Νίκος Μακρής Μετά την πρώτη σημαντική φάση κατά την οποία τέσσερα μη κρατικά πανεπιστήμια απέσπασαν άδεια για να λειτουργήσουν τη χρονιά 2025-26, η Ελλάδα εισέρχεται πλέον σε δεύτερο γύρο αιτήσεων ώστε να επιτρέψει και σε νέους "παίκτες" να καταθέσουν φακέλους και να διεκδικήσουν άδεια για λειτουργία από το ακαδημαϊκό έτος 2026-27.
Η καταληκτική προθεσμία για την υποβολή πλήρων αιτήσεων έχει οριστεί στις 28 Φεβρουαρίου 2026 — ημερομηνία-που καθορίζει ποιοι θα μπουν στην επόμενη φάση και ενδέχεται να δεχθούν φοιτητές από τον Σεπτέμβριο του 2026.
Παράλληλα, με υπουργική απόφαση προβλέπεται πλέον ότι αιτήσεις μπορούν να υποβάλλονται όλο τον χρόνο, αλλά αυτές που θα κατατεθούν έως την παραπάνω ημερομηνία θα εξεταστούν με στόχο να λειτουργήσουν εγκαταστάσεις νωρίς το φθινόπωρο.
Ποιοι ετοιμάζονται να μπουν στην αγορά της ανώτατης εκπαίδευσης
Στον δεύτερο γύρο αιτήσεων εμφανίζονται νέα πανεπιστήμια της αλλοδαπής που παρακολουθούν στενά την εφαρμογή του νέου θεσμικού πλαισίου και ετοιμάζουν φάκελο για την Ελλάδα.
Μεταξύ των φορέων που δείχνουν σοβαρό ενδιαφέρον σύμφωνα με πρόσφατες πληροφορίες είναι:
Βρετανικά πανεπιστήμια που βρίσκονται σε συνομιλίες με ελληνικούς εταίρους για τη δημιουργία παραρτημάτων.
Αμερικανικό πανεπιστήμιο που στοχεύει στη συμμετοχή στη διαδικασία.
Το European University Cyprus, το οποίο σχεδιάζει εγκαταστάσεις στην Αθήνα με πέντε σχολές, μεταξύ των οποίων Ιατρικής, Νομικής, Διοίκησης Επιχειρήσεων και Ψυχολογίας, με έδρα στην Παλλήνη και υποδομές που περιλαμβάνουν campus και φοιτητικές εστίες.
Το Deree – The American College of Greece προετοιμάζεται για τη δημιουργία νέου πανεπιστημιακού φορέα σε συνεργασία με διεθνές εκπαιδευτικό ίδρυμα, με στόχο να εισαγάγει ένα πιο φιλελεύθερο εκπαιδευτικό μοντέλο στην Ελλάδα.
Το Πανεπιστήμιο του West London, σε συνεργασία με το BCA, και το Πανεπιστήμιο του Sunderland με το Dei στη Θεσσαλονίκη, επίσης φαίνεται να προχωρούν στην κατάθεση φακέλων.
Τόσο οι φορείς που κόπηκαν στην πρώτη αξιολόγηση όσο και νέοι ενδιαφερόμενοι μπορούν να υποβάλλουν εκ νέου φακέλους εφόσον ενσωματώσουν τις ενδείξεις και τις παρατηρήσεις της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης.
Η νομοθεσία και οι ρυθμίσεις που διευκολύνουν
Το θεσμικό πλαίσιο που διέπει αυτή τη μετάβαση είναι ο νόμος 5094/2024, ο οποίος εισάγει την έννοια των Νομικών Προσώπων Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (Ν.Π.Π.Ε.) — ουσιαστικά διεθνώς αναγνωρισμένων πανεπιστημιακών φορέων που θα λειτουργούν στην Ελλάδα με βάση αυστηρά κριτήρια ποιότητας.
Μια πρόσφατη υπουργική απόφαση διευκρινίζει επίσης ποιοι διεθνείς οργανισμοί κατάταξης θεωρούνται αποδεκτοί για την πιστοποίηση των μητρικών ιδρυμάτων (όπως ARWU, THE και QS), ώστε να καθοριστεί η ακαδημαϊκή τους θέση σε παγκόσμιο επίπεδο — ένα κλειδί για την έγκριση αιτήσεων.
Ακόμη, θεσπίζεται η δυνατότητα υποβολής αιτήσεων όλο τον χρόνο, παρέχοντας ευελιξία και προοπτική σε ιδρύματα που θέλουν να μπουν στο ελληνικό σύστημα ανώτατης εκπαίδευσης.
3+1 σοβαρά θέματα μετά την αδειοδότηση
Η μεγάλη αγωνία της ποιότητας
Το βασικό πρόβλημα δεν είναι μόνο η ίδρυση, αλλά και η ακαδημαϊκή ποιότητα στην πράξη.
Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι:
Δεν είναι όλα τα παραρτήματα ισοδύναμα με το μητρικό ίδρυμα
Ορισμένα λειτουργούν με πιο χαλαρά ακαδημαϊκά κριτήρια
Υπάρχει ο κίνδυνος δημιουργίας «πτυχίων βιτρίνας»
Το ερώτημα δεν είναι μόνο αν τα ιδρύματα θα έχουν άδεια. Το ερώτημα είναι: θα διασφαλιστεί αυστηρή και συνεχής εποπτεία; Η αξιολόγηση δεν μπορεί να είναι στιγμιαία. Πρέπει να είναι διαρκής.
Η αγορά και η εκπαίδευση: μία ισορροπία, πολλά συμφέροντα
Η είσοδος νέων πανεπιστημίων φέρνει αναπόφευκτα όρους αγοράς:
δίδακτρα
ανταγωνισμό για φοιτητές
branding προγραμμάτων
Η εκπαίδευση όμως δεν είναι απλό προϊόν. Η λογική του «πελάτη-φοιτητή» μπορεί εύκολα να οδηγήσει σε:
-πίεση για χαμηλότερα ακαδημαϊκά στάνταρ
-υπερβολική εμπορευματοποίηση σπουδών
-μετατόπιση από τη γνώση στη «ζήτηση της αγοράς»
Ο κοινωνικός παράγοντας
Ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα είναι η πρόσβαση.
Αν τα δίδακτρα κινηθούν σε υψηλά επίπεδα:
Θα δημιουργηθεί ένα παράλληλο σύστημα για οικονομικά ισχυρούς
Θα ενισχυθούν κοινωνικές ανισότητες
Θα αλλάξει ο τρόπος που αντιλαμβανόμαστε την εκπαιδευτική κινητικότητα
Η ανώτατη εκπαίδευση στην Ελλάδα έχει βαθιά ριζωμένο το στοιχείο της κοινωνικής ανόδου μέσω δημόσιου πανεπιστημίου. Η ισορροπία αυτή είναι εύθραυστη.
Το δημόσιο πανεπιστήμιο στο νέο περιβάλλον
Ίσως το πιο ουσιαστικό ερώτημα: Η ενίσχυση των μη κρατικών ιδρυμάτων συνοδεύεται από ισχυρή ενίσχυση των δημόσιων; Αν όχι, προκύπτει κίνδυνος:
άνισης χρηματοδότησης
διαρροής διδακτικού προσωπικού
δημιουργίας δύο ταχυτήτων εκπαίδευσης
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
