Λεωνίδας Βουρλιώτης 
Σήμερα, Τρίτη, στις 2 το μεσημέρι, στην Διαρκή Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής ξεκινά επίσημα η συζήτηση για τις προτεινόμενες μεταρρυθμίσεις στο Λύκειο, με κεντρικό άξονα τη θεσμοθέτηση του Εθνικού Απολυτηρίου. Πρόκειται για την «πρώτη πράξη» ενός Εθνικού Διαλόγου που, σύμφωνα με την κυβέρνηση, θα διαμορφώσει το μέλλον του Λυκείου και τον τρόπο με τον οποίο οι μαθητές θα ολοκληρώνουν τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση τα επόμενα χρόνια.
Στην σημερινή συνεδρίαση θα παραστεί και ο πρόεδρος της Επιτροπής «σοφών», Μιχάλης Σφακιανάκης, Πρύτανης του Πανεπιστημίου Πειραιώς και προεδρεύων της Συνόδου Πρυτάνεων, σηματοδοτώντας τον κεντρικό ρόλο που θα έχουν τα πανεπιστήμια στη διαμόρφωση των προτάσεων.
Μιλώντας χθες σε τηλεοπτική εκπομπή η υπουργός Παιδείας επιβεβαίωσε για άλλη μια φορά ότι πρόθεση της κυβέρνησης - όπως έχει καταγραφεί και στο πρόγραμμα της ΝΔ εδώ και 5 χρόνια - είναι να μετρούν στο απολυτήριο και για την πρόσβαση στην Ανώτατη Εκπαίδευση οι βαθμοί όλων των τάξεων του Λυκείου, με εξετάσεις (τύπου πανελλαδικών) στο τέλος κάθε τάξης σε όλα τα μαθήματα όπου εξετάζονται και σήμερα οι μαθητές στις προαγωγικές. Παράλληλα, η κυβέρνηση έχει ξεκαθαρίσει ότι σε πρώτη φάση θα διατηρηθούν και οι πανελλαδικές εξετάσεις ως έχουν, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο κατάργησής τους αφού εδραιωθεί το σύστημα του Εθνικού Απολυτηρίου. Η υπουργός είπε ακόμα ότι στόχος είναι το Εθνικό Απολυτήριο να συνδυάζεται και με κρατικό πιστοποιητικό γλωσσομάθειας, κρατικό πιστοποιητικό πληροφορικής, αλλά και με εργασία κοινωνικής δράσης / εθελοντισμού.
Το αφήγημα του υπουργείου: «διάλογος χωρίς προκαθορισμένες αποφάσεις»
Η κυβέρνηση και η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας επιμένουν ότι ο διάλογος θα διεξαχθεί χωρίς ειλημμένες αποφάσεις. Στο ίδιο πνεύμα, η Σοφία Ζαχαράκη αναμένεται να παρουσιάσει στην Επιτροπή:
το πλαίσιο του Εθνικού Διαλόγου,
και τους άξονες συζήτησης για το Λύκειο και το απολυτήριο.
Σε πρόσφατες δηλώσεις της, η υπουργός έχει ασκήσει κριτική στο ισχύον εκπαιδευτικό πλαίσιο, υποστηρίζοντας ότι:
επιβαρύνει οικονομικά τις οικογένειες,
μειώνει το ενδιαφέρον των μαθητών για τη σχολική διαδικασία,
βασίζεται σε εξετάσεις υψηλής πίεσης,
και δοκιμάζει περισσότερο την αντοχή παρά τη γνώση.
Πρόκειται για διαπιστώσεις που εδώ και χρόνια αποτελούν κοινό τόπο στον εκπαιδευτικό κόσμο. Το κρίσιμο, ωστόσο, ερώτημα δεν είναι η διάγνωση, αλλά η θεραπεία.
Τι αλλάζει – και τι παραμένει σταθερό
Παρά το αφήγημα του «ανοιχτού διαλόγου», οι μέχρι τώρα τοποθετήσεις του Υπουργείου Παιδείας δείχνουν ότι βασικοί πυλώνες του σημερινού συστήματος δεν τίθενται υπό αμφισβήτηση:
Οι Πανελλαδικές Εξετάσεις παραμένουν.
Η Τράπεζα Θεμάτων όχι μόνο συνεχίζεται αλλά ενισχύεται, με την προσθήκη περίπου 2.500 νέων θεμάτων.
Η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής διατηρείται.
Η αξιολόγηση των μαθητών προβλέπεται να στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στην Τράπεζα Θεμάτων.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, στον διάλογο αναμένεται να εξεταστούν:
η ενδεχόμενη προσμέτρηση της επίδοσης της Α’ Λυκείου στο απολυτήριο,
ο ρόλος του προφορικού βαθμού στη συνολική αξιολόγηση.
Στόχος, όπως δηλώνεται, είναι η εξεύρεση ισορροπίας ανάμεσα στην «αντικειμενικότητα» και τη μεγαλύτερη παιδαγωγική συμμετοχή των εκπαιδευτικών. Ωστόσο, όταν η Τράπεζα Θεμάτων και οι εξετάσεις παραμένουν κυρίαρχες, το ερώτημα είναι πόσο πραγματική μπορεί να είναι αυτή η ισορροπία.
Ποιοι αφορά – και από πότε
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του υπουργείου, το νέο σύστημα ενδέχεται να αφορά μαθητές που σήμερα φοιτούν στη Β’ Γυμνασίου, με πιθανή έναρξη εφαρμογής από την Α’ Λυκείου το σχολικό έτος 2027–2028. Παράλληλα, ξεκαθαρίζεται ότι:
δεν αλλάζει τίποτα άμεσα για τους μαθητές που βρίσκονται σήμερα στο Λύκειο,
ούτε για όσους φοιτούν στη Γ’ Γυμνασίου.
Η κυβέρνηση επιχειρεί έτσι να απομακρύνει τον φόβο αιφνιδιασμών, μεταθέτοντας τις αλλαγές στο μέλλον.
Το χρονοδιάγραμμα του διαλόγου
Μετά την σημερινή παρουσίαση στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων:
θα συγκροτηθεί Επιτροπή Διαλόγου,
η διαδικασία θα διαρκέσει περίπου εννέα μήνες,
προβλέπεται κατάθεση νομοσχεδίου τον Νοέμβριο.
Το αναλυτικό χρονοδιάγραμμα περιλαμβάνει:
ενεργοποίηση ομάδων εργασίας τον Φεβρουάριο,
θεματικές συζητήσεις και ψηφιακή διαβούλευση Μάρτιο – Απρίλιο,
επεξεργασία προτάσεων Μάιο – Ιούνιο,
και παρουσίαση της τελικής έκθεσης τον Οκτώβριο του 2026.
Στη διαδικασία καλούνται να συμμετάσχουν θεσμικοί φορείς, εκπαιδευτικοί, πανεπιστήμια, κόμματα, μαθητές και γονείς.
Ένας διάλογος σε ευρύτερο πολιτικό φόντο
Οι συζητήσεις για το Εθνικό Απολυτήριο δεν διεξάγονται σε κενό αέρος. Εντάσσονται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο αναδιάρθρωσης της εκπαίδευσης, που περιλαμβάνει ανοιχτά ζητήματα όπως η αναθεώρηση του άρθρου 16 του Συντάγματος και η ενίσχυση της επαγγελματικής κατάρτισης.
Η ουσία πίσω από την «πρώτη πράξη»
Η σημερινή συνεδρίαση δεν θα κρίνει το Εθνικό Απολυτήριο. Θα δείξει όμως αν ο διάλογος θα είναι ουσιαστικός ή αν θα κινηθεί εντός στενών, προκαθορισμένων ορίων. Όταν οι βασικοί μηχανισμοί πίεσης –Πανελλαδικές, Τράπεζα Θεμάτων, ΕΒΕ– παραμένουν εκτός συζήτησης, τότε το βάρος πέφτει στις λεπτομέρειες, όχι στην αρχιτεκτονική.
Και εκεί ακριβώς θα κριθεί αν το νέο Λύκειο θα απομακρυνθεί πραγματικά από τη λογική της διαρκούς εξέτασης ή αν απλώς θα τη μοιράσει σε περισσότερα χρόνια, με νέο όνομα και μεγαλύτερη διάρκεια.
Όλες οι σημαντικές ειδήσεις
Πίνακες εκπαιδευτικών: Οι καλύτερες ώρες για την αίτηση στο ΑΣΕΠ
Προκηρύξεις εκπαιδευτικών 2026: Πώς θα δεις πρώτος τους πίνακες μέσω google
