Κοκκινάκη Υπατία Στη Βουλή μεταφέρεται η συζήτηση για τη διαφάνεια και την ενιαία αξιολόγηση στις Πανελλαδικές Εξετάσεις, μετά από ερώτηση που έθεσε το ζήτημα ενδεχόμενων αποκλίσεων στη βαθμολόγηση, ιδίως στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας. Η απάντηση της υπουργού Παιδείας Σοφίας Ζαχαράκη έρχεται να αποσαφηνίσει το υφιστάμενο πλαίσιο, δίνοντας έμφαση στη λειτουργία των θεσμικών οργάνων και στις προβλεπόμενες διαδικασίες.
Όπως επισημαίνει χαρακτηριστικά η υπουργός, «στα πανελλαδικώς εξεταζόμενα μαθήματα τα θέματα των εξετάσεων καθορίζονται από την οικεία Κεντρική Επιτροπή Εξετάσεων (Κ.Ε.Ε.)», η οποία φέρει την ευθύνη «να αποφευχθούν τυχόν λάθη, ελλείψεις ή ασάφειες» και να διασφαλιστεί ότι τα θέματα είναι «κλιμακούμενου βαθμού δυσκολίας» και πλήρως προσαρμοσμένα στις δυνατότητες των υποψηφίων.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στη διαδικασία βαθμολόγησης, με την υπουργό να υπογραμμίζει ότι τα Βαθμολογικά Κέντρα συγκροτούνται με συγκεκριμένες προδιαγραφές και λειτουργούν υπό συντονισμό, ώστε «να επιτυγχάνεται η μέγιστη δυνατή σύγκλιση στην αξιολόγηση των βαθμολογητών». Παράλληλα, επισημαίνεται ο κομβικός ρόλος της Κ.Ε.Ε., η οποία έχει τη συνολική εποπτεία, διασφαλίζοντας «την αδιάβλητη διεξαγωγή των εξετάσεων» και «ενιαία κριτήρια αξιολόγησης».
Σε ό,τι αφορά ειδικά το μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας, η Σοφία Ζαχαράκη αναδεικνύει τη φιλοσοφία της εξέτασης, σημειώνοντας ότι τα θέματα «περιλαμβάνουν ποικιλία ερωτήσεων», καλύπτουν ευρύ φάσμα της ύλης και είναι διαβαθμισμένης δυσκολίας, ενώ στόχος είναι οι υποψήφιοι «να κατανοούν, να ερμηνεύουν και να παράγουν κριτικό λόγο».
Η παρέμβαση της υπουργού έρχεται ως απάντηση στις αιτιάσεις περί ανάγκης για «ενιαίες και ολοκληρωμένες οδηγίες αξιολόγησης», με το υπουργείο να προτάσσει το ήδη θεσμοθετημένο πλαίσιο ως εγγύηση αντικειμενικότητας και συνέπειας στη βαθμολόγηση των γραπτών.
Η απάντηση της Σοφίας Ζαχαράκη
«Απάντηση στην Ερώτηση με αριθμ. πρωτ. 1587/2-12-2025»
Σε απάντηση του ανωτέρω Μέσου Κοινοβουλευτικού Ελέγχου, κάνουμε γνωστά τα ακόλουθα:
Ως προς το πρώτο ερώτημα, σημειώνεται ότι σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 11 (Άρθρο 11: Διαδικασία επιλογής, διατύπωσης και διαβίβασης των θεμάτων των μαθημάτων των πανελλαδικών εξετάσεων) της υπ’ αριθμ. Φ.251/25089/Α5/20 Υπουργικής Απόφασης (Β643/27.02.2020) «Πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, διαδικασίες και όργανα σχετικά με τις πανελλαδικές εξετάσεις Γενικού Λυκείου από το 2020 και εφεξής, με το «νέο» σύστημα του ν. 4186/2013 (ΦΕΚ 193 Α΄), όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 100 του ν. 4610/2019 (ΦΕΚ 70 Α΄) και με το άρθρο 165 του ν. 4635/2019 (ΦΕΚ 167 Α΄)», «1. Στα πανελλαδικώς εξεταζόμενα μαθήματα τα θέματα των εξετάσεων καθορίζονται από την οικεία Κεντρική Επιτροπή Εξετάσεων (Κ.Ε.Ε.) του Κεφαλαίου Γ΄ της παρούσας. Για το σκοπό αυτό η Κ.Ε.Ε. συνέρχεται σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων πριν από την έναρξη των εξετάσεων. Με ευθύνη της Κ.Ε.Ε. γίνονται όλες οι αναγκαίες ενέργειες για να αποφευχθούν τυχόν λάθη, ελλείψεις ή ασάφειες στα θέματα και για να διασφαλισθεί ότι αυτά είναι κλιμακούμενου βαθμού δυσκολίας, περιλαμβάνονται στην εξεταστέα ύλη, ανταποκρίνονται στις δυνατότητες των υποψηφίων και μπορούν να απαντηθούν στο χρόνο που οι τελευταίοι έχουν στη διάθεση τους. Η Κ.Ε.Ε. καθορίζει τις διευκρινίσεις και τις συμπληρωματικές πληροφορίες, που πρέπει να δοθούν στους εξεταζομένους/ες.»
Επίσης, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 14 (Άρθρο 14: Βαθμολόγηση των γραπτών των πανελλαδικών εξετάσεων) της ως άνω υπ’ αριθμ. Φ.251/25089/Α5/20 Υπουργικής Απόφασης, «1. Με απόφαση του Υπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων συγκροτούνται τα αναγκαία Βαθμολογικά Κέντρα (Β.Κ.) για τη βαθμολόγηση των γραπτών δοκιμίων των μαθημάτων, που εξετάζονται σε πανελλαδικό επίπεδο, σύμφωνα με τις διατάξεις της παρούσας. Με την απόφαση συγκρότησης των Β.Κ. ορίζονται οι Δ/νσεις Δ.Ε. στις περιφέρειες των οποίων θα λειτουργήσουν Β.Κ., το σχολικό συγκρότημα στο οποίο θα λειτουργήσει το καθένα από αυτά και οι πρόεδροί τους, σύμφωνα με τις διατάξεις της παρούσης. Με όμοια απόφαση ορίζεται σε ποια Β.Κ. βαθμολογούνται τα γραπτά των εξεταστικών κέντρων κατά τρόπον, ώστε τα γραπτά που ανήκουν στα εξεταστικά κέντρα κάθε Διεύθυνσης Δ.Ε να βαθμολογούνται σε Β.Κ. που εδρεύει σε άλλη Διεύθυνση Δ.Ε.» και σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 14 της ως άνω υπ’αριθμ. Φ.251/25089/Α5/20 Υπουργικής Απόφασης, (όπως αυτή αντικαταστάθηκε με την παρ. 2 της υπ’αριθμ. Φ.253/14879/Α5/25 (ΦΕΚ 826 Β/25-2-2025) Υπουργικής Απόφασης) «2. Τα μέλη κάθε Β.Κ. είναι και συντονιστές των βαθμολογητών για τα αντίστοιχα με την ειδικότητά τους εξεταζόμενα μαθήματα, συντονίζουν τη διαδικασία της πειραματικής βαθμολόγησης, μεταφέρουν στους βαθμολογητές οδηγίες της Κεντρικής Επιτροπής Εξετάσεων (Κ.Ε.Ε.) Ημερήσιων και Εσπερινών Γενικών Λυκείων, παρακολουθούν τη διαδικασία βαθμολόγησης και παρεμβαίνουν όταν κριθεί αναγκαίο, ώστε να επιτυγχάνεται η μέγιστη δυνατή σύγκλιση στην αξιολόγηση των βαθμολογητών σε κάθε Β.Κ., μπορούν, δε, να ορίζονται και ως αναβαθμολογητές.».
Περαιτέρω, σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 22 (Άρθρο 22: Κεντρική Επιτροπή Εξετάσεων (Κ.Ε.Ε.) Ημερήσιων και Εσπερινών Γενικών Λυκείων) της ως άνω υπ’αριθμ. Φ.251/25089/Α5/20 Υπουργικής Απόφασης, «4. Έργο της Κ.Ε.Ε. είναι η γενική εποπτεία και ο συντονισμός διενέργειας των πανελλαδικών εξετάσεων των ημερήσιων και των εσπερινών ΓΕΛ, η επιλογή και τελική διαμόρφωση των θεμάτων των εξετάσεων αυτών, η αποστολή τους με τον ασφαλέστερο τρόπο στα λύκεια που λειτουργούν ως εξεταστικά κέντρα ή/και στις ΕΕΔΔΕ ή/ και στα βαθμολογικά κέντρα και η λήψη κάθε αναγκαίου μέτρου για την διασφάλιση της αδιάβλητης διεξαγωγής των εξετάσεων, η παροχή των αναγκαίων, κατά την κρίση της, διευκρινίσεων και οδηγιών στα Βαθμολογικά Κέντρα για την ομαλή και απρόσκοπτη βαθμολόγηση των γραπτών δοκιμίων και τη διασφάλιση ενιαίων κριτηρίων αξιολόγησης, η επίλυση οποιουδήποτε θέματος προκύψει στα εξεταστικά ή βαθμολογικά κέντρα και για το οποίο δεν προβλέπεται λύση από τις κείμενες διατάξεις, η διασφάλιση εφαρμογής των κείμενων διατάξεων από όλους τους εμπλεκόμενους στις εξετάσεις, η παράταση του χρόνου της εξέτασης σε ορισμένα ή σε όλα τα εξεταστικά κέντρα, εφόσον κατά την κρίση της συντρέχουν λόγοι που επιβάλλουν την παράταση αυτή και γενικά η λήψη κάθε αναγκαίου μέτρου για την ομαλή διεξαγωγή και ολοκλήρωση των διαδικασιών των εξετάσεων, της βαθμολόγησης των γραπτών δοκιμίων, καθώς και η αποτίμηση όλων των δεδομένων του έργου της μετά την ολοκλήρωση της βαθμολόγησης. Η Κ.Ε.Ε., εφόσον κρίνεται αναγκαίο για την απρόσκοπτη διεξαγωγή των εξετάσεων, είναι δυνατόν να ζητά τη συνδρομή των αστυνομικών αρχών και άλλων δημόσιων υπηρεσιών και Οργανισμών του Δημοσίου.»
Ως προς το δεύτερο ερώτημα, σημειώνεται ότι σύμφωνα με το Άρθρο Μόνο (Τρόπος εξέτασης των πανελλαδικά εξεταζόμενων μαθημάτων) της υπ’ αριθμ. Φ.251/119188/Α5/22 Υπουργικής Απόφασης (Β5136/03.10.2022) «Τρόπος εξέτασης των πανελλαδικά εξεταζόμενων μαθημάτων για εισαγωγή στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση υποψηφίων Γενικού Λυκείου από το ακαδημαϊκό έτος 2023-24 και εφεξής σύμφωνα με τον ν. 4186/2013 (Α’ 193) όπως τροποποιήθηκε με τον ν. 4610/2019 (Α’ 70), με το άρθρο 7 του ν. 4692/2020 (Α’ 111) και εκ νέου με τον ν. 4777/2021 (Α’ 25)», « 1. Τα θέματα των πανελλαδικά εξεταζόμενων μαθημάτων λαμβάνονται από την ύλη που ορίζεται ως εξεταστέα για κάθε μάθημα κατά το έτος που γίνονται οι εξετάσεις και περιλαμβάνουν ποικιλία ερωτήσεων (π.χ. σύντομης απάντησης, ελεύθερης ανάπτυξης). Οι ερωτήσεις είναι ανάλογες με εκείνες που υπάρχουν στα σχολικά εγχειρίδια και στις οδηγίες του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Ι.Ε.Π.), διατρέχουν όσο το δυνατόν μεγαλύτερη έκταση της εξεταστέας ύλης, ελέγχουν ευρύ φάσμα διδακτικών στόχων και είναι κλιμακούμενου βαθμού δυσκολίας. Οι υποψήφιοι απαντούν υποχρεωτικά σε όλα τα θέματα.
2. Ο τρόπος εξέτασης των παρακάτω μαθημάτων εφαρμόζεται για τους/τις υποψηφίους/ες πανελλαδικών εξετάσεων ημερήσιων και εσπερινών Γενικών Λυκείων.
3. Σε περίπτωση κατά την οποία ένα θέμα αναλύεται σε υποερωτήματα, η βαθμολογία που προβλέπεται για αυτό κατανέμεται ισότιμα στα επιμέρους ερωτήματα, εκτός αν κατά την ανακοίνωση των θεμάτων καθορίζεται διαφορετικός βαθμός για κάθε ένα από αυτά.
….
Β. Νεοελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία
Για την εξέταση του μαθήματος «Νεοελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία» Γενικής Παιδείας, οι υποψήφιοι/ες αξιολογούνται σε ενιαία τρίωρη εξέταση στην κατανόηση και παραγωγή λόγου.
Δίνονται στους/στις υποψηφίους/ες δύο ή τρία κείμενα, τα οποία δεν εμπεριέχονται στα διδακτικά βιβλία που περιλαμβάνονται στην εξεταστέα ύλη του μαθήματος, συνολικής έκτασης έως τρεις σελίδες, ένα εκ των οποίων είναι λογοτεχνικό, σε ολοκληρωμένη ή αποσπασματική μορφή, (ποίημα, διήγημα, μυθιστόρημα ή θεατρικό έργο)· τα υπόλοιπα κείμενα μπορεί να είναι σε ολοκληρωμένη, ελαφρώς διασκευασμένη ή αποσπασματική μορφή: δημοσιογραφικά άρθρα, συνεντεύξεις, κριτικές, δοκίμια, επιστημονικά κείμενα, αφίσες με λεζάντα, πληροφοριακά κείμενα με εικόνες, σκίτσα, πίνακες ή διαγράμματα κ.ά.), διαφορετικά μεταξύ τους ως προς το κειμενικό είδος, ώστε να αποτιμάται η αναγνωστική ικανότητα των υποψηφίων σε ποικιλία κειμενικών ειδών.
Τα κείμενα μπορούν να συνοδεύονται από σύντομο εισαγωγικό σημείωμα χωρίς ερμηνευτικά σχόλια. Για τα κείμενα αυτά τίθενται τέσσερα συνολικά θέματα μέσω των οποίων αποτιμάται η ικανότητα των υποψηφίων να κατανοούν το περιεχόμενο των κειμένων, να ερμηνεύουν και να αξιολογούν στάσεις, αξίες, ιδέες κ.ά. βασιζόμενοι/ ες σε στοιχεία των κειμένων, καθώς επίσης να παράγουν ερμηνευτικό και κριτικό λόγο. Τα θέματα προτείνεται να είναι διαβαθμισμένης δυσκολίας και να τίθενται περιορισμοί στην έκταση των απαντήσεων (όπου χρειάζεται). Το νοηματικό περιεχόμενο των μη λογοτεχνικών κειμένων πρέπει να είναι συναφές με κάποιον ή κάποιους από τους θεματικούς άξονες που προσδιορίζονται στο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Νεοελληνική Γλώσσα.
Τα κείμενα συνοδεύονται από τα εξής θέματα:
Το πρώτο θέμα σχετίζεται με τα μη λογοτεχνικά κείμενα και αφορά στη συνοπτική νοηματική απόδοση από τους/τις υποψηφίους/ες μέρους ενός κειμένου ή τη συνοπτική απόδοση των απόψεων που διατυπώνονται σε ένα κείμενο για κάποιο ζήτημα. Το πρώτο θέμα βαθμολογείται με είκοσι (20) μονάδες.
Το δεύτερο θέμα σχετίζεται με τα μη λογοτεχνικά κείμενα και αναλύεται σε τρία ερωτήματα, διαφορετικά μεταξύ τους, με δυνατότητα κάποιο/κάποια από αυτά να είναι κλειστού τύπου και με ενδεχόμενη αιτιολόγηση της απάντησης. Ένα από αυτά μπορεί να διαιρείται σε δύο υποερωτήματα.
Τα ερωτήματα σχετίζονται με:
α) Την αξιοποίηση του πλαισίου των κειμένων (κοινωνικού, ιστορικού, πολιτιστικού, του χώρου και του χρόνου) με σκοπό την κατανόηση των λόγων και των ενεργειών των υποκειμένων (ατομικών και συλλογικών) που αναφέρονται στα κείμενα, και των σχέσεων μεταξύ τους, β) τον εντοπισμό και την ερμηνευτική προσέγγιση σκοπών, στάσεων, βασικών θέσεων και προθέσεων του συντάκτη/συντακτών των κειμένων, καθώς και την τεκμηρίωση της βασικής ιδέας του κειμένου,
γ) την αξιολόγηση της συνάφειας ιδεών, επιχειρημάτων, τίτλων, υπότιτλων, εικόνων κ.ά. με μια θέση, άποψη ή ζήτημα που θέτει το κείμενο και της αποδεικτικής τους αξίας,
δ) τον εντοπισμό και τη συσχέτιση συγκεκριμένων κειμενικών δεικτών που οργανώνουν το κείμενο ως σημασιοδοτημένη κατασκευή δηλαδή, οι υποψήφιοι/ες να εντοπίζουν μέσα στο κείμενο δείκτες (π.χ. λεξιλόγιο, ρηματικά πρόσωπα, στίξη, εκφραστικά μέσα, τρόπους σύνταξης, κ.ά.) και να αναγνωρίζουν τη λειτουργία τους στο κείμενο,
ε) την αναγνώριση και την ερμηνευτική προσέγγιση του τρόπου σύνδεσης και οργάνωσης ιδεών, προτάσεων, παραγράφων ή διαφόρων σημειωτικών τρόπων σε ένα κείμενο, αφού λάβουν οι υποψήφιοι/ες υπόψη το επικοινωνιακό πλαίσιο και τα κοινωνικά συμφραζόμενα, στ) τη σύγκριση των μη λογοτεχνικών κειμένων ως προς τις θέσεις, τον τρόπο πραγμάτευσης του θέματος, την πειστικότητα, την αποτελεσματική μετάδοση του νοήματος κ.ά.
Το δεύτερο θέμα βαθμολογείται με 35 μονάδες, που επιμερίζονται σε κάθε ερώτημα ανάλογα με τη βαρύτητά τους (15+10+10). Τα υποερωτήματα, επίσης, βαθμολογούνται ανάλογα με τη βαρύτητά τους.
Το τρίτο θέμα σχετίζεται με το λογοτεχνικό κείμενο και αφορά στην παραγωγή ερμηνευτικού σχολίου, με το οποίο επιδιώκεται οι υποψήφιοι/ες, αφενός να αναπτύσσουν κρίσιμα θέματα/ερωτήματα που πραγματεύεται το λογοτεχνικό κείμενο, αξιοποιώντας συνδυαστικά κειμενικούς δείκτες ή και στοιχεία συγκειμένου, αφετέρου να τοποθετούνται/ανταποκρίνονται στα θέματα/ ερωτήματα αυτά, τεκμηριώνοντας τις προσωπικές τους θέσεις. Η προβλεπόμενη έκταση της απάντησης μπορεί να κυμαίνεται από 100 έως 200 λέξεις. Το τρίτο θέμα βαθμολογείται με 15 μονάδες.
Στα παραπάνω θέματα χρειάζεται να είναι σαφής και προσεκτική η διατύπωση των ερωτημάτων, ώστε να αποφεύγονται επικαλύψεις στις απαντήσεις των υποψηφίων.
Το τέταρτο θέμα σχετίζεται με τα μη λογοτεχνικά κείμενα και αφορά στη γραπτή παραγωγή κριτικού λόγου, 300 έως 400 λέξεις (ανάλογα με τη βαρύτητα του θέματος), το οποίο ανταποκρίνεται σε συγκεκριμένο επικοινωνιακό πλαίσιο (σκοπό, πομπό, αποδέκτες, κειμενικό είδος) και ζητεί από τους/τις υποψηφίους/ες την ανάπτυξη τεκμηριωμένης προσωπικής γνώμης, τη συμφωνία ή τη διαφωνία τους με προβλήματα, θέσεις, στάσεις, στερεότυπα, προκαταλήψεις κ.ά. που θέτει το κείμενο/θέτουν τα κείμενα αναφοράς. Το τέταρτο θέμα βαθμολογείται με 30 μονάδες.»
Δείτε εδώ αναλυτικά την απάντηση της Σοφίας Ζαχαράκη.
Η ερώτηση στη Βουλή
«Ενιαίες και ολοκληρωμένες οδηγίες αξιολόγησης στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας»
Δεδομένης της σημασίας του μαθήματος της Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας στις πανελλαδικές εξετάσεις, κρίνεται αναγκαία η ύπαρξη πλήρων, ενιαίων και ολοκληρωμένων οδηγιών αξιολόγησης, προκειμένου να εξασφαλίζεται η ομοιογένεια και η ισότιμη αντιμετώπιση όλων των υποψηφίων στα βαθμολογικά κέντρα.
Ωστόσο, παρατηρείται ότι οι οδηγίες αξιολόγησης δίνονται ανά νόμο και όχι ενιαία σε πανελλαδικό επίπεδο, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε διαφοροποιήσεις και ανισότητες στη βαθμολόγηση των γραπτών.
ΕΡΩΤΑΤΑΙ Η ΥΠΟΥΡΓΟΣ
-Προτίθεται το Υπουργείο να μεριμνήσει ώστε η Κεντρική Επιτροπή Εξετάσεων να εκδίδει ενιαίες, αναλυτικές και ολοκληρωμένες οδηγίες αξιολόγησης για όλα τα βαθμολογικά κέντρα της χώρας;
-Σχεδιάζεται οι οδηγίες αυτές να συνοδεύονται από προτεινόμενη κατανομή μονάδων (μοριοδότηση) για κάθε επιμέρους ερώτημα, ώστε να ενισχυθούν η διαφάνεια, η αντικειμενικότητα και η συνέπεια στη διαδικασία αξιολόγησης;
Χρήστος Δ.Καπετάνος
Βουλευτής Ν. Λάρισας
Νέας Δημοκρατίας
Δείτε εδώ αναλυτικά την ερώτηση.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750€: Βγήκε το Μητρώο Ωφελουμένων - Μάθετε αν είστε μέσα και ξεκινήστε
Αλλαγή νόμου: ΝΕΑ εξ αποστάσεως Πιστοποίηση Η/Υ για Προσλήψεις Εκπαιδευτικών
