«Ο μετασχηματισμός του εκπαιδευτικού συστήματος παρουσιάζεται ως μια συλλογική και μακρόπνοη πρόκληση, που απαιτεί ευρεία συναίνεση, σταθερό πλαίσιο και σταδιακή εφαρμογή. Στόχος είναι η οικοδόμηση ενός σχολείου που δεν περιορίζεται στη μετάδοση γνώσεων, αλλά λειτουργεί ως χώρος καλλιέργειας κριτικής σκέψης, δημιουργικότητας, δεξιοτήτων, χαρακτήρα και υπευθυνότητας, χωρίς αποκλεισμούς» σημείωσε ο Πρόεδρος της Επιτροπής του Εθνικού Διαλόγου για την Παιδεία, Μιχάλης Σφακιανάκης, κατά τη διάρκεια παρέμβασής της στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής
Και συμπλήρωσε: «Η εκπαιδευτική αλλαγή αφορά τον τρόπο με τον οποίο η Πολιτεία συνοδεύει τα παιδιά στη μετάβαση από το σχολείο στην ενήλικη ζωή και, συνεπώς, τις δυνατότητες της επόμενης γενιάς. Για τον λόγο αυτό, ο διάλογος για την παιδεία οφείλει να βασιστεί σε σαφείς αρχές, χωρίς προειλημμένες αποφάσεις, με τεκμηρίωση και σεβασμό στις ιδιαιτερότητες κάθε σχολικής κοινότητας.
Οι βασικές αρχές που τίθενται είναι πέντε:
(α) η συναίνεση και η θεσμική συνέχεια, ως εγγύηση σταθερότητας και αντοχής στον χρόνο,
(β) μια δίκαιη και αξιόπιστη αξιολόγηση που υπηρετεί τη μάθηση και τη συνολική πρόοδο του μαθητή,
(γ) το κοινό δικαίωμα στη μόρφωση με ισότιμη πρόσβαση και ουσιαστική στήριξη για όλους,
(δ) ο εκπαιδευτικός ως κεντρικός παιδαγωγικός πυλώνας του σχολείου, που χρειάζεται σαφή ρόλο και στήριξη,
(ε) μια παιδεία ουσίας, όπου το Εθνικό Απολυτήριο πιστοποιεί με αξιοπιστία γνώση, δεξιότητες και ικανότητα εφαρμογής τους, χωρίς να εξαντλεί τον σκοπό του σχολείου.
Η συζήτηση τοποθετείται στην αφετηρία ενός ουσιαστικού διαλόγου, υπογραμμίζοντας ότι η παιδεία δεν χρειάζεται πρόχειρες λύσεις, αλλά αρχές, διάρκεια και κοινό έδαφος, με ευθύνη απέναντι στα παιδιά και στο μέλλον της κοινωνίας».

Όλη η ομιλία του Μιχάλη Σφακιανάκη
Ο μετασχηματισμός του εκπαιδευτικού μας συστήματος είναι μια συλλογική πρόκληση και απαιτεί την ευρύτερη δυνατή συναίνεση. Στόχος είναι η οικοδόμηση ενός σχολείου που λειτουργεί ως εργαστήριο γνώσης, πολιτισμού και χαρακτήρα: ένα σχολείο που καλλιεργεί κριτική σκέψη, δημιουργικότητα, δεξιότητες και υπευθυνότητα, χωρίς να αφήνει κανένα παιδί πίσω. Η μετάβαση από το σημερινό μοντέλο σε ένα νέο απαιτεί σταδιακή εφαρμογή με σταθερά βήματα, ξεκάθαρο πλαίσιο, κριτήρια και κανόνες.
Γιατί στην παιδεία δεν συζητάμε μόνο για ένα σύστημα. Συζητάμε για τον τρόπο με τον οποίο η Πολιτεία ορίζει τη μετάβαση των παιδιών από το σχολείο στην ενήλικη ζωή — και αυτό αφορά τις δυνατότητες της επόμενης γενιάς, το πιο σταθερό θεμέλιο της κοινωνίας μας.
Αυτός είναι ο λόγος που ο διάλογος οφείλει να στηριχθεί σε βασικές αρχές που εξασφαλίζουν διάρκεια, δικαιοσύνη και εμπιστοσύνη στο αποτέλεσμα. Χωρίς προειλημμένες αποφάσεις, με τεκμηρίωση και σεβασμό στις ιδιαιτερότητες κάθε σχολικής κοινότητας, θέτουμε ένα πλαίσιο αρχών που θα κρίνει την πορεία των επόμενων βημάτων.
Η πρώτη αφορά τη Συναίνεση και τη θεσμική συνέχεια ως εγγύηση σταθερότητας
Η παιδεία χρειάζεται θεμέλια που αντέχουν στον χρόνο. Η συνεργασία και η δέσμευση των κοινωνικών και πολιτικών δυνάμεων είναι απαραίτητη προϋπόθεση για να οικοδομήσουμε με συνέπεια το σχολείο του μέλλοντος — χωρίς αιφνιδιασμούς, χωρίς ανατροπές και με σαφή προσανατολισμό.
Η δεύτερη αρχή εστιάζει σε μια Αξιολόγηση δίκαιη και αξιόπιστη, με διαφάνεια και δικλίδες ποιότητας
Στόχος είναι η καλλιέργεια κουλτούρας αξιολόγησης που υπηρετεί τη μάθηση. Η αξιολόγηση οφείλει να αποτιμά τη συνολική προσπάθεια, την πρόοδο, την κριτική σκέψη, τη συνεργασία και τη δημιουργικότητα, και να επιβραβεύει τη διαδρομή και την εξέλιξη του παιδιού, με τρόπο που μετατοπίζει το βάρος από την πίεση της εξέτασης στην πρόοδο και στη βελτίωση.
Η τρίτη αρχή είναι το κοινό δικαίωμα στη μόρφωση, την ισότιμη πρόσβαση και την αποτελεσματική στήριξη
Το ζητούμενο είναι να διασφαλίζουμε ότι κάθε μαθητής έχει πρόσβαση σε ποιοτική εκπαίδευση, ανεξαρτήτως τόπου και αφετηρίας. Η ποιότητα δεν περιορίζεται στις επιδόσεις, αφορά και την ανάδειξη δεξιοτήτων αλλά και το πώς βιώνεται η σχολική ζωή: δηλαδή ασφάλεια, συμπερίληψη, συμμετοχή, έγκαιρη και αποτελεσματική στήριξη για μαθητές που τη χρειάζονται, ώστε η ευκαιρία και η διαδρομή να είναι πραγματικά ισότιμη.
Η Τέταρτη αρχή εστιάζει στον εκπαιδευτικό ως παιδαγωγικό πυλώνα του σχολείου
Ο μαθητής δεν προχωρά μόνος του. Προχωρά μέσα από τη σχέση με τον εκπαιδευτικό. Η ποιότητα της εκπαίδευσης εξαρτάται από τον παιδαγωγικό ρόλο, την επιστημονική επάρκεια και τη στήριξη του εκπαιδευτικού στην καθημερινή πράξη της τάξης. Ένα σύγχρονο σχολείο προϋποθέτει εκπαιδευτικούς με σαφή ρόλο, κοινές παιδαγωγικές αναφορές και ουσιαστική υποστήριξη, ώστε να μπορούν να καθοδηγούν, να εμπνέουν και να αξιολογούν με συνέπεια και δικαιοσύνη.
Η Πέμπτη αρχή έχει ως βασική στόχευση την Παιδεία ουσίας και την πιστοποίηση με αξία
Το Εθνικό Απολυτήριο έχει αξία όταν πιστοποιεί με σαφήνεια και αξιοπιστία τι πραγματικά κατακτά ο μαθητής στο Λύκειο: γνώση, δεξιότητες εφαρμογής και την ικανότητα να χρησιμοποιεί αυτή τη γνώση σε πραγματικές συνθήκες — στη γλώσσα, στην ψηφιακή επάρκεια, στη σκέψη.
Όμως ο στόχος του σχολείου δεν εξαντλείται στην πιστοποίηση. Ο απόφοιτος πρέπει να ολοκληρώνει το Λύκειο ως υπεύθυνος και συγκροτημένος άνθρωπος: ένας σκεπτόμενος πολίτης, με παιδεία που δεν είναι μόνο γνώση, αλλά και αρετή. Είτε επιλέξει την τριτοβάθμια εκπαίδευση, είτε την άμεση ένταξη στην παραγωγική διαδικασία, να διαθέτει τις ηθικές και πνευματικές βάσεις για να εργάζεται, να κρίνει, να συνθέτει και να συμμετέχει ενεργά στα κοινά.
Βρισκόμαστε σήμερα στην αφετηρία ενός διαλόγου.
Η παιδεία δεν χρειάζεται αποσπασματικές απαντήσεις ούτε πρόχειρες βεβαιότητες.
Χρειάζεται αρχές, διάρκεια και κοινό έδαφος.
Και αυτό ακριβώς καλούμαστε να διαμορφώσουμε, με συνέπεια, τεκμηρίωση, και με ευθύνη απέναντι στα παιδιά και στο μέλλον της χώρας μας.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
Alfavita Newsroom