Σχολείο: Γλώσσα και διγλωσσία σε διαπολιτισμικά περιβάλλοντα 
Σχολική Εκπαίδευση: επικοινωνία ως υπόβαθρο για τη γλωσσική ευαισθητοποίηση και τη διαφοροποίηση στη διδασκαλία σε διαπολιτισμικό περιβάλλον 

Η λειτουργία των κέντρων υποδοχής διαμορφώνει νέες πραγματικότητες για την εκπαιδευτική  διαδικασία και καθιστά σημαντική, αν όχι αναγκαία, την προσφορά επιμορφωτικών δράσεων προς  εκπαιδευτικούς και εργαζόμενους στο πλαίσιο της εκπαίδευσης και της κοινωνικής παιδαγωγικής για να μπορέσουν να ανταποκριθούν στο έργο τους που έχει στόχο την κοινωνική ένταξη και την εκπαίδευση των προσφύγων.

Η επιμόρφωση απευθύνεται σε εκπαιδευτικούς της Α/θμιας εκπαίδευσης δημοτικών σχολείων ή νηπιαγωγείων και σε εκπαιδευτικούς Β/θμιας (κυρίως Γυμνάσιο) εκπαίδευσης που μπορούν να την παρακολουθήσουν, να ωφεληθούν και να αξιοποιήσουν κατάλληλα τις νέες γνώσεις, καθώς θα  υπάρξει στο μέλλον υποστήριξη διαφορετικών ηλικιακών ομάδων προσφύγων. Το επιμορφωτικό πρόγραμμα απευθύνεται επίσης σε ενδιαφερόμενους που εργάζονται σε χώρους υποδοχής  προσφύγων και παρέχουν εθελοντικό εκπαιδευτικό έργο με στόχο την κοινωνική ένταξη των  προσφύγων. 
 
Στόχος στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών για την εκπαίδευση παιδιών προσφύγων ή μεταναστών  με μια διαφορετική προσέγγιση συνδέοντας το θεωρητικό με το πρακτικό πλαίσιο είναι να δοθεί η δυνατότητα στον εκπαιδευτικό α)να στοχαστεί πάνω στη μαθησιακή διαδικασία σχεδιάζοντας ο ίδιος  σενάρια διδασκαλίας με τη βοήθεια των Νέων Μέσων που δημιουργούν περιβάλλοντα χρηστικά,   διευκολυντικά, για μαθητές που δεν έχουν καλή γνώση της ελληνικής γλώσσας, β)να ενημερωθεί για τη θρησκευτική ετερότητα των μεταναστών και των προσφύγων και γ)να κατανοήσει  τη 
σημαντικότητα της κοινωνικής συνοχής.

Διαβάστε παρακάτω αποσπάσματα - περιλήψεις από τα περιεχόμενα του μοριοδοτούμενου σεμιναρίου "Κατάρτιστη Εκπαιδευτικών στην Διαπολιτισμική Εκπαίδευση για μαθητές με μεταναστευτικό και προσφυγικό υπόβαθρο"

Γλώσσα και διγλωσσία σε διαπολιτισμικά περιβάλλοντα

Η θεματική ενότητα με τίτλο «Γλώσσα και διγλωσσία σε  διαπολιτισμικά περιβάλλοντα» αναφέρεται σε ζητήματα  διγλωσσίας και μάθησης, όπως αυτά αναδεικνύονται, όταν οι  μαθητές και οι μαθήτριες μας έχουν πρώτη γλώσσα, άλλη από την Ελληνική. Παιδιά με μεταναστευτικό υπόβαθρο υπάρχουν πολλά στο ελληνικό σχολείο εδώ και κάποιες δεκαετίες, ενώ  πάντα υπήρχαν στα σχολεία και μαθητές/τριες από κοινότητες με διαφορετική γλώσσα. Από αυτή την άποψη υπάρχει αρκετή  συσσωρευμένη εμπειρία, όπως και εκπαιδευτικά υλικά. Με τη  μαζική είσοδο προσφύγων ξανατίθενται τα θέματα αυτά και  πρέπει να προσαρμόσουμε τον προσανατολισμό και την  πρακτική μας στα νέα δεδομένα. Βασικό ζητούμενο είναι να τεθούν προς συζήτηση τα κύρια ερωτηματικά των  εκπαιδευτικών, να αξιοποιηθεί στο μέγιστο δυνατό βαθμό η υπάρχουσα εμπειρία και να υποστηριχθεί η κοινωνική   ενσωμάτωση, η διαπολιτισμική κατανόηση, η αναγνώριση της  προσωπικότητας και της προηγούμενης εμπειρίας κάθε  παιδιού πρόσφυγα, η ελληνομάθεια και η σχολική επίδοση. 

Είναι πολύ πιθανόν ότι τα παιδιά που γίνονται πρόσφυγες να  έχουν κενά στη σχολική φοίτηση ή να μη έχουν καν φοιτήσει  σε σχολείο και η πρώτη τους σχολική εμπειρία να είναι τώρα. 

Το πιο πιθανόν είναι επίσης ο/η εκπαιδευτικός, μην  γνωρίζοντας τη γλώσσα του παιδιού, να μην μπορεί να έχει  σαφή εικόνα της προϊστορίας ενός παιδιού πρόσφυγα και της  οικογένειάς του, να μην μπορεί να κατανοήσει, πώς θα μπορούσε να γεφυρώσει τη γνώση της οικογένειας με αυτή  του σχολείου. Επιπλέον, υπάρχει πολιτισμική γνώση που  πιθανόν χρειάζεται προσεκτικούς χειρισμούς, επειδή μπορεί να αντιπαρατίθεται στη πολιτισμική γνώση που καλλιεργείται στην ελληνική κοινωνία και στο σχολείο.

Η επικοινωνία ως υπόβαθρο για τη γλωσσική ευαισθητοποίηση και τη διαφοροποίηση στη διδασκαλία σε διαπολιτισμικό περιβάλλον 
 
Η ενότητα αυτή εστιάζει στη διαφοροποίηση ως βασικό  παράγοντα επιτυχίας της εκπαιδευτικής διαδικασίας, στην επικοινωνία ως πλαίσιο αναφοράς της καθημερινότητας του ατόμου σε όλους τους τομείς της προσωπικής και δημόσιας ζωής,  στη δομική συνάφεια των εννοιών της επικοινωνίας και της ικανότητας και στο θεωρητικό σχέδιο «Language Awareness». Ο εκπαιδευτικός που ασχολείται με την εκπαίδευση μαθητών προσφύγων καλό είναι να είναι καταρτισμένος στη  διαφοροποίηση της διδασκαλίας καθώς έτσι θα μπορέσει να οργανώσει και να μεθοδεύσει τη διδακτική διαδικασία.  Πρέπει  ακόμα να γνωρίζει ότι δεν μπορεί να υπάρξει κοινωνική οργάνωση χωρίς επικοινωνία. Η επικοινωνία στην εκπαίδευση δημιουργεί τον  πυρήνα της παιδαγωγικής σχέσης και συνδέεται με το έργο και την  προσωπικότητα του ίδιου του εκπαιδευτικού.

Ο εκπαιδευτικός που  εργάζεται για την εκπαίδευση προσφύγων οφείλει να επικοινωνεί με μαθητές που δεν κατέχουν τον ίδιο γλωσσικό κώδικα. 

Εξετάζεται η δομική συνάφεια των εννοιών της επικοινωνίας και της ικανότητας, το μοντέλο επικοινωνίας πομπού-δέκτη και επεξηγούνται οι διαπροσωπικές σχέσεις και η ανάλυση  μηνυμάτων μέσα από τα τέσσερα βασικά κανάλια επικοινωνίας. 

Γίνεται μια εκτεταμένη αναφορά στην αντιληπτική διαδικασία και στα στάδια της. Στο θεωρητικό σχέδιο «Language Awareness» η  παρουσίαση βασίζεται: 1. σε θεωρητικές τοποθετήσεις γύρω από το «Language Awareness», 2. στα αποτελέσματα ενός ερευνητικού  προγράμματος και 3. στην όλο και σημαντικότερη συμβολή των  νέων μέσων, ως «ιδιαίτερη» κλάση επικοινωνιακής έκφρασης, στα  πλαίσια διδακτικών διενεργειών που σχετίζονται με τη γλωσσική  και εκφραστική ευαισθητοποίηση των μαθητών. 

Διαβάστε περισσότερα εδώ

σχετικά άρθρα

«Ικέτιδες του χθες, του σήμερα ικέτες»: Στο youtube η βραβευμένη ταινία του 2ου Γυμνασίου Ηλιούπολης
«Ικέτιδες του χθες, του σήμερα ικέτες»: Στο youtube η βραβευμένη ταινία του 2ου Γυμνασίου Ηλιούπολης
Γράφει η Τζένη Σιούτη, εκπαιδευτικός, υπεύθυνη πολιτιστικής ομάδας, 2ου Γυμνασίου Ηλιούπολης
«Ικέτιδες του χθες, του σήμερα ικέτες»: Στο youtube η βραβευμένη ταινία του 2ου Γυμνασίου Ηλιούπολης