Alfavita Newsroom Υπάρχουν αναπηρίες που φαίνονται. Και υπάρχουν και εκείνες που δεν φαίνονται, αλλά καθορίζουν ολόκληρη τη ζωή ενός ανθρώπου. Οι ψυχικές παθήσεις ανήκουν στη δεύτερη κατηγορία: αόρατες στο μάτι, απολύτως πραγματικές στην καθημερινότητα, βαθιά επιδραστικές στη λειτουργικότητα, στη μαθησιακή πορεία και στη δυνατότητα συμμετοχής σε απαιτητικές εξεταστικές διαδικασίες, όπως οι Πανελλήνιες.
Κι όμως, παρά τις διακηρύξεις περί συμπερίληψης και αποστιγματοποίησης, η Πολιτεία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει την ψυχική αναπηρία με καχυποψία. Σαν να χρειάζεται διαρκώς απόδειξη. Σαν να είναι κάτι λιγότερο «έγκυρο» από μια σωματική βλάβη. Σαν να πρόκειται για μια προσωπική αδυναμία και όχι για μια αντικειμενική κατάσταση υγείας.
Η δυνατότητα εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση χωρίς τη διαδικασία των Πανελληνίων για άτομα με αναπηρία άνω του 67% λόγω ψυχικών παθήσεων δεν αποτελεί προνόμιο ούτε «ευνοϊκή μεταχείριση». Είναι ένα απολύτως αναγκαίο αντισταθμιστικό μέτρο. Ένα μέτρο που αποκαθιστά —έστω μερικώς— την ανισότητα που γεννά ένα ενιαίο, άκαμπτο εξεταστικό σύστημα.
Οι ψυχικές ασθένειες δεν επηρεάζουν μόνο τη διάθεση. Επηρεάζουν τη συγκέντρωση, τη μνήμη, την αντοχή στο άγχος, τη σταθερότητα της απόδοσης. Οι υποτροπές, οι κρίσεις, οι παρενέργειες της φαρμακευτικής αγωγής δεν χωρούν σε χρονοδιαγράμματα και εξεταστικές αίθουσες. Κι όμως, συχνά ζητείται από αυτούς τους νέους να αποδείξουν ότι μπορούν να ανταγωνιστούν επί ίσοις όροις, σε συνθήκες που εκ των προτέρων τους αποκλείουν.
Το πιο οξύμωρο είναι ότι, ενώ οι ίδιοι και οι οικογένειές τους δίνουν έναν μακροχρόνιο και επώδυνο αγώνα —ιατρικό, ψυχολογικό, κοινωνικό— βρίσκονται αντιμέτωποι με έναν δεύτερο αγώνα: αυτόν της δυσπιστίας. Της γραφειοκρατίας. Της υποψίας ότι «κάτι δεν πάει καλά» με το αίτημά τους. Έτσι, νέοι άνθρωποι αποθαρρύνονται από το να διεκδικήσουν το δικαίωμά τους στη μόρφωση, όχι επειδή δεν μπορούν, αλλά επειδή κουράζονται να απολογούνται.
Και εδώ αποκαλύπτεται το πραγματικό έλλειμμα: όχι στους πόρους, αλλά στη ματιά. Γιατί η ισότητα δεν σημαίνει ίδιες απαιτήσεις για όλους. Σημαίνει δίκαιη προσαρμογή στις πραγματικές ανάγκες του καθενός. Ένα εκπαιδευτικό σύστημα που αγνοεί τις ανισότητες δεν είναι ουδέτερο — είναι επιλεκτικά τυφλό.
Σε μια εποχή που μιλάμε —ευτυχώς πιο ανοιχτά— για την ψυχική υγεία, η εκπαίδευση δεν μπορεί να μένει πίσω. Δεν μπορεί να αναπαράγει τον στιγματισμό με θεσμικό μανδύα. Οφείλει να λειτουργεί ως γέφυρα και όχι ως φίλτρο αποκλεισμού.
Γιατί η κοινωνία δεν έχει να φοβηθεί τίποτα από τη συμπερίληψη. Έχει μόνο να κερδίσει από το να δώσει χώρο, χρόνο και ευκαιρίες σε νέους ανθρώπους που, παρά τις δυσκολίες τους, επιμένουν να ονειρεύονται, να σπουδάζουν, να συμμετέχουν.
Και αυτό —τελικά— είναι το πιο φωτεινό μάθημα που μπορεί να δώσει η Παιδεία.
Όλες οι σημαντικές ειδήσεις
Συναγερμός ΕΦΕΤ: Ανάκληση σε πασίγνωστη φέτας λόγω Λιστέριας
Προκηρύξεις εκπαιδευτικών 2026: Πώς θα δεις πρώτος τους πίνακες μέσω google
