Μαρία Δούση Από όλες τις λέξεις που μας παρέδωσε ο Όμηρος, καμία δεν κουβαλά τόσο συναίσθημα όσο ο νόστος. Μια λέξη που γεννήθηκε σε μια εποχή ηρώων, αλλά παραμένει ακόμη σήμερα ζωντανή σε κάθε ταξιδιώτη που γυρίζει στο σπίτι του.
Στην Οδύσσεια, ο νόστος δεν είναι απλώς η επιστροφή· είναι μια δοκιμασία, μια εσωτερική πορεία μεταμόρφωσης, μια πορεία που αλλάζει και λυτρώνει. Ο Οδυσσέας δεν θέλει μόνο να φτάσει στην Ιθάκη· θέλει να ξαναβρεί τον εαυτό του.
Στη σύγχρονη γλώσσα, ο νόστος χρησιμοποιείται για να περιγράψει τη νοσταλγία των αποδήμων, τη λαχτάρα επιστροφής, αλλά και μεταφορικές επιστροφές — σε αξίες, ρίζες, αλήθειες.
Παραδείγματα χρήσης σήμερα
«Ο νόστος της γενιάς του brain drain είναι ισχυρός.»
«Το βιβλίο του αποτελεί έναν νόστο προς την παιδική αθωότητα.»
Ετυμολογία: Από το ρήμα νέομαι = επιστρέφω. Η ίδια ρίζα συναντάται και στη λέξη νόστος της αρχαίας επικής διαλέκτου.
Ο νόστος είναι το μικρό θαύμα της γλώσσας: μια λέξη 3.000 ετών που συνεχίζει να μιλάει για τη βαθύτερη ανάγκη του ανθρώπου — να βρίσκει τον δρόμο προς το «σπίτι», ό,τι κι αν σημαίνει αυτό για τον καθένα.
