προς συζήτηση αν και πώς θα προσμετράται η Α’ Λυκείου.
Το κρίσιμο στοιχείο εδώ δεν είναι μόνο η αναλογία, αλλά οι «δικλίδες αξιοπιστίας». Ένα μεικτό σύστημα που θα συνδυάζει ενδοσχολική επίδοση και εθνικές εξετάσεις χρειάζεται θεσμικές εγγυήσεις, ενιαία κριτήρια και διαφανείς διαδικασίες, ώστε να μην καλλιεργηθεί αμφισβήτηση ή αίσθημα αδικίας.
Τράπεζα Θεμάτων και σώμα βαθμολογητών
Στο νέο πλαίσιο προβλέπεται ενίσχυση της Τράπεζας Θεμάτων, συγκρότηση σώματος βαθμολογητών και ενιαίο σύστημα εξετάσεων. Η πρόθεση είναι να διαμορφωθεί ένα περιβάλλον που θα αποτυπώνει τη συνολική μαθησιακή προσπάθεια και όχι την «κρίση μιας στιγμής».
Η ίδια η υπουργός ξεκαθάρισε ότι οι Πανελλήνιες δεν καταργούνται άμεσα. Παραμένουν ως αξιόπιστος και αδιάβλητος μηχανισμός, μέχρι να διαμορφωθεί μια εναλλακτική πρόταση που θα πληροί τα ίδια κριτήρια εγκυρότητας. Ο στόχος είναι να ενταχθούν σε ένα ευρύτερο σύστημα αξιολόγησης και όχι να αποτελούν τη μοναδική πύλη.
Χωρίς τους εκπαιδευτικούς, καμία αλλαγή
Ένα από τα πιο ουσιαστικά σημεία της παρουσίασης ήταν η έμφαση στη σταδιακή εφαρμογή: πιλοτικές φάσεις, ανεξάρτητη αποτίμηση, επαρκής μεταβατική περίοδος και διαρκής επιμόρφωση των εκπαιδευτικών. Καμία μεταρρύθμιση δεν μπορεί να πετύχει αν οι δάσκαλοι και οι καθηγητές δεν νιώσουν ότι είναι συμμέτοχοι και όχι απλοί εκτελεστές αποφάσεων.
Το Λύκειο καλείται να γίνει πιο ανθρώπινο και μαθητοκεντρικό. Αυτό σημαίνει χρόνο για εμβάθυνση, χώρο για λάθος, έμφαση στις δεξιότητες και όχι μόνο στην απομνημόνευση. Σημαίνει ένα σχολείο που προετοιμάζει για τη ζωή, όχι μόνο για ένα εξεταστικό τεστ.
Η βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας, Ιωάννα Λυτρίβη έκανε λόγο για «έναν Εθνικό Διάλογο με στόχο να δημιουργηθεί ένα δίκαιο, σύγχρονο, ισότιμο, δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα».

Τέλος, ο Μιχάλης Σφακιανάκης, πρόεδρος της Συνόδου των πρυτάνεων και πρόεδρος της Επιτροπής για τον Εθνικό διάλογο, επεσήμανε ότι «στόχος μας είναι ένα ανοιχτό, δημοκρατικό, δίκαιο και συμπεριληπτικό, εκπαιδευτικό σύστημα που θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες των καιρών και των νέων προκλήσεων».
Η Υπουργός Παιδείας, εξέφρασε την ικανοποίηση της «τόσο από το περιεχόμενο της συζήτησης, ακόμα και σε ζητήματα που υπάρχει διαφωνία, όσο και από την δήλωση προθέσεων της Αντιπολίτευσης για συμμετοχή σε αυτή την πολύμηνη διαδικασία».
Αντιδράσεις αντιπολίτευσης
«Το Πασόκ δεν θα επιτρέψει τη δημιουργία πολιτικών και επικοινωνιακών αντιπερισπασμών με θύμα την Παιδεία. Προτεραιότητά μας είναι μια ουσιαστική τομή για τις επόμενες γενιές, ακόμη κι αν αυτή απαιτεί θυσίες από όλους μας», υπογράμμισε από την πλευρά του ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ, Στέφανος Παραστατίδης.

Όπως είπε, «το εθνικό απολυτήριο είναι για εμάς μία σοβαρή παιδαγωγική μεταρρύθμιση και δεν θα επιτρέψουμε σε καμία περίπτωση να γίνει ένα προεκλογικό πυροτέχνημα της κυβέρνησης».
Παράλληλα, σημείωσε ότι «ο διάλογος αυτός δεν είναι κυβερνητική έμπνευση, αλλά καρπός της θεσμικής πρωτοβουλίας που πήρε το ΠΑΣΟΚ ήδη από τον Ιούνιο του 2025», προσθέτοντας ότι είναι σαφές και ξεκάθαρο ότι θα συμμετέχουμε και γιατί αφουγκραζόμαστε την κοινωνική ανάγκη για μια γενναία παρέμβαση που θα σταματήσει την απαξίωση του σχολείου, αλλά και γιατί δεν μπορούμε να αυτοαναιρεθούμε».
Ξεκαθάρισε ακόμα ότι «το ΠΑΣΟΚ προσέρχεται στον διάλογο με τρεις αδιαπραγμάτευτους στόχους:
- Αυτονομία του Λυκείου.
- Τέλος στην «κρίση μιας στιγμής» με τη σημερινή μορφή των Πανελλαδικών, που κρίνει το μέλλον ενός εφήβου σε λίγες ώρες.
- Οικονομική ανακούφιση της οικογένειας, καθώς η θεσμοποιημένη φροντιστηριακή εξάρτηση αποτελεί αιμορραγία για τον οικογενειακό προϋπολογισμό και μετατρέπει τη μόρφωση από δικαίωμα σε οικονομικό αγώνα αντοχής».
«Αυτή η διαδικαστική συζήτηση είναι πολύ σοβαρή γιατί αφορά το μέλλον της χώρας και όλων των νέων παιδιών. Πρέπει να έχουμε την πρόταση της κυβέρνησης, να μπορέσουμε να την μελετήσουμε, να την αξιολογήσουμε, να δούμε αν πράγματι είναι μία προωθητική μεταρρυθμιστική λύση που έχει ανάγκη η χώρα για να κάνουμε και εμείς τις προτάσεις μας», σημείωσε από την πλευρά του, ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, Διονύσης Καλαματιανός

Πρόσθεσε ακόμα ότι «για να προχωρήσει η μεταρρύθμιση θα πρέπει πρώτα να εξασφαλιστεί η λύση των προβλημάτων στην εκπαίδευση, διαφορετικά θα μείνει ένα σχέδιο κενό, και θα συνεχίζεται ένα σύστημα κοινωνικών εκπαιδευτικών ανισοτήτων και αποκλεισμών».

«Τα ωραία λόγια με τα ωραία περιτυλίγματα δεν σβήνουν τα ταξικά φίλτρα, δεν σταματούν τον θρήνο και τον οδυρμό των παιδιών και των λαϊκών οικογενειών που οικονομικά δεν μπορούν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις αυτού του σκληρού, αντιλαϊκού, αντιεκπαιδευτικού συστήματος», τόνισε ο βουλευτής του ΚΚΕ, Γιάννης Δελής.

Η βουλευτής της Νέας Αριστεράς, Μερόπη Τζούφη, σημείωσε ότι «η νέα αρχιτεκτονική του λυκείου είναι μια βαθιά πολιτική συζήτηση που αφορά τον κοινωνικό πυρήνα της εκπαίδευσης και δεν μπορεί να είναι αποκομμένη από τη λύση των χρόνιων προβλημάτων που ταλανίζουν μαθητές εκπαιδευτικούς και γονείς». «Ο διάλογος ορίζεται πάνω σε αυτό το έδαφος που διατηρείται και οδηγεί σε αλυσίδα εκπαιδευτικών ανισοτήτων», πρόσθεσε.
Για την ανάγκη εκπαιδευτικών αλλαγών που θα προωθούν την ισότιμη πρόσβαση και την άρση των κοινωνικών αδικιών στην εκπαίδευση, έκανε λόγο η βουλευτής της Ελληνικής Λύσης, Σοφία Χάιδω Ασημακοπούλου.
Ο βουλευτής του κόμματος «ΝΙΚΗ», Σπυρίδων Τσιρώνης, σημείωσε ότι «οι παραδοχές της υπουργού στα προβλήματα της εκπαίδευσης είναι καλές ως βάση για να ξεκινήσει ο διάλογος».
Ο βουλευτής της Πλεύσης Ελευθερίας, Σπύρος Μπιμπίλιας σημείωσε ότι «η διάθεση για κατάργηση των πανελλαδικών εξετάσεων φαντάζει ως όαση, αλλά αν δεν υπάρχει αξιόπιστο εκπαιδευτικό σύστημα δεν θα πετύχει το εγχείρημα».
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
Λεωνίδας Βουρλιώτης