Αλέξης Μητρόπουλος στο alfavita.gr: Ποιες κατηγορίες συντάξεων επηρεάζονται από την αύξηση της εθνικής σύνταξης

Ο Αλέξης Μητρόπουλος είναι διακεκριμένος Έλληνας πανεπιστημιακός, νομικός (εργατολόγος). Καθηγητής Εργατικού Δικαίου, και πρόεδρος της Ένωσης για την Υπεράσπιση της Εργασίας και του Κοινωνικού Κράτους (ΕΝΥΠΕΚΚ). Γνωστός για τη νομική του προσφορά στα εργασιακά δικαιώματα και τις παρεμβάσεις του για ασφαλιστικά/εργατικά ζητήματα.

Όπως επισημαίνει απαντώντας στις ερωτήσεις του alfavita.gr, από την 1η Ιανουαρίου 2026 εφαρμόζεται αύξηση 2,4% στις κύριες συντάξεις, σύμφωνα με την υπ’ αριθμ. 31854/8-12-2025 κοινή υπουργική απόφαση. Με βάση την αύξηση αυτή, η εθνική σύνταξη διαμορφώνεται στα 402,18 ευρώ για 15 έτη ασφάλισης (από 392,76 ευρώ) και στα 446,87 ευρώ για 20 έτη ασφάλισης (από 436,40 ευρώ). Η αύξηση αφορά μόνο τις κύριες συντάξεις, ενώ οι επικουρικές συντάξεις παραμένουν εκτός αυξήσεων.

Η μεταβολή της εθνικής σύνταξης επηρεάζει μια σειρά κατηγοριών συντάξεων – όπως συντάξεις αναπηρίας, χηρείας, προσωρινές, μειωμένες και πρόωρες – καθώς και επιδόματα και παροχές που υπολογίζονται ως ποσοστό της εθνικής σύνταξης, σύμφωνα με τους νόμους 4387/2016 και 4670/2020.

Παράλληλα, εξακολουθεί να ισχύει η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) για κύριες συντάξεις που υπερβαίνουν συγκεκριμένα όρια. Μετά την τιμαριθμοποίηση των κλιμακίων, από το 2026 η παρακράτηση ξεκινά από μεικτή κύρια σύνταξη άνω των 1.468 ευρώ, με ποσοστά που κυμαίνονται από 3% έως 14%, ενώ για επικουρικές άνω των 300 ευρώ ισχύουν ποσοστά 3% έως 10%. Εκτιμάται ότι περισσότεροι από 400.000 συνταξιούχοι θα επιβαρυνθούν από την εισφορά αυτή το 2026.

Η συνέντευξη του Αλέξη Μητρόπουλου

Χρήστος Κάτσικας - alfavita.gr: Ποια είναι η νέα εθνική σύνταξη το 2026 για 20 και για 15 έτη ασφάλισης και ποια αύξηση (ποσοστό) αναφέρεται ότι εφαρμόζεται στις κύριες συντάξεις από 1-1-2026;

Αλέξης Μητρόπουλος: Από 1-1-2026, σύμφωνα με την υπ’αριθ. 31854/8-12-2025 απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας-Οικονομικών, Εργασίας-Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Συνοχής-Οικογένειας (ΦΕΚ Β 6519), η αύξηση που αποφασίστηκε να χορηγηθεί από 1-1-2026 ΜΟΝΟ για τις κύριες συντάξεις ανέρχεται σε 2,4%, ίση δηλαδή με την περσινή αύξηση. Έτσι από 1-1-2026, η εθνική σύνταξη εξ ιδίου δικαιώματος διαμορφώνεται ως εξής:

Α)Για 15 χρόνια ασφάλισης από 392,76 € σε 402,18 € και

Β)Για 20 χρόνια ασφάλισης από 436,40 € σε 446,87 €.

Οι επικουρικές συντάξεις, που έχουν περικοπεί έως και 60% ή έχουν «παγώσει» για 15 χρόνια, εξαιρέθηκαν από την αύξηση 2,4% και το 2026. Εξαιρέθηκαν και από την αύξηση που δόθηκε τα προηγούμενα έτη 2023-2024-2025 στις κύριες συντάξεις.

Χρήστος Κάτσικας - alfavita.gr: Ποιες κατηγορίες συντάξεων επηρεάζονται από την αύξηση της εθνικής σύνταξης. Μπορείτε να μας εξηγήσετε με μία πρόταση πώς «εξαρτώνται» από την εθνική σύνταξη.

Αλέξης Μητρόπουλος:  Από την αύξηση της εθνικής σύνταξης επηρεάζονται όλες οι κατηγορίες συντάξεων: Οι συντάξεις αναπηρίας, χηρείας (λόγω θανάτου), το επίδομα ανασφάλιστων υπερηλίκων, οι συντάξεις ομογενών, οι προσωρινές, οι πρόωρες και οι μειωμένες, η σύνταξη υπηρετούντων στην αλλοδαπή δημοσίων υπαλλήλων, η σύνταξη λόγω εργατικού ατυχήματος και λόγω επαγγελματικής νόσου, η βασική σύνταξη τού πρώην ΟΓΑ και αυτή των αγάμων θυγατέρων καθόσον το ύψος όλων προσδιορίζεται με βάση την εθνική σύνταξη (σε ορισμένο ποσοστό επί της εθνικής), σύμφωνα με τους νόμους Κατρούγκαλου και Βρούτση (4387/2016 και 4670/2020, αντίστοιχα).

Η αύξηση 2,4% επηρεάζει κάθε κύρια σύνταξη που καταβάλλεται από 1-1-2026 κι εφεξής («παλαιά» και νέα») ανεξαρτήτως του είδους της (όπως αναφέρονται ανωτέρω) και ανεξαρτήτως τής προέλευσή της (ανεξαρτήτως του πρώην φορέα, τομέα, κλάδου, λογαριασμού, με τις διατάξεις του οποίου απονεμήθηκε αυτή, συμπεριλαμβανομένων του Δημοσίου, του πρώην ΟΓΑ και του πρώην ΝΑΤ).

Χρήστος Κάτσικας - alfavita.gr: Τι είναι η ΕΑΣ (Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων) όπως παρουσιάζεται στο κείμενο και από ποιο μεικτό ποσό κύριας σύνταξης και άνω προβλέπεται παρακράτηση το 2026;

Αλέξης Μητρόπουλος:  Η Εισφορά υπέρ Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) θεσπίστηκε με το άρθρο 38 του ν. 3863/2010 (α’ Μνημόνιο) για όλες τις κύριες συντάξεις που υπερέβαιναν το ποσό των 1.400 ευρώ (μεικτά) κάθε μήνα από 1-8-2010 κι εφεξής.

Ορίστηκε ότι θα τηρείται σε Λογαριασμό με οικονομική και λογιστική αυτοτέλεια, στο Ασφαλιστικό Κεφάλαιο Αλληλεγγύης Γενεών (ΑΚΑΓΕ), σκοπός του οποίου είναι η κάλυψη ελλειμμάτων των κλάδων κύριας σύνταξης των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης καθώς και η χρηματοδότηση του Προγράμματος «Πρόγραμμα κατ’ οίκον φροντίδας συνταξιούχων.

Η παρακράτησή της από όλες τις κύριες συντάξεις ξεκινούσε από 3% για τις συντάξεις άνω των 1.400 € και αυξανόταν μέχρι και 14% για συντάξεις άνω των 3,500 €. Με το άρθρο 44 (παρ. 13) του ν. 3986/2011 η ΕΑΣ επεκτάθηκε και στις επικουρικές συντάξεις που υπερέβαιναν τα 300 € (μεικτά) τον μήνα, σε ποσοστά από 3%-10%. 

Με τον ν. 5162/2024 (άρθρο 14) οι συντελεστές 3%-14% παρέμειναν οι ίδιοι με τιμαριθμοποίηση των αντίστοιχων ποσών κατά 2,4%, όση και η αύξηση των συντάξεων για το έτος 2025 και 2026, αντίστοιχα. Η κυβέρνηση της ΝΔ, αντί να καταργήσει (όπως ήταν το αίτημα όλων των συνταξιούχων) την ΕΑΣ -τον αγριότερο φόρο επί των συντάξεων που έχει επιβληθεί μέχρι σήμερα στην Ευρώπη- την επαναθέσπισε και μάλιστα την θωράκισε περαιτέρω. Το μόνο που απλώς έκανε ήταν να τιμαριθμοποιήσει τα οκτώ (8) κλιμάκια-συντελεστές για την παρακράτησή της. Έτσι και το νέο σύστημα συντηρεί και διαιωνίζει δύο σημαντικές αδικίες για όσους συνταξιούχους υποχρεούνται στην καταβολή τής ΕΑΣ:

α)Διπλή φορολόγηση των συνταξιούχων που πληρώνουν εισφορά υπέρ ΕΑΣ: Για την κατηγορία αυτή δεν τηρείται το αφορολόγητο όριο των 8.636 ευρώ (ετήσιο εισόδημα), όπως ισχύει για μισθωτούς, συνταξιούχους και αγρότες αφού αυτοί επιβαρύνονται με παρακράτηση λόγω ΕΑΣ από το πρώτο ευρώ. Δηλαδή ο ΕΦΚΑ παρακρατεί την εισφορά υπέρ ΕΑΣ «στην πηγή» υπολογίζοντάς την στο αρχικό μεικτό ποσό τής σύνταξης. Σε δεύτερο στάδιο υπολογίζει την εισφορά υπέρ υγείας (6%) και στο τελευταίο στάδιο επιβάλλεται ο φόρος. Έτσι, για το ίδιο ποσό οι υπόχρεοι σε ΕΑΣ έχουν διπλή επιβάρυνση γιατί σ’αυτούς δεν ισχύει η προοδευτική κλίμακα.

β)Λανθασμένη τιμαριθμοποίηση των κλιμακίων της ΕΑΣ: Η δεύτερη αδικία δημιουργείται από τον νέο τρόπο τιμαριθμοποίησης των συντελεστών τής ΕΑΣ και τον τρόπο υπολογισμού τους. Σε αρκετές περιπτώσεις, συνταξιούχοι με υψηλότερη σύνταξη λαμβάνουν λιγότερα από συνταξιούχους με χαμηλότερη σύνταξη μετά την παρακράτηση της Εισφοράς Αλληλεγγύης. Αν δεν αλλάξουν οι συντελεστές και δεν γίνεται η παρακράτηση «επάνω στο κλιμάκιο», η αδικία αυτή θα διαιωνίζεται και θα μονιμοποιηθεί μετά την τιμαριθμοποίηση στα κλιμάκια της εισφοράς.

Η διατήρηση επομένως της ΕΑΣ, ως φόρου επί του εισοδήματος μεγάλης κατηγορίας συνταξιούχων, παραβιάζει τον πυρήνα τού συνταξιοδοτικού δικαιώματος και συνιστά εκδήλωση αυθαιρεσίας, απολύτως ασυμβίβαστης με τις αρχές που διέπουν το κράτος δικαίου, αφού μερικοί μόνο συνταξιούχοι, με βάση το ύψος και μόνο της σύνταξής τους, συνεχίζουν να συμβάλλουν στη συγκρότηση των αποθεματικών του ΑΚΑΓΕ.

Το 2026 πάνω από 400.000 συνταξιούχοι (ή οι κληρονόμοι τους) με κύρια μεικτή σύνταξη άνω των 1.468 € και επικουρική μεικτή σύνταξη άνω των 300 € (οι συντελεστές παραμένουν ίδιοι), θα χάσουν συνολικά το υπέρογκο ποσό των 888 εκατ. € (721 από κύριες συντάξεις + 167 από επικουρικές), σύμφωνα με το σχέδιο προϋπολογισμού για το 2026, ΜΟΝΟ από την ΕΑΣ, αφού υφίστανται τις περικοπές ύψους 3%-14% και 3%-10%, αντιστοίχως.

Μετά την τιμαριθμοποίηση, τα νέα κλιμάκια της ΕΑΣ από 1-1-2026 (δεδομένης και της αύξησης των συντάξεων κατά 2,4%) θα διαμορφωθούν ως εξής:

Έτσι αποδεικνύεται για μία ακόμη φορά η ...ευφάνταστη μέθοδος τής οικονομικής πολιτικής τής κυβέρνησης ΝΔ που από τη μία αυξάνει κατά ένα μικρό ποσοστό τις συντάξεις και από την άλλη εισπράττει υπερδιπλάσια από τους φόρους και τις «εισφορές» που έχουν θεσπίσει μνημονιακοί νόμοι και που δυστυχώς ισχύουν μέχρι και σήμερα!!

Το «χαράτσι» της ΕΑΣ, ο ιδιότυπος αυτός φόρος επί των συντάξεων (κύριων και επικουρικών) τής πρώτης κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ που διατήρησαν και εφήρμοσαν σχολαστικά όλες οι μετέπειτα μνημονιακές κυβερνήσεις και που στέρησε από τους συνταξιούχους μέχρι σήμερα πάνω από 15 δις € (που με τις κρατικές ενισχύσεις έχει εκτοξευθεί στα 20 δις €), πρέπει να καταργηθεί, όπως προαναφέραμε, άμεσα και αναδρομικά.

Το ΑΚΑΓΕ πρέπει να αιμοδοτείται τακτικά και γενναιόδωρα ΜΟΝΟ από τον κρατικό προϋπολογισμό και όχι από τη μείωση των ήδη λεηλατημένων συντάξεων με την παρακράτηση υπέρ ΕΑΣ!

Αλέξης Π. Μητρόπουλος

Καθηγητής Εργατικού Δικαίου

Πρόεδρος ΕΝΥΠΕΚΚ

Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα

Alfavita.gr: Χρονιά εκτόξευσης το 2025 – Νο1 στην Παιδεία, ανάμεσα στα 10 μεγαλύτερα ενημερωτικά μέσα

Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις

Ακολουθήστε το Alfavita στo Google News Ακολουθήστε το Alfavita στo Viber