Επιστολή ΕΣΑμεΑ σε Υπ.Παιδείας: Άμεση ανάγκη η συμπεριληπτική εκπαίδευση
Η Ε.Σ.Α.μεΑ. καταθέτει το σύνολο των αιτημάτων της για την εκπαίδευση των μαθητών με αναπηρία ή/ και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες στην υπουργό Ν. Κεραμέως

Κυρία Υπουργέ,
Η Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.) -που αποτελεί τον τριτοβάθμιο κοινωνικό και συνδικαλιστικό φορέα των ατόμων με αναπηρία και των οικογενειών τους στη χώρα, επίσημα αναγνωρισμένο Κοινωνικό Εταίρο της ελληνικής πολιτείας σε ζητήματα αναπηρίας- με το παρόν έγγραφό της εκφράζει τα συγχαρητήριά της για την ανάληψη των καθηκόντων σας στη θέση της Υπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων και εύχεται καλή επιτυχία στο δύσκολο και επίπονο έργο σας.
Δυστυχώς, κατά τη διάρκεια της παρατεταμένης οικονομικής κρίσης, οι αδυναμίες και τα προβλήματα του συστήματος εκπαίδευσης για τα άτομα με αναπηρία οξύνθηκαν ακόμη περισσότερο, κυρίως εξαιτίας της μείωσης των ήδη χαμηλών κονδυλίων που διαχρονικά κατευθύνονται στην εκπαίδευση των ατόμων με αναπηρία.

Η διαρκής αυτή υποχρηματοδότηση, σε συνδυασμό με το ελλιπές θεσμικό πλαίσιο που διέπει το σύστημα εκπαίδευσης των ατόμων με αναπηρία, απαιτεί από μέρους της ηγεσίας του Υπουργείου Παιδείας να προχωρήσει στο σχεδιασμό και στην εφαρμογή ενός σχεδίου ουσιαστικής θεσμικής και διαδικαστικής ανασυγκρότησής του, για τη μετάβαση σε ένα σχολείο για όλους τους μαθητές, ικανό να ανταποκρίνεται θετικά σε μια εξατομικευμένη εκπαιδευτική διαδικασία στη βάση της ποικιλομορφίας του μαθητικού πληθυσμού, αφαιρώντας όλα τα εμπόδια που δυσχεραίνουν την πρόσβαση σε ισότιμη και χωρίς αποκλεισμούς εκπαίδευση, όπως επιτάσσει το σύνταγμα της χώρας και το άρθρο 24 «Εκπαίδευση» της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία, η οποία μαζί με το προαιρετικό της πρωτόκολλο κυρώθηκε από ελληνική Βουλή με τη ψήφιση του νόμου 4074/2012.

Τα στοιχεία που έφερε στη δημοσιότητα το Παρατηρητήριο της Ε.Σ.Α.μεΑ. με το 5ο Δελτίο Στατιστικής Πληροφόρησης που έχει ως αντικείμενο την εκπαίδευση των μαθητών με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, αποκαλύπτουν ότι το μέγεθος του μαθητικού πληθυσμού με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες στη χώρα είναι ιδιαίτερα σημαντικό (90.743 μαθητές), αποτελώντας το 6.3% του συνολικού μαθητικού πληθυσμού. Τα στοιχεία ωστόσο είναι ιδιαίτερα ανησυχητικά καθώς υποδεικνύουν ότι η πλειονότητα αυτών των μαθητών, παρότι φοιτούν σε γενικά σχολεία, δεν λαμβάνουν καμία εξειδικευμένη υποστήριξη.
Ειδικότερα, το 57.3% των μαθητών με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες που φοιτούν στη γενική πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, υποστηρίζονται μόνο από τον εκπαιδευτικό της γενικής τάξης. Ωστόσο, μας ανησυχούν πολύ και τα ποσοστά των μαθητών που είτε εντάσσονται σε πολυπληθή και ετερόκλητα τμήματα ένταξης, τα οποία λειτουργούν σε πολλές περιπτώσεις ως ο «καιάδας» των γενικών σχολείων, είτε λαμβάνουν μόνο μερικώς εξατομικευμένη υποστήριξη η οποία δεν καλύπτει τις πραγματικές ανάγκες των μαθητών. Αναλυτικότερα, σε ότι αφορά την Παράλληλη στήριξη, αυτή παρέχεται μόνο στο 7% των μαθητών με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, από τους οποίους οι 8 στους 10 υποστηρίζονται μόνο μερικώς (λιγότερο από 20 ώρες την εβδομάδα).
Επίσης, η ανεπάρκεια στη λειτουργία και τη στελέχωση των Κ.Ε.Σ.Υ. (Κέντρα Εκπαιδευτικής και Συμβουλευτικής Υποστήριξης) δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στις οικογένειες και καθυστερήσεις στις διαδικασίες αξιολόγησης και υποστήριξης των μαθητών, οι οποίες επιβεβαιώνονται στο δελτίο που δημοσιεύσαμε, από τον υψηλό αριθμό μαθητών που φοιτούν σε Τ.Ε. χωρίς να φέρουν επίσημη αξιολόγηση/γνωμάτευση (35% των μαθητών των Τ.Ε. δεν έχουν επίσημη αξιολόγηση/γνωμάτευση).
Δυστυχώς, τα στοιχεία υποδεικνύουν επίσης ότι η πλειονότητα των μέτρων υποστήριξης των μαθητών που λαμβάνονται προς την κατεύθυνση της συμπεριληπτικής εκπαίδευσης περιορίζονται ως επί το πλείστον στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση, γεγονός που όχι μόνο δεν εξασφαλίζει τη σχολική εξέλιξη των μαθητών με αναπηρία επιτείνοντας τη σχολική διαρροή, αλλά κυρίως αναχαιτίζει την πραγματική δυνατότητα κοινωνικής και επαγγελματικής ένταξης στο μέλλον.
Τέλος, διαπιστώνεται ότι ένα τμήμα του πληθυσμού των μαθητών που αντιμετωπίζουν σοβαρές αναπηρίες, μαθητές δηλαδή περισσότερο εκτεθειμένοι στον κοινωνικό αποκλεισμό, παραμένουν σε αυστηρώς διαχωρισμένα πλαίσια εκπαίδευσης. Σημειώνεται ότι ο πληθυσμός των ειδικών σχολείων εξακολουθεί να αυξάνεται τα τελευταία χρόνια.

Τα παραπάνω συμπεράσματα του Δελτίου Στατιστικής Πληροφόρησης του Παρατηρητηρίου Θεμάτων Αναπηρίας οδηγούν μόνο σε μία παραδοχή, ότι δηλαδή απαιτείται γενναία αναδιοργάνωση της εκπαίδευσης στη βάση εθνικού σχεδίου δράσης για την ουσιαστική μετάβαση σε ένα σχολείο για όλους τους μαθητές. Ένα σχέδιο δράσης που θα καθορίζει εθνικές προτεραιότητες, στόχους, άξονες και δράσεις, σε εναρμόνιση με το Σύνταγμα της χώρας, το άρθρο 24 της Σύμβασης του Ο.Η.Ε. για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία και με τον στόχο 4 της Ατζέντας 2030 για τη βιώσιμη ανάπτυξη και στη βάση τεκμηριωμένης ανάλυσης της κατάστασης και αξιόπιστων στατιστικών δεδομένων, με σαφές χρονοδιάγραμμα και σχέδιο χρηματοδότησης.
Αναλυτικότερα, το άρθρο 24 απαιτεί την πρόσβαση των ατόμων με αναπηρία σε δωρεάν πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση στις κοινότητες που ζουν, και απαγορεύει ρητώς τον αποκλεισμό των μαθητών με αναπηρία από το γενικό εκπαιδευτικό σύστημα, μέσω της μετάβασης από τη διαχωρισμένη ειδική αγωγή και εκπαίδευση στην συμπεριληπτική εκπαίδευση, τα πολλαπλά οφέλη της οποίας έχουν επισημάνει και οι σύγχρονες παιδαγωγικές προσεγγίσεις τόσο για τους μαθητές με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες όσο και για τους μαθητές χωρίς αναπηρία.

Ένα τέτοιο σχέδιο απαιτεί ευρύ κοινωνικό διάλογο, με τη συμβολή όλων των εμπλεκομένων μερών, ιδίως των αναπηρικών οργανώσεων και των οργανώσεων γονέων/κηδεμόνων ατόμων με αναπηρία και προϋποθέτει την ευρεία συναίνεση και την ευαισθητοποίηση όλων.
Κυρία Υπουργέ,
Είναι πλέον αδήριτη ανάγκη να θεσπιστεί εδώ και τώρα η οριστική μετάβαση στη συμπεριληπτική εκπαίδευση, δεδομένου ότι αντικειμενικά η μεγάλη πλειονότητα των μαθητών με αναπηρία βρίσκεται de facto στη γενική εκπαίδευση χωρίς υποστήριξη. Προτείνουμε να συσταθεί με απόφασή σας Επιτροπή με συμμετοχή εκπροσώπων της Ε.Σ.Α.μεΑ., προκειμένου εντός 60 ημερών να καταθέσει στην πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας πρόταση για τον οριστικό προσανατολισμό της εκπαίδευσης σε σχέση με τους μαθητές με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες.
Βασικές προτεραιότητες σε ένα σχέδιο δράσης για την εκπαίδευση των μαθητών με αναπηρία για την καθολική ένταξη όλων των ατόμων με αναπηρία στο εκπαιδευτικό σύστημα της χώρας, είναι οι εξής:
1. Η εκπόνηση και εφαρμογή ενός ολιστικού πλάνου για την ένταξη των μαθητών και των φοιτητών με αναπηρία στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, στην τεχνική εκπαίδευση και στην επαγγελματική αποκατάσταση, καθώς και στην τριτοβάθμια και μεταπτυχιακή εκπαίδευση, συμπεριλαμβανομένης μίας στρατηγικής για τη μετάβαση των μαθητών με αναπηρία από τα ειδικά στα γενικά σχολεία.

2. Η διασφάλιση της καθολικής προσβασιμότητας των ατόμων με αναπηρία στις κτιριακές εγκαταστάσεις, στο ηλεκτρονικό περιβάλλον, στις υπηρεσίες, στον εξοπλισμό και το εκπαιδευτικό υλικό, και των εκπαιδευτικών μεθόδων και διαδικασιών, καθώς και στην παρεχόμενη πληροφόρηση, σε όλες τις δημόσιες και ιδιωτικές εκπαιδευτικές δομές της χώρας όλων των βαθμίδων, με αυστηρό έλεγχο από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου και των εποπτευόμενων φορέων (π.χ. Κτιριακές Υποδομές Α.Ε., Ε.Ο.Π.Π.Ε.Π.), καθώς και διασφάλιση της παροχής εύλογων προσαρμογών (συμπεριλαμβανομένης της μετακίνησης των μαθητών) αν χρειάζεται.

Δείτε την Επιστολή εδώ 

 

σχετικά άρθρα