Μπορεί το «μυστικό» της μακροζωίας να κρύβεται τελικά στο πιάτο μας; Νέα μεγάλη ανάλυση σε περισσότερους από 100.000 μεσήλικες εθελοντές έρχεται να ποσοτικοποιήσει αυτό που εδώ και χρόνια υποστηρίζει η επιστημονική κοινότητα: η σωστή διατροφή δεν προστατεύει μόνο από σοβαρές ασθένειες, αλλά μπορεί να χαρίσει και επιπλέον χρόνια ζωής.
Η έρευνα αξιοποίησε δεδομένα από 103.649 άτομα που συμμετέχουν στη βρετανική βάση ιατρικών δεδομένων UK Biobank, μία από τις μεγαλύτερες του είδους παγκοσμίως. Οι εθελοντές είχαν ενταχθεί στο πρόγραμμα την περίοδο 2006–2010, σε ηλικία 40 έως 69 ετών, προσφέροντας βιολογικά δείγματα, αναλυτικά στοιχεία για τον τρόπο ζωής τους και τη συγκατάθεσή τους για μακροχρόνια παρακολούθηση που μπορεί να φτάσει και τα 30 χρόνια.
Στην παρούσα ανάλυση, η μέση ηλικία των συμμετεχόντων ήταν τα 58 έτη, ενώ το 56% ήταν γυναίκες. Όλοι είχαν συμπληρώσει τουλάχιστον δύο αναλυτικά ερωτηματολόγια διατροφής και κανείς δεν είχε ιστορικό καρκίνου ή καρδιαγγειακής νόσου κατά την έναρξη της μελέτης.
Τα πέντε διατροφικά μοντέλα στο «μικροσκόπιο»
Οι ερευνητές αξιολόγησαν κατά πόσο η καθημερινή διατροφή των συμμετεχόντων ταίριαζε με πέντε διεθνώς αναγνωρισμένα υγιεινά διατροφικά πρότυπα:
Η μεσογειακή διατροφή, πλούσια σε καλά λιπαρά, ψάρια και φυτικές τροφές.
Διατροφή με στόχο τη μείωση του κινδύνου διαβήτη, με έμφαση στις φυτικές ίνες και περιορισμό των σακχάρων.
Η δίαιτα DASH για τη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης.
Ένα πρότυπο διατροφής βασισμένο κυρίως σε τρόφιμα φυτικής προέλευσης.
Το πρότυπο AHEI (Alternative Healthy Eating Index), που έχει αναπτυχθεί από το Harvard University.
Παράλληλα, αναλύθηκε το γενετικό υλικό των συμμετεχόντων για 19 μεταλλάξεις που έχουν συσχετιστεί με αυξημένη μακροζωία, ώστε να διαπιστωθεί αν τα γονίδια ενισχύουν ή περιορίζουν την επίδραση της διατροφής.
Τι έδειξε η 11ετής παρακολούθηση
Σε διάστημα σχεδόν 11 ετών, 4.314 άτομα από το δείγμα κατέληξαν. Η στατιστική ανάλυση έδειξε ότι η ποιότητα της διατροφής συνδεόταν ισχυρά με τον κίνδυνο θανάτου, ανεξάρτητα από το γενετικό «υπόβαθρο» μακροζωίας.
Τα αποτελέσματα, που δημοσιεύθηκαν στην επιθεώρηση Science Advances, δείχνουν ότι κάθε ένα από τα πέντε υγιεινά πρότυπα συνδέθηκε με διαφορετικό όφελος σε χρόνια ζωής, σε σύγκριση με μια ανθυγιεινή διατροφή.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς, ένα άτομο 45 ετών θα μπορούσε να κερδίσει έως και 4,3 επιπλέον χρόνια ζωής αν υιοθετούσε ένα από τα συγκεκριμένα πρότυπα. Αναλυτικότερα:
Μεσογειακή διατροφή: +2,2 χρόνια για τους άνδρες και +2,3 για τις γυναίκες.
Διατροφή πρόληψης διαβήτη: +3 χρόνια για τους άνδρες και +1,7 για τις γυναίκες.
Δίαιτα DASH: +1,9 χρόνια για τους άνδρες και +1,8 για τις γυναίκες.
Φυτικής προέλευσης διατροφή: +2,1 χρόνια για τους άνδρες και +1,9 για τις γυναίκες.
Πρότυπο AHEI: +4,3 χρόνια για τους άνδρες και +3,2 για τις γυναίκες.
Οι «σύμμαχοι» και οι «εχθροί» της μακροζωίας
Ιδιαίτερη σημασία φαίνεται πως έχουν οι φυτικές ίνες. Η αυξημένη κατανάλωση δημητριακών ολικής άλεσης, φρούτων, λαχανικών και οσπρίων συσχετίστηκε με το μεγαλύτερο όφελος στην επιβίωση. Στον αντίποδα, τα ροφήματα με προσθήκη ζάχαρης αναδείχθηκαν ως ο πιο επιβαρυντικός παράγοντας.
Το βασικό συμπέρασμα των επιστημόνων είναι σαφές: τα οφέλη των υγιεινών διατροφικών προτύπων στην επιμήκυνση της ζωής καταγράφονται ανεξάρτητα από το αν κάποιος διαθέτει ή όχι «ευνοϊκά» γονίδια μακροζωίας. Με άλλα λόγια, το DNA δεν είναι πεπρωμένο — τουλάχιστον όχι όταν το καθημερινό μενού κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
Alfavita Newsroom