Μιχάλης Τσιλιβάκος Η τελευταία ετήσια έκθεση της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ) για το 2024 έρχεται να φωτίσει με τον πλέον διαφωτιστικό τρόπο το πραγματικό βάρος που δίνει η ελληνική κυβέρνηση στην Έρευνα της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης.
Από τα στοιχεία προκύπτει ότι η Ελλάδα παραμένει πολύ πίσω σε κρίσιμους δείκτες, τόσο σε ό,τι αφορά την αναλογία φοιτητών και διδασκόντων, όσο και στη δυναμική της ερευνητικής παραγωγής.
Διδασκόντες και φοιτητές: Η Ελλάδα στην κορυφή… της ανισορροπίας
Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat για το 2023, η καλύτερη αναλογία φοιτητών ανά διδάσκοντα στην Ευρώπη παρατηρείται στο Λουξεμβούργο (4:1), ενώ ακολουθούν η Μάλτα και η Νορβηγία (9:1).
Στον αντίποδα, χώρες όπως η Κύπρος (25:1), το Βέλγιο (22:1) και η Ιταλία (20:1) εμφανίζουν υψηλότερη αναλογία, όμως η Ελλάδα ξεχωρίζει με 49 φοιτητές ανά διδάσκοντα, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία που υπολογίζουν το σύνολο των εγγεγραμμένων φοιτητών.
Ωστόσο, η εικόνα βελτιώνεται αν λάβουμε υπόψη τους ενεργούς φοιτητές: τότε η αναλογία πέφτει σε 33:1, σύμφωνα με στοιχεία της ΕΘΑΑΕ και του ΟΠΕΣΠ, υπολογιζόμενη από τα μέλη του μόνιμου διδακτικού προσωπικού (ΔΕΠ, ΕΔΙΠ, ΕΕΠ, ΕΤΕΠ) χωρίς το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο.
Η υπεράριθμη φοιτητική βάση, ιδιαίτερα στους μη ενεργούς φοιτητές, καθώς και η δυσμενής αναλογία ανδρών/γυναικών στο διδακτικό προσωπικό (62,3% άνδρες, 37,7% γυναίκες, έναντι ευρωπαϊκού μέσου όρου 55,3%/44,7%) αποτυπώνει με σαφήνεια τις ελλείψεις της ελληνικής Τριτοβάθμιας.
Ερευνητική δραστηριότητα: Ανάκαμψη ή στασιμότητα;
Παρά την αύξηση της τελευταίας δεκαετίας, η ερευνητική δραστηριότητα στην Ελλάδα δείχνει σημάδια στασιμότητας το 2024.
Σύμφωνα με στοιχεία της Scimago, ο αριθμός των δημοσιεύσεων σε περιοδικά με κριτές αυξήθηκε την περίοδο 2014–2024 κατά 40,2%, φτάνοντας τις 27.650 δημοσιεύσεις, μια ελαφρά μείωση σε σχέση με το 2023 που κατέγραψε 27.719.
Στην ευρωπαϊκή κατάταξη, η Ελλάδα βρίσκεται στη 17η θέση μεταξύ 51 χωρών για τον συνολικό αριθμό δημοσιεύσεων, πίσω από χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο (252.604), η Γερμανία (206.323) και η Ιταλία (162.794), αλλά πάνω από τη Φινλανδία (27.413) και την Ουκρανία (22.713).
Ο δείκτης αναφορών ανά δημοσίευση δείχνει ότι η Ελλάδα κατατάσσεται στη 16η θέση με 1,15 αναφορές ανά δημοσίευση, ξεπερνώντας χώρες όπως η Γερμανία (1,04) και η Γαλλία (1,05), και βρίσκεται σε κοντινή απόσταση από το Ηνωμένο Βασίλειο (1,17).
Όμως, η αποδοτικότητα ανά ερευνητή παραμένει χαμηλή: με 0,51 δημοσιεύσεις ανά ερευνητή το 2023, η Ελλάδα βρίσκεται στην 21η θέση στην Ευρώπη, υπολειπόμενη σημαντικά από χώρες όπως η Κύπρος (3,34) και η Μάλτα (1,22).
Ενδεικτικό είναι ότι από το 2014 μέχρι το 2023 καταγράφεται μείωση 22,7% στην αναλογία δημοσιεύσεων ανά ερευνητή (από 0,66 σε 0,51).
Τα στοιχεία της ΕΘΑΑΕ και της Eurostat αποκαλύπτουν με καθαρότητα τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ελληνική Τριτοβάθμια Εκπαίδευση: υψηλή αναλογία φοιτητών/διδασκόντων, που περιορίζει την ποιότητα της διδασκαλίας, μη ισορροπημένη διάρθρωση φύλου στο διδακτικό προσωπικό και σημαντική στασιμότητα στην παραγωγικότητα και στην ερευνητική αποδοτικότητα των πανεπιστημίων.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
