Γιώργος Χριστόπουλος Ένα από τα γνήσια παράδοξα της ελληνικής εκπαίδευσης είναι η απουσία διαλόγου για τις όποιες αλλαγές ή μεταρρυθμίσεις (εντός και εκτός εισαγωγικών) στην εκπαίδευση. Αν δεν κάνω λάθος, πρέπει να είμαστε η μοναδική ευρωπαϊκή χώρα στην οποία δεν διεξάγεται θεσμικά διάλογος για το εκπαιδευτικό σύστημα. Την τελευταία δεκαπενταετία έχει γίνει μόνο μία απόπειρα εθνικού διαλόγου και τα πορίσματά του αρχειοθετήθηκαν…
Το ερώτημα είναι: για ποιο λόγο δεν υπάρχει ανοιχτός, δημοκρατικός διάλογος για την Παιδεία; Θα μπορούσε κανείς να δώσει πολλές απαντήσεις που όμως, κατά την άποψή μου συμπυκνώνονται σε μία. Ο διάλογος δεν υφίσταται, διότι η απαίτηση της κοινωνικής και οικονομικής ελίτ της χώρας για ριζικό μετασχηματισμό της ελληνικής εκπαίδευσης και για την μετατροπή της Παιδείας από κοινωνικό αγαθό σε εμπόρευμα για λίγους μπορεί να επιτευχθεί μόνο αυταρχικά, χωρίς την συμμετοχή της κοινωνίας και των φορέων της.
Τα τελευταία 15 χρόνια βρίσκεται σε εξέλιξη μια γιγαντιαία, χωρίς ιστορικό προηγούμενο από το 1964, διαδικασία αλλαγής της εκπαίδευσης. Επιδίωξη πολιτικών κομμάτων και επιχειρηματικών κύκλων είναι η υποβάθμιση της δημόσιας εκπαίδευσης και η σταδιακή αντικατάστασή της από ημικρατικές ή πλήρως ιδιωτικές οντότητες. Για το λόγο αυτό, ο ουσιαστικός διάλογος για τα κρίσιμα εκπαιδευτικά ζητήματα, έχει πλήρως ατονήσει. Ποιος, άραγε, μιλάει σήμερα σοβαρά για:
- την χαοτική και κακή νομοθέτηση που καθιστά το νομοθετικό πλαίσιο της εκπαίδευσης δαιδαλώδες και στην πράξη ακατάληπτο για τους εκπαιδευτικούς και στον πολίτη.
- τον μεγάλο ασθενή της εκπαίδευσης, στα αναλυτικά προγράμματα και τα εγχειρίδια που υπακούουν σε μια αναχρονιστική, αντιπαιδαγωγική λογική.
- τις δαπάνες της γενικής κυβέρνησης για εκπαίδευση στην Ελλάδα που διαχρονικά υπολείπονται σημαντικά του ευρωπαϊκού μέσου όρου.
- το σημαντικό πρόβλημα των κτηριακών υποδομών που επιδρά, όπως μαρτυρούν ερευνητικά δεδομένα, στα αρνητικά μαθησιακά αποτελέσματα.
- το σύστημα πρόσβασης στην ανώτατη εκπαίδευση που έχει ακρωτηριάσει την ανώτερη δευτεροβάθμια (Λύκειο) και έχει απορρυθμίσει το σύνολο του συστήματος.
- τον όγκο και στο βαθμό δυσκολίας της ύλης που, σε συνδυασμό με τον εντεινόμενο εξεταστικοκεντρικό χαρακτήρα του συστήματος, αποβάλλουν κάθε χρόνο χιλιάδες παιδιά από τη μαθησιακή διαδικασία.
- το προβληματικό σύστημα επιλογής, στην ελλιπέστατη επιμόρφωση και στους πολύ χαμηλούς βαθμούς παιδαγωγικής αυτονομίας των εκπαιδευτικών.
- την σαρωτική υποβάθμιση του επαγγέλματος του εκπαιδευτικού
- την γήρανση του εκπαιδευτικού προσωπικού.
Αυτά τα ζητήματα απαιτούν έναν πλατύ, ανοικτό και δημοκρατικό διάλογο με τη συμμετοχή όλων των φορέων της κοινωνίας. Η εκπαίδευση είναι υπόθεση όλων, όχι των λίγων!
Πριν λίγες ημέρες ξεκίνησε ο διάλογος για το Λύκειο και το Εθνικό Απολυτήριο. Αν πρόκειται για μια επικοινωνιακή άσκηση ή για μια γνήσια απόπειρα διαλόγου, είναι κάτι που μένει να αποδειχθεί. Ωστόσο, συμμερίζομαι τις ανησυχίες πολλών συναδέλφων και συλλογικοτήτων. Την ώρα που προετοιμάζεται υπογείως το «σπάσιμο» των Πανελλαδικών Εξετάσεων με το ΙΒ να είναι «διαβατήριο» για το δημόσιο πανεπιστήμιο, την ώρα που μελετάται η προσμέτρηση βαθμών Α’ και Β’ Λυκείου όταν κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί τη διαφάνεια και την αξιοκρατία, την ώρα που η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής τσακίζει υποψήφιους αλλά και πανεπιστήμια, ένας τέτοιος διάλογος έχει ήδη ναρκοθετηθεί.
Εμείς, όπως πάντοτε, θα συμμετέχουμε. Όπως συμμετείχαμε πάντοτε, ακόμη και στον απολύτως προσχηματικό διάλογο με την κ. Κεραμέως στο νόμο-έκτρωμα που ετοίμασε για την ιδιωτική εκπαίδευση. Γιατί δεν θέλουμε απλώς να πετάμε πέτρες απέξω, αλλά επιδιώκουμε να θέτουμε τα ζητήματα ακόμη και σε όσους δεν θέλουν να ακούσουν. Γιατί θέλουμε η φωνή μας να ακούγεται παντού, κυρίως δε στα κέντρα των αποφάσεων. Και εκεί θα κρίνουμε, αν η συμμετοχή μας έχει νόημα, ή όχι.
Ο Γιώργος Χριστόπουλος είναι Πρόεδρος της ΟΙΕΛΕ
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ για εργαζόμενους ιδιωτικού: Ξεκινούν 10/3 οι αιτήσεις
