Alfavita Newsroom Η όραση μπορεί να χαθεί μέσα σε λίγες ώρες – και συχνά χωρίς πόνο. Η αποκόλληση αμφιβληστροειδούς αποτελεί μία από τις πιο επείγουσες καταστάσεις στην οφθαλμολογία, καθώς αν δεν αντιμετωπιστεί άμεσα, μπορεί να οδηγήσει σε μόνιμη τύφλωση.
Ο αμφιβληστροειδής είναι το λεπτό, φωτοευαίσθητο στρώμα στο πίσω μέρος του ματιού που «μεταφράζει» το φως σε εικόνα. Όταν αποκολληθεί από τα υποκείμενα στρώματα που τον τροφοδοτούν με αίμα και οξυγόνο, τα κύτταρά του αρχίζουν να καταστρέφονται. Ο χρόνος από εκείνη τη στιγμή μετρά αντίστροφα.
Τι ακριβώς συμβαίνει στο μάτι
Η αποκόλληση προκύπτει όταν ο αμφιβληστροειδής διαχωρίζεται από το χρωστικό επιθήλιο και τον χοριοειδή, που τον στηρίζουν και τον θρέφουν. Χωρίς άμεση παρέμβαση, η βλάβη μπορεί να γίνει μη αναστρέψιμη.
Οι ειδικοί διακρίνουν τρεις βασικές μορφές:
Ρηγματογενής: η συχνότερη. Μια ρωγμή ή μικρή τρύπα επιτρέπει σε υγρό να περάσει κάτω από τον αμφιβληστροειδή.
Ελκτική: ουλώδης ιστός «τραβά» τον αμφιβληστροειδή, συχνά σε άτομα με διαβήτη.
Εξιδωτική: συσσώρευση υγρού χωρίς ρήξη, που μπορεί να σχετίζεται με φλεγμονές ή όγκους.
Η ρηγματογενής μορφή ευθύνεται για τα περισσότερα επείγοντα περιστατικά και συχνά ξεκινά με ύπουλα, διακριτικά σημάδια.
Τα συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοήσετε
Η αποκόλληση δεν προκαλεί πόνο. Εκδηλώνεται όμως με αιφνίδιες αλλαγές στην όραση, όπως:
Απότομη εμφάνιση ή αύξηση «μυγών» και μαύρων στιγμάτων που αιωρούνται.
Λάμψεις φωτός, ιδιαίτερα στην περιφερειακή όραση.
Σκιά ή «κουρτίνα» που καλύπτει μέρος του οπτικού πεδίου.
Ξαφνική θόλωση ή μείωση της όρασης.
Απώλεια πλάγιας όρασης.
Τα συμπτώματα μπορεί να εξελιχθούν σταδιακά ή μέσα σε λίγες ώρες. Κάθε ξαφνική μεταβολή στην όραση θεωρείται επείγουσα.
Γιατί βλέπουμε λάμψεις και «μυγάκια»
Με την ηλικία, το υαλοειδές –η ζελατινώδης ουσία μέσα στο μάτι– συρρικνώνεται. Αν τραβήξει τον αμφιβληστροειδή, μπορεί να προκαλέσει μηχανική διέγερση των κυττάρων του (αντιλαμβανόμαστε λάμψεις) ή μικροσκοπικές σκιές από τμήματα γέλης ή αίματος (τα λεγόμενα «αιωρούμενα» σχήματα).
Μερικά στίγματα είναι συχνά αθώα. Όμως η ξαφνική και έντονη εμφάνισή τους, ιδίως μαζί με λάμψεις, απαιτεί άμεση εξέταση.
Όταν «κατεβαίνει κουρτίνα»
Η αίσθηση ότι ένα σκοτεινό πέπλο καλύπτει μέρος της εικόνας είναι από τα πιο ανησυχητικά σημάδια. Σημαίνει συνήθως ότι ένα τμήμα του αμφιβληστροειδούς έχει ήδη αποκολληθεί.
Αν επηρεαστεί η ωχρά κηλίδα –το κεντρικό σημείο που ευθύνεται για την καθαρή, λεπτομερή όραση– οι πιθανότητες πλήρους αποκατάστασης μειώνονται σημαντικά. Η έγκαιρη χειρουργική παρέμβαση πριν από την εμπλοκή της ωχράς κηλίδας συνδέεται με σαφώς καλύτερα οπτικά αποτελέσματα.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
Ο κίνδυνος αυξάνεται σε άτομα:
Άνω των 50 ετών
Με υψηλή μυωπία
Με ιστορικό αποκόλλησης στο άλλο μάτι
Με πρόσφατη επέμβαση καταρράκτη
Με τραύμα στο μάτι
Με οικογενειακό ιστορικό
Με διαβητική οφθαλμοπάθεια
Στη μεγάλη μυωπία, το επιμήκες σχήμα του ματιού λεπταίνει τον αμφιβληστροειδή, καθιστώντας τον πιο ευάλωτο σε ρήξεις.
Πότε πρέπει να πάτε άμεσα σε γιατρό
Αναζητήστε οφθαλμολογική βοήθεια –ιδανικά την ίδια ημέρα– αν εμφανίσετε:
Ξαφνικές λάμψεις
Απότομη αύξηση «μυγών»
Σκιά ή γκρίζα περιοχή στο οπτικό πεδίο
Αιφνίδια απώλεια όρασης
Ακόμη κι αν τα συμπτώματα υποχωρήσουν, η εξέταση είναι απαραίτητη. Μια απλή ρήξη μπορεί να αντιμετωπιστεί με λέιζερ πριν εξελιχθεί σε πλήρη αποκόλληση. Όταν η αποκόλληση εγκατασταθεί, απαιτείται χειρουργείο.
Ποιες είναι οι θεραπευτικές επιλογές
Ανάλογα με την έκταση και τον τύπο, οι γιατροί μπορεί να επιλέξουν:
Φωτοπηξία με λέιζερ για μικρές ρήξεις
Κρυοθεραπεία για «σφράγισμα» των βλαβών
Πνευματική ρετινοπηξία με έγχυση αερίου
Χειρουργική τοποθέτηση μοσχεύματος σκληρού χιτώνα
Υαλοειδεκτομή, με αφαίρεση της υαλοειδούς γέλης
Η ταχύτητα παρέμβασης είναι καθοριστική για την πρόγνωση.
Μπορεί να προληφθεί;
Δεν αποτρέπονται όλες οι περιπτώσεις. Ωστόσο, ο κίνδυνος μειώνεται με:
Τακτικό οφθαλμολογικό έλεγχο μετά τα 50
Καλή ρύθμιση του διαβήτη
Προστατευτικά γυαλιά σε επικίνδυνες δραστηριότητες
Άμεση εξέταση μετά από τραυματισμό
Για όσους έχουν υψηλή μυωπία ή ιστορικό αποκόλλησης, η συστηματική παρακολούθηση από οφθαλμίατρο είναι ζωτικής σημασίας.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
