Alfavita Newsroom Τα λούπινα –γνωστά στην αρχαιότητα ως θέρμοι– υπήρξαν κάποτε αναπόσπαστο μέρος της διατροφής των Ελλήνων και Ρωμαίων. Αγαπημένη τροφή των Κυνικών φιλοσόφων, μέσο επιβίωσης για τους πεινασμένους πληβείους της Ρώμης και συστατικό των μυστηριακών δειπνών της θεάς Εκάτης, αυτό το ταπεινό όσπριο με την εξαιρετικά υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη (έως και 40%) παραμένει σήμερα σχεδόν άγνωστο στο ευρύ κοινό — με μία σημαντική εξαίρεση: τη Μάνη.
Εκεί, οι «λουπινοφάγοι» Μανιάτες συνεχίζουν να τιμούν την παράδοση, καταναλώνοντας λούπινα ως μεζέ ή σνακ κατά τον περίπατο.
Ένα παγκόσμιο superfood, ξεχασμένο στην Ελλάδα
Τα λούπινα (Lupinus albus) δεν είναι απλώς ένα αρχαίο τρόφιμο με πολιτιστική αξία. Αποτελούν μια κορυφαία εναλλακτική στη σόγια και σε άλλα εισαγόμενα φυτικά πρωτεϊνούχα προϊόντα. Οι νέες ποικιλίες που καλλιεργούνται σήμερα σε χώρες όπως η Γερμανία, η Αυστραλία και η Ιταλία έχουν πολύ χαμηλά επίπεδα αλκαλοειδών, καθιστώντας τα ευκολότερα στην κατανάλωση και επεξεργασία.
Επιπλέον, είναι ανθεκτικά, χρειάζονται ελάχιστη λίπανση, προσαρμόζονται σε ξηρικά περιβάλλοντα και εμπλουτίζουν το έδαφος με άζωτο, βελτιώνοντας τη βιοποικιλότητα και μειώνοντας την ανάγκη για χημικά.
Γιατί δεν καλλιεργούνται ευρέως στην Ελλάδα;
Παρά τις προσπάθειες ερευνητών, αγροτών και οικολογικών κινημάτων να αναδείξουν τη λουπινοκαλλιέργεια, το λούπινο παραμένει εκτός αγροτικής πολιτικής και σχεδίων ενίσχυσης. Η απουσία οργανωμένης παραγωγής, τυποποίησης και εμπορικής αξιοποίησης το καθιστά άγνωστο στο ευρύ κοινό.
Ακόμη και όσοι γνωρίζουν τα λούπινα συχνά αγνοούν τη διαδικασία ξεπικρίσματος, που παραδοσιακά γίνεται με πολυήμερο μούλιασμα ή με βύθιση σε θαλασσινό νερό – μέθοδος που προσφέρει όχι μόνο γεύση αλλά και ιστορικό χρώμα.
Η διήγηση του Ορέστη Δαβία, που εντόπισε βραστά λούπινα σε λαϊκή αγορά της Δαμασκού, αποδεικνύει ότι το λούπινο δεν χάθηκε ποτέ εντελώς από την ανατολική Μεσόγειο. Εκεί, με την ονομασία tirmis, καταναλώνεται ακόμη ως φθηνό και θρεπτικό σνακ. Αντίστοιχες παραδόσεις υπάρχουν στην Πορτογαλία, την Αλγερία και το Μεξικό.
Καιρός να τα επαναφέρουμε
Αν η Ελλάδα θέλει να αναδείξει την αγροδιατροφική της αυτάρκεια, να ενισχύσει την αγροτική της παραγωγή και να αξιοποιήσει την παραδοσιακή της σοφία, το λούπινο αποτελεί ένα εξαιρετικό στοίχημα.
Μπορεί να αξιοποιηθεί στη διατροφή ανθρώπων και ζώων.
Ενδείκνυται για βιολογική καλλιέργεια.
Μπορεί να αποτελέσει τουριστικό και πολιτιστικό προϊόν (π.χ. μεζέδες σε εστιατόρια παραδοσιακής κουζίνας).
Η αρχαιοελληνική ονομασία θέρμος παραπέμπει όχι μόνο στη θερμότητα αλλά και στην έννοια της τροφής που δίνει δύναμη. Οι Κυνικοί φιλόσοφοι, όπως ο Διογένης, κατανάλωναν λούπινα ως σύμβολο λιτότητας και αυτάρκειας – αξίες που, σε μια εποχή υπερκατανάλωσης και επισιτιστικής κρίσης, αποκτούν ξανά σημασία.
Ίσως είναι η στιγμή να πάψουμε να βλέπουμε τα λούπινα ως φαγητό «για τη Σαρακοστή» και να τα εντάξουμε δυναμικά στη διατροφή, στην αγροτική παραγωγή και στην πολιτιστική μας ταυτότητα. Η Ελλάδα έχει κάθε λόγο να επενδύσει σε αυτό το πολύτιμο, ανθεκτικό και νόστιμο όσπριο που τόσο τίμησαν οι πρόγονοί μας.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Ιδιωτικά σχολεία: Γείτονας, Ιόνιος και Εράσμειος σε επαφές με μεγάλα funds
Έρχονται πρόστιμα μέχρι και 1.000 ευρώ σε χιλιάδες κατόχους οχημάτων
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
