Λεωνίδας Βουρλιώτης Τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότεροι γονείς έρχονται αντιμέτωποι με ένα ερώτημα που συχνά γεννά αγωνία, αβεβαιότητα αλλά και ενοχές: «Είναι φυσιολογικά τόσο ανήσυχο το παιδί μου ή μπορεί να υπάρχει κάτι περισσότερο;».
Η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας, γνωστή ως ΔΕΠΥ, αποτελεί μία από τις συχνότερες νευροαναπτυξιακές διαταραχές της παιδικής ηλικίας. Ωστόσο, η αυξημένη συζήτηση γύρω από αυτήν έχει δημιουργήσει πολλές φορές σύγχυση, υπερβολικό φόβο ή ακόμη και βιαστικά συμπεράσματα.
Ένα διαδικτυακό τεστ ή ένα απλό ερωτηματολόγιο μπορεί να λειτουργήσει μόνο ως μια πρώτη ένδειξη προβληματισμού και όχι ως διάγνωση. Αυτό είναι κάτι που οι ειδικοί επισημαίνουν με έμφαση.
Το τεστ για παιδιά 6-9 ετών
Το συγκεκριμένο ερωτηματολόγιο απευθύνεται σε γονείς παιδιών ηλικίας 6 έως 9 ετών και ζητά να αξιολογηθούν συμπεριφορές που παρατηρούνται για τουλάχιστον έξι μήνες.
Οι γονείς καλούνται να συγκρίνουν τη συμπεριφορά του παιδιού τους με άλλα παιδιά της ίδιας ηλικίας και να βαθμολογήσουν κάθε ερώτηση από το 1 έως το 4.
Οι ερωτήσεις αφορούν χαρακτηριστικά όπως:
- υπερκινητικότητα,
- δυσκολία συγκέντρωσης,
- παρορμητικότητα,
- δυσκολία αναμονής,
- ανησυχία,
- εύκολη απογοήτευση,
- αδυναμία παραμονής σε καθιστή θέση,
- δυσκολία συμμετοχής σε δραστηριότητες που απαιτούν διαρκή προσπάθεια.
Το τελικό σκορ δίνει μια γενική εικόνα πιθανών συμπτωμάτων:
- 0–20: Δεν φαίνεται να υπάρχουν ενδείξεις ΔΕΠΥ
- 21–25: Υπάρχουν ορισμένα χαρακτηριστικά
- 26–30: Πιθανή ΔΕΠΥ – προτείνεται περαιτέρω αξιολόγηση
- 30+: Υψηλή πιθανότητα – απαιτείται αξιολόγηση από ειδικό
Γιατί χρειάζεται προσοχή
Οι ειδικοί στην παιδοψυχολογία και την παιδοψυχιατρική προειδοποιούν ότι πολλές συμπεριφορές που μοιάζουν με ΔΕΠΥ μπορεί να συνδέονται με εντελώς διαφορετικές αιτίες.
Ένα παιδί μπορεί να εμφανίζει νευρικότητα ή δυσκολία συγκέντρωσης λόγω:
- άγχους,
- οικογενειακής πίεσης,
- δυσκολιών στο σχολείο,
- συναισθηματικής φόρτισης,
- υπερβολικής έκθεσης σε οθόνες,
- έλλειψης ύπνου,
- μαθησιακών δυσκολιών,
- ή ακόμη και επειδή βρίσκεται σε μια έντονη αναπτυξιακή φάση.
Γι’ αυτό και κανένα online τεστ δεν μπορεί να αντικαταστήσει τη διάγνωση από εξειδικευμένο επιστήμονα.
Η ΔΕΠΥ δεν είναι «κακή συμπεριφορά»
Ένα από τα μεγαλύτερα λάθη που γίνονται συχνά είναι η ταύτιση της ΔΕΠΥ με την «αταξία» ή την «κακή ανατροφή».
Πολλά παιδιά με ΔΕΠΥ δεν είναι «άτακτα». Είναι παιδιά που δυσκολεύονται να διαχειριστούν την προσοχή, την παρόρμηση και την εσωτερική τους ένταση.
Στην πραγματικότητα, αρκετά από αυτά τα παιδιά βιώνουν καθημερινά απογοήτευση, καθώς νιώθουν ότι συνεχώς ακούνε:
«Κάτσε ήσυχα»,
«Συγκεντρώσου»,
«Μη διακόπτεις»,
«Γιατί δεν προσπαθείς περισσότερο;».
Με τον χρόνο, αυτό μπορεί να επηρεάσει την αυτοεκτίμησή τους και τη σχέση τους με το σχολείο.
Ο ρόλος του σχολείου και της οικογένειας
Η έγκαιρη αναγνώριση δυσκολιών μπορεί να βοηθήσει ουσιαστικά ένα παιδί. Όχι για να «μπει ταμπέλα», αλλά για να υποστηριχθεί σωστά.
Ένα παιδί με ΔΕΠΥ μπορεί να παρουσιάζει σημαντικές δυνατότητες, δημιουργικότητα, έντονη φαντασία και υψηλή ενέργεια. Χρειάζεται όμως ένα περιβάλλον που να κατανοεί τις ανάγκες του.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι η συνεργασία γονέων, εκπαιδευτικών και επιστημόνων είναι καθοριστική. Η υποστήριξη δεν αφορά μόνο το σχολικό κομμάτι αλλά και την ψυχοσυναισθηματική ενδυνάμωση του παιδιού.
Όχι πανικός, αλλά παρατήρηση
Το πιο σημαντικό μήνυμα προς τους γονείς είναι ίσως το εξής: ούτε πανικός ούτε αδιαφορία.
Κάθε παιδί είναι διαφορετικό. Κάποια είναι πιο ζωηρά, άλλα πιο αφηρημένα, άλλα πιο ευαίσθητα ή παρορμητικά. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει διαταραχή.
Όταν όμως οι δυσκολίες είναι επίμονες, επηρεάζουν τη σχολική ζωή, τις κοινωνικές σχέσεις και την καθημερινότητα του παιδιού για μεγάλο χρονικό διάστημα, τότε αξίζει να ζητηθεί η γνώμη ενός ειδικού.
Γιατί πίσω από κάθε «ανήσυχο παιδί» μπορεί να υπάρχει απλώς ένα παιδί που χρειάζεται να το καταλάβουν λίγο περισσότερο.
Όλες οι σημαντικές ειδήσεις
Συναγερμός ΕΦΕΤ: Ανάκληση σε πασίγνωστη φέτας λόγω Λιστέριας
Προκηρύξεις εκπαιδευτικών 2026: Πώς θα δεις πρώτος τους πίνακες μέσω google
