Η ελληνική, όπως και πολλές άλλες γλώσσες του κόσμου, διατηρεί στοιχεία της ιστορικής της παράδοσης στην ορθογραφία. Αυτό σημαίνει ότι οι λέξεις συχνά γράφονται με βάση την εξέλιξή τους μέσα στον χρόνο και όχι αποκλειστικά σύμφωνα με τη σύγχρονη προφορά τους.
Η πρακτική αυτή συναντάται και σε άλλες γλώσσες. Για παράδειγμα, στα αγγλικά υπάρχουν λέξεις που διατηρούν παλαιότερους τρόπους γραφής, ακόμη κι αν η προφορά τους έχει αλλάξει σημαντικά με την πάροδο των αιώνων.
Κτήριο ή κτίριο;
Κατά τον Γιώργο Μπαμπινιώτη, η ορθότερη γραφή είναι "κτήριο". Η λέξη συνδέεται ιστορικά με το αρχαίο "ευκτήριον", που σήμαινε τόπο προσευχής ή οικοδόμημα. Για τον λόγο αυτό διατηρεί το γράμμα "η".
Η γραφή "κτίριο" έχει επικρατήσει στην καθημερινή χρήση, όμως δεν βασίζεται στην ιστορική προέλευση της λέξης. Η σύνδεσή της με το ρήμα "κτίζω" θεωρείται μεταγενέστερη ερμηνεία και όχι η πραγματική ετυμολογική βάση της λέξης.
Εταιρεία ή εταιρία;
Αντίστοιχα, ο σωστός τύπος θεωρείται το "εταιρεία". Η λέξη προέρχεται από το αρχαίο επίθετο «εταιρείος» και γι’ αυτό διατηρεί τη γραφή με "ει".
Η μορφή "εταιρία" χρησιμοποιείται αρκετά συχνά, ωστόσο δεν ανταποκρίνεται στην ιστορική ορθογραφία που συνδέεται με την εξέλιξη της λέξης μέσα στον χρόνο.
Η σημασία της ιστορικής ορθογραφίας
Οι γλωσσολόγοι επισημαίνουν ότι η ορθογραφία δεν αποτελεί απλώς ζήτημα προφοράς, αλλά και φορέα της ιστορίας των λέξεων. Μέσα από τη γραφή τους διατηρούνται πληροφορίες για την καταγωγή και την εξέλιξή τους, συνδέοντας τη σύγχρονη γλώσσα με το παρελθόν της.
Έτσι, σύμφωνα με τη γλωσσολογική προσέγγιση που βασίζεται στην ετυμολογία και την ιστορική συνέχεια της ελληνικής, οι τύποι "κτήριο" και "εταιρεία" θεωρούνται οι ορθότερες γραφές.
