Σαν σήμερα: Η μεγάλη απεργία των μεταλλωρύχων στο Λαύριο
Ζητούσαν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη για να μην... πεθαίνουν, αύξηση μισθού και να μη μένουν σε... σπηλιές - Κράτος και Σερπιέρι κατέβασαν το στρατό

Μια μέρα σαν σήμερα, τα ξημερώματα της 8ης Απριλίου 1896 ξεσπά η μεγάλη απεργία των μεταλλωρύχων του Λαυρίου.

1.800 εργάτες ανέβηκαν από το μεταλλευτικό φρέαρ – βάθους 182 μέτρων όπου δούλευαν, έκλεισαν όλες τις εισόδους, περικύκλωσαν τον χώρο και κήρυξαν απεργία, διεκδικώντας από τον διαβόητο Σερπιέρι στοιχειώδη και αυτονόητα για το σήμερα πράγματα:

Ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, δημιουργία νοσοκομείου ή φαρμακείου στην Καμάριζα, έγκαιρη μεταφορά τους στο νοσοκομείο του Θορικού όταν τραυματίζονταν για να μην... πεθαίνουν στο δρόμο, αύξηση μισθού σε 3,5 δραχμές (από 2,5) και κατάργηση των λεγόμενων εργολάβων (μεσάζοντες που έπαιρναν το έργο μιας στοάς από τη διεύθυνση της εταιρείας και φρόντιζαν να βάζουν τους εργάτες να δουλεύουν για λογαριασμό τους).

Εκτός απ’ τα παραπάνω, οι εργάτες ζητούσαν απ’ την εταιρεία να μένουν σε σπίτια, διότι μέχρι τότε κατοικούσαν σε σπήλαια (!) ή σε αυτοσχέδιες καλύβες.

Η εταιρεία τους έδινε και το μεροκάματο των εργατών, αλλά εκείνοι έδιναν ψίχουλα στους μεταλλωρύχους.

«Κανείς από τ’ αφεντικά δεν τους πήρε μυρωδιά. Η απεργία εκδηλώθηκε την Κυριακή το βράδυ – 7 Απριλίου 1896 – στην αλλαγή της βραδινής βάρδιας των 10 και έγινε δημοσίως γνωστή τη Δευτέρα το πρωί», θα πει σε συνέντευξή του στον "Ριζοσπάστη" ο παλιός μεταλλεργάτης, Γιώργος Βουγιούκας.

Η εν ψυχρώ δολοφονία δύο εργατών και οι συγκρούσεις

Οι απεργοί θέλησαν από την πρώτη στιγμή να διαπραγματευτούν ειρηνικά τα αιτήματα τους με τη διεύθυνση. Όταν όμως πλησίασαν τα γραφεία της εταιρείας δέχτηκαν πυροβολισμούς από τους φύλακες. 

Εξαγριωμένοι οι εργάτες άρχισαν να  τους λιθοβολούν. Τα ορυχεία του Λαυρίου μετατράπηκαν σε πεδίο μάχης, ώσπου δύο εργάτες σκοτώθηκαν από τους φύλακες. 
Οργισμένοι οι μεταλλωρύχοι μπροστά στη θέα των δολοφονημένων συναδέλφων τους, όρμηξαν και έσπασαν τα γραφεία, έσκισαν τα έγγραφα και έβαλαν φωτιά στο κτίριο με δυναμίτες, με αποτέλεσμα να εξοντωθούν όλοι οι φύλακες εκτός από έναν. 

Ο Σερπιέρι που κρυβόταν στην πολυτελή βίλα του, λίγα μέτρα πιο μακριά από τα μεταλλεία, φυγαδεύτηκε και σώθηκε την τελευταία στιγμή, μεταμφιεσμένος σε παπά.

Η αιματηρή καταστολή της απεργίας 

Τις επόμενες μέρες έφτασαν ενισχύσεις της αστυνομίας για να υπερασπιστούν τα συμφέροντα του Ιταλού επιχειρηματία. 

Οι απεργοί όμως δεν έκαναν πίσω. Τότε η κυβέρνηση έστειλε στρατό για να καταστείλει την απεργία και ένα πολεμικό πλοίο για να τους τρομοκρατήσει!

Στις νέες συμπλοκές που ακολούθησαν σκοτώθηκαν άλλοι δύο εργάτες, τραυματίστηκαν πολλοί, ενώ συνελήφθησαν και δικάστηκαν δεκαπέντε απεργοί. Υπήρχαν εντάλματα για άλλους δέκα, αλλά πρόλαβαν και έφυγαν. 

Έτσι στις 21 Απριλίου, μετά από 14 μέρες έληξε βίαια η απεργία. Τελικά οι εργάτες πέτυχαν την αύξηση του μεροκάματου που ζητούσαν, αν και τα υπόλοιπα αιτήματα δεν ικανοποιήθηκαν. 

Μετά την απεργία, εγκαταστάθηκε μόνιμα στα μεταλλεία του Λαυρίου στρατιωτικό σώμα, προκειμένου να αποτρέψει τους εργάτες από νέες εξεγέρσεις. 

Οι εργάτες δούλευαν κάτω από καθεστώς στρατιωτικής τρομοκρατίας. 

Παρόλα αυτά ο Σερπιέρι αντιλήφθηκε ότι το εργατικό δυναμικό είχε πλέον απαιτήσεις και η ηρεμία στην τάξη των μεταλλωρύχων πολύ εύκολα μπορούσε να ανατραπεί.

Με πληροφορίες από Μηχανή του Χρόνου

σχετικά άρθρα

ΑΠΘ: Συζητήσεις για ίδρυση προγράμματος σπουδών Τουρισμού στη Νάουσα
ΑΠΘ: Συζητήσεις για ίδρυση προγράμματος σπουδών Τουρισμού στη Νάουσα
Φωτογραφία: Ο Δήμαρχος Νάουσας, Νικόλαος Καρανικόλας, ο Πρύτανης του ΑΠΘ, Καθηγητής Νικόλαος Γ. Παπαϊωάννου, η Αντιδήμαρχος Νάουσας, Θεοδώρα...
ΑΠΘ: Συζητήσεις για ίδρυση προγράμματος σπουδών Τουρισμού στη Νάουσα