Η 8η Μάρτη καθιερώθηκε από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών το 1977, τιμώντας τους αγώνες του γυναικείου κινήματος. Έχει τις ρίζες της στις κινητοποιήσεις των εργατριών κλωστοϋφαντουργίας της Νέας Υόρκης το 1857, όταν διεκδίκησαν αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας, οκτάωρο, ίση αμοιβή και θεμελιώδη εργασιακά δικαιώματα.
Δεν αποτελεί μόνο ημέρα μνήμης και αγώνα, αλλά και διαρκή υπενθύμιση ότι η ισότητα δεν κατακτήθηκε οριστικά.
Από τις σουφραζέτες του Ηνωμένου Βασιλείου τον 19ο αιώνα έως και τις πρώτες προσπάθειες για καθιέρωση της Ημέρας της Γυναίκας από το γυναικείο τμήμα της 2ης Διεθνούς το 1910, το γυναικείο κίνημα πέτυχε την οριστική καθιέρωση της 8ης Μαρτίου για πρώτη φορά το 1914 ως ημέρα γιορτής και διεκδίκησης. Με αιχμή του δόρατος το φεμινιστικό κίνημα της δεκαετίας του ‘60, το ενδιαφέρον για την ανάδειξη του γυναικείου ζητήματος αναζωπυρώθηκε, έχοντας επιτύχει πολύ σημαντικούς στόχους στον δρόμο προς την ισότητα των δύο φύλων σε κάθε μορφή οικονομικής, κοινωνικής και πολιτικής ζωής.
Η λαϊκή διαμαρτυρία του 1979 στο Ιράν (για να μιλήσουμε και επίκαιρα) λειτούργησε ως διαρκές υπόγειο ρεύμα κάτω από ένα αυστηρά ελεγχόμενο πολιτικό σύστημα και το σύνθημα “Γυναίκα – Ζωή - Ελευθερία” ξεπέρασε τα σύνορα του Ιράν και ανέδειξε το ζήτημα των δικαιωμάτων των γυναικών ως κεντρικό πολιτικό αίτημα, για να δείξει ότι η κοινωνία παραμένει σε συνεχή διαπραγμάτευση με την εξουσία. Παρότι δεν οδήγησε σε ανατροπή του συστήματος, άφησε αποτυπώματα, μετατοπίζοντας τα όρια του δημόσιου λόγου και της συλλογικής συνείδησης.
Πώς όμως σκέφτεται η σύγχρονη γυναίκα το 2026; Τα στερεότυπα που διαιωνίζουν την έμφυλη ανισότητα απηχούν ακόμα τις αντιλήψεις των γυναικών στην χώρα μας;
Η χώρα μας συγκεντρώνει συνολική βαθμολογία 57 στα 100, καταλαμβάνοντας την 22η θέση ανάμεσα στα κράτη-μέλη της Ε.Ε., την υψηλότερη θέση που έχει λάβει τα τελευταία χρόνια. Η βαθμολογία αποκαλύπτει πως η Ελλάδα ναι μεν κινείται προς την σωστή κατεύθυνση, όμως εξακολουθεί να απέχει από τον ευρωπαϊκό μ.ο., ο οποίος διαμορφώνεται στο 63,4 (πρόσφατη αναφορά από τον Δείκτη της Ισότητας των Φύλων από το European Institute for Gender Equality (EIGE).
Στον δείκτη της ισχύος-εξουσίας, μεταξύ των ευρωπαϊκών κρατών, η Ελλάδα κατατάσσεται στις τελευταίες θέσεις της λίστας (10η θέση), με σκορ 26,2 μονάδες. Κι ενώ ο μ.ο. της Ε.Ε. αυξάνεται διαρκώς, φτάνοντας το 2025 στο 40,5%, η Ελλάδα πηγαίνει με πιο αργούς ρυθμούς, όντας 14,3 ποσοστιαίες μονάδες από τον μέσο όρο.
Όσον αφορά στην πολιτική ισχύ, τα νούμερα αποτυπώνουν την σκληρή αλήθεια: με σκορ 30,6 μονάδες, η Ελλάδα βρίσκεται μόνο πάνω από 5 χώρες. Αντίστοιχα, στην κοινωνική ισχύ, οι γυναίκες στην Ελλάδα βρίσκουν εξίσου εμπόδια, αν αναλογιστούμε ότι η χώρα βρίσκεται στην 7η θέση από το τέλος, μεταξύ των χωρών της Ε.Ε.
Στην Ελλάδα, το 37% των γυναικών έχουν υποστεί σωματική ή/και σεξουαλική βία από οποιονδήποτε δράστη από την ηλικία των 15 ετών.
Η ίση αμοιβή για ίση εργασία εξακολουθεί να μην αποτελεί αυτονόητη πραγματικότητα, καθώς το μισθολογικό χάσμα παραμένει στο 13,4%, λόγω δομικών στρεβλώσεων και έλλειψης σχετικής κουλτούρας, ενώ ο ρόλος της μητρότητας συχνά “τιμωρείται” με ελαστικές μορφές απασχόλησης και δυσμενέστερους όρους εργασίας. Αναμένεται η ενσωμάτωση της Ευρωπαϊκής Οδηγίας για την Ίση Αμοιβή (Equal Pay Directive) στην ελληνική έννομη τάξη, εκτιμούμε έως το καλοκαίρι του τρέχοντος έτους. Η διαφάνεια στις αμοιβές απαιτεί αντικειμενικά κριτήρια αξιολόγησης θέσεων, αναβάθμιση συστημάτων HR, εκπαίδευση διοίκησης και αλλαγή οργανωσιακής κουλτούρας.
Η αγορά διψά για Ηγεσία με ενσυναίσθηση, συνθετική σκέψη και στρατηγική διορατικότητα, ως τη μόνη δεξιότητα που κανένας αλγόριθμος δεν μπορεί να αντιγράψει, την ανθρώπινη σύνδεση. Σ’ έναν κόσμο που ζητά “περισσότερη Ευρώπη αξιών” και ισχυρότερη προστασία των προσωπικών δεδομένων, δύναμη πλέον δεν είναι η διαχείριση της πληροφορίας, αλλά η διαχείριση του συναισθήματος και της ηθικής, ως ασπίδα προστασίας. Η διαφορετικότητα αντιμετωπίζεται ως υπερδύναμη και όχι ως οργανωτικό πρόβλημα, σπάζοντας τα καλούπια της ομοιομορφίας που πνίγουν την καινοτομία.
Στόχος μας να φτάσουμε σ’ έναν κόσμο όπου η γυναικεία παρουσία δημιουργεί και καθορίζει το μέλλον της κοινωνίας, ως ο καλύτερος κοινωνός και πολλαπλασιαστής κυρίως της νέας γενιάς που περιμένει πολλά από μας. Και αυτό γιατί η γνώση, η ελπίδα και οι αγώνες ταυτίζονται στην σύγχρονη Γυναίκα.
Σ’ αυτή την διαδρομή, δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι
Χωρίς Δημοκρατία και Δικαιοσύνη, δεν μπορούμε να κοιτάξουμε το μέλλον.! Αποτελεί ύψιστη απαίτηση και προσωπική μας ευθύνη να δημιουργήσουμε ένα μέλλον αξιοκρατίας, αποδοχής και συμπερίληψης συνεισφέροντας στην προώθηση ενός ποικιλόμορφου, δίκαιου, χωρίς αποκλεισμούς και δημοκρατικού ειρηνικού κόσμου, όπου η ισότητα των φύλων αποτελεί κανόνα και όχι εξαίρεση.
“Η ικανότητα δεν έχει φύλο”
Γιατί εμείς αποτελούμε πρότυπα και γινόμαστε η αλλαγή της κοινωνίας που θέλουμε να φτιάξουμε!
Και ας μην ξεχνάμε ότι
Οι γυναίκες του 21ου αιώνα δεν χρειάζονται Παγκόσμιες Ημέρες για να υπενθυμίσουν και να τονίσουν την αξία τους. Η αξία τους φαίνεται και στα χαρακώματα!
*H PhD.c. Αιμιλία Λυμπεράκη – Besson είναι
-Συγγραφέας
-Στέλεχος του Υπουργείου Παιδείας, Αθλητισμού και Θρησκευμάτων
-Gender expert
-Expert εκπαίδευσης ενηλίκων, νέου management ΗR, Ευρωπαϊκών Πολιτικών ΕΚΔΔΑ
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ για εργαζόμενους ιδιωτικού: Ξεκινούν 10/3 οι αιτήσεις
