Παναγιώτης Παραμυθιώτης Στην τελική ευθεία φαίνεται να εισέρχεται ο κυβερνητικός σχεδιασμός για τη δημιουργία ενός νέου υπουργείου που θα αναλάβει την Ανώτατη Εκπαίδευση, την Έρευνα και την Καινοτομία, με το σχετικό προσχέδιο να παραδίδεται, σύμφωνα με πληροφορίες, στον πρωθυπουργό Kyriakos Mitsotakis μέσα στην επόμενη εβδομάδα.
Το νέο διοικητικό σχήμα, που εφόσον προχωρήσει αναμένεται να τεθεί σε πλήρη λειτουργία από το 2027, φιλοδοξεί να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο οργανώνονται η πανεπιστημιακή πολιτική, η ερευνητική στρατηγική και η καινοτομία στη χώρα.
Οι τέσσερις πυλώνες του νέου υπουργείου
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, το νέο υπουργείο θα στηριχθεί σε τέσσερις βασικούς άξονες:
1. Γενική Γραμματεία Ανώτατης Εκπαίδευσης
Θα αναλάβει τον σχεδιασμό και την εποπτεία της πανεπιστημιακής πολιτικής, των ΑΕΙ και των θεμάτων που αφορούν τη λειτουργία της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.
2. Γενική Γραμματεία Έρευνας και Καινοτομίας
Θα συγκεντρώσει τον στρατηγικό σχεδιασμό της ερευνητικής πολιτικής, με στόχο καλύτερο συντονισμό και αποδοτικότερη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων.
3. Νέος Οργανισμός Έρευνας
Στα πρότυπα του Hellenic Foundation for Research and Innovation (ΕΛΙΔΕΚ), ο οργανισμός αυτός θα αναλάβει:
- τη διαχείριση σημαντικών χρηματοδοτικών εργαλείων,
- την προκήρυξη ερευνητικών δράσεων,
- τη συγκέντρωση χρηματοδοτήσεων που σήμερα είναι κατακερματισμένες σε διαφορετικά υπουργεία.
4. Οργανισμός Καινοτομίας Α.Ε.
Ένα νέο εταιρικό σχήμα με μετόχους το υπό ίδρυση υπουργείο και το Υπερταμείο, με αποστολή τη διασύνδεση έρευνας, επιχειρηματικότητας και επενδύσεων.
Ο ρόλος των προσώπων-κλειδιά
Τον συντονισμό της επιστημονικής εισήγησης έχει αναλάβει ο Σπύρος Αρταβάνης-Τσάκωνας (Ομότιμος Καθηγητής Χάρβαρντ), ενώ την τελική διαμόρφωση της πρότασης επιβλέπει ο Υπουργός Επικρατείας, Άκης Σκέρτσος.
Το επιστημονικό σκέλος της ομάδας:
Σπύρος Αρταβάνης-Τσάκωνας: Καθηγητής Κυτταρικής Βιολογίας, Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ.
Γιώργος Νούνεσης: Πρόεδρος ΕΣΕΤΕΚ και πρώην Διευθυντής του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος».
Περικλής Μήτκας: Πρόεδρος της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ).
Αχιλλέας Γραβάνης: Καθηγητής Φαρμακολογίας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Κρήτης.
Χριστίνα Κουλούρη: Πρύτανης του Παντείου Πανεπιστημίου και διακεκριμένη ιστορικός.
Ανδρέας Μπουντουβής: Τέως Πρύτανης ΕΜΠ και Καθηγητής στη Σχολή Χημικών Μηχανικών.
Βασιλική Γεωργιάδου: Καθηγήτρια Πολιτικής Επιστήμης στο Πάντειο και Πρόεδρος του ΕΚΚΕ.
Ιωάννης Ταλιανίδης: Διευθυντής Ερευνών και κάτοχος της έδρας AXA στην Επιγενετική.
Παναγιώτης Καραμπίνης: Γενικός Διευθυντής της Endeavor Greece.
Το κυβερνητικό επιτελείο:
Βιβή Χαραλαμπογιάννη: Υφυπουργός Εσωτερικών.
Νίκος Παπαϊωάννου: Υφυπουργός Παιδείας.
Σταύρος Καλαφάτης: Υφυπουργός αρμόδιος για θέματα Έρευνας και Καινοτομίας.
Τάσος Γαϊτάνης: Γενικός Γραμματέας Έρευνας και Καινοτομίας.
Παυλίνα Καρασιώτου: Γενική Γραμματέας Δημοσιονομικής Πολιτικής.
Βασιλική Παντελοπούλου: Γενική Γραμματέας Κοινοτικών Πόρων.
Στέλιος Κουτνατζής: Γενικός Γραμματέας του Πρωθυπουργού.
Γιάννης Μαστρογεωργίου: Ειδικός Γραμματέας Μακροπρόθεσμου Σχεδιασμού.
Απόστολος Δημητρόπουλος: Ειδικός Σύμβουλος στην Προεδρία της Κυβέρνησης.
Η επιτροπή καλείται να αντιμετωπίσει την «πανσπερμία» φορέων που υπάγονται σήμερα σε διαφορετικά υπουργεία, γεγονός που προκαλεί σημαντικές καθυστερήσεις στην αξιολόγηση προτάσεων και στην απορρόφηση κονδυλίων.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, οι επόμενοι μήνες θα αποτελέσουν μια περίοδο εντατικού διαλόγου με τις πρυτανικές αρχές των ΑΕΙ, τα ερευνητικά κέντρα και την ακαδημαϊκή κοινότητα της διασποράς.
Τα στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας για την αύξηση των εξαγωγών υψηλής τεχνολογίας, οι οποίες ανήλθαν από το 13% το 2019 στο 15% το 2023, αποτελούν το θεμέλιο πάνω στο οποίο το νέο Υπουργείο θα κληθεί να οικοδομήσει τη μελλοντική οικονομική ανάπτυξη της χώρας.
Το κυβερνητικό αφήγημα
Η κυβέρνηση εμφανίζει τη μεταρρύθμιση ως απάντηση στον σημερινό διοικητικό κατακερματισμό.
Στο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, ο Άκης Σκέρτσος είχε περιγράψει το νέο σχήμα ως «στρατηγείο» ανάπτυξης, που θα λειτουργήσει ως μοχλός για τη μετάβαση της χώρας σε οικονομία γνώσης υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Η βασική λογική είναι ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να παραμένει χώρα «μέτριας καινοτομίας» στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά πρέπει να αποκτήσει πιο συνεκτική εθνική στρατηγική.
Το βασικό ερώτημα που ήδη τίθεται είναι αν πρόκειται για μια ουσιαστική θεσμική τομή ή για μια αναδιάταξη αρμοδιοτήτων με νέο τίτλο.
Τι μπορεί να σημαίνει για την εκπαίδευση
Η ίδρυση ξεχωριστού υπουργείου για την Ανώτατη Εκπαίδευση αλλάζει το διοικητικό τοπίο και για το ίδιο το Υπουργείο Παιδείας.
Αν το σχέδιο προχωρήσει, η πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση θα αποκτήσουν διακριτή κυβερνητική διαχείριση από τα πανεπιστήμια και την έρευνα.
Πρακτικά, αυτό σημαίνει διαφορετικές προτεραιότητες, διαφορετικό ρυθμό λήψης αποφάσεων και ενδεχομένως νέο μοντέλο διοίκησης για την ανώτατη εκπαίδευση.
Το αν αυτή η αλλαγή θα μεταφραστεί σε πραγματική επιτάχυνση ή σε νέα γραφειοκρατία, θα φανεί στην πράξη.
Όλες οι σημαντικές ειδήσεις
Πίνακες εκπαιδευτικών: Οι καλύτερες ώρες για την αίτηση στο ΑΣΕΠ
Προκηρύξεις εκπαιδευτικών 2026: Πώς θα δεις πρώτος τους πίνακες μέσω google
