Χρήστος Κάτσικας Υπάρχουν ποσά που δεν είναι απλώς μεγάλα. Είναι συμβολικά. Τα 726.000 ευρώ ετήσιου μισθού της Κριστίν Λαγκάρντ, προέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, δεν είναι απλώς μια αμοιβή κορυφαίου στελέχους. Είναι ένας καθρέφτης της Ευρώπης που χτίστηκε τα τελευταία χρόνια: μιας Ευρώπης αυστηρής για τους πολλούς, γενναιόδωρης για τους λίγους.
Την ώρα που οι Ευρωπαίοι πολίτες ακούν διαρκώς για «δημοσιονομική πειθαρχία», «αναγκαίες θυσίες» και «δομικές μεταρρυθμίσεις», η κορυφή του ευρωπαϊκού οικοδομήματος λειτουργεί σε ένα εντελώς διαφορετικό οικονομικό σύμπαν. Ένα σύμπαν όπου οι αριθμοί δεν πονάνε, δεν περικόπτονται και δεν χρειάζονται δικαιολογίες.
Η ηθική της λιτότητας – για τους άλλους
Η ΕΚΤ υπήρξε βασικός πυλώνας της πολιτικής λιτότητας στην Ευρώπη. Με αποφάσεις που επηρέασαν μισθούς, συντάξεις, δημόσιες δαπάνες και κοινωνικά κράτη, διαμόρφωσε μια πραγματικότητα όπου η «σταθερότητα» μεταφράστηκε συχνά σε κοινωνική συρρίκνωση. Σε αυτό το πλαίσιο, ο μισθός της προέδρου της δεν είναι ουδέτερος αριθμός. Είναι πολιτικό μήνυμα.
Όταν ο επικεφαλής ενός θεσμού που ζητά αυτοσυγκράτηση από εκατομμύρια πολίτες αμείβεται με ποσά που ξεπερνούν κάθε ευρωπαϊκό μέσο όρο κατά δεκάδες φορές, τότε η έννοια της «κοινής ευθύνης» αδειάζει από περιεχόμενο. Η λιτότητα παύει να είναι κοινός δρόμος και μετατρέπεται σε ταξικό φίλτρο.
«Αγορά αξίας» ή θεσμική αποξένωση;
Το επιχείρημα είναι γνωστό: τέτοιοι μισθοί είναι αναγκαίοι για να προσελκύσουν «τα καλύτερα μυαλά». Όμως εδώ γεννάται ένα ερώτημα που σπανίως τίθεται: καλύτερα για ποιον; Για τις αγορές ή για τις κοινωνίες;
Όταν οι αμοιβές των ευρωπαϊκών θεσμών αποσυνδέονται πλήρως από την κοινωνική πραγματικότητα των κρατών-μελών, τότε οι αποφάσεις τους κινδυνεύουν να αποκοπούν από τη ζωή των ανθρώπων. Δεν είναι τυχαίο ότι η Ευρώπη δυσκολεύεται να πείσει ότι λειτουργεί υπέρ των πολιτών της και όχι ως τεχνοκρατικός μηχανισμός αριθμών.
Η σύγκριση που ενοχλεί
Σε πολλές χώρες της ΕΕ, εκπαιδευτικοί, νοσηλευτές, νέοι εργαζόμενοι και συνταξιούχοι καλούνται να «κάνουν υπομονή». Να αποδεχτούν μισθούς που δεν καλύπτουν το κόστος ζωής, ελαστικές σχέσεις εργασίας και διαρκή ανασφάλεια. Μέσα σε αυτό το τοπίο, τα 726.000 ευρώ δεν είναι απλώς υψηλή αμοιβή· είναι πρόκληση.
Όχι επειδή κάποιος «δεν αξίζει» να αμείβεται καλά, αλλά επειδή η Ευρώπη αξιώνει από τους πολίτες της να αποδέχονται περιορισμούς που η ίδια η ηγεσία της δεν συμμερίζεται.
Το πρόβλημα δεν είναι η Λαγκάρντ – είναι το σύστημα
Η συζήτηση δεν αφορά το πρόσωπο της Κριστίν Λαγκάρντ. Αφορά το μοντέλο διακυβέρνησης που θεωρεί φυσιολογικό να απολαμβάνει προνόμια, την ίδια στιγμή που απαιτεί κοινωνική εγκράτεια. Ένα μοντέλο που μιλά για «αξιοπιστία» προς τις αγορές, αλλά χάνει σταθερά την αξιοπιστία του προς τους πολίτες.
Η αποκάλυψη και η συζήτηση γύρω από τέτοιους μισθούς έχει μια θετική όψη: σπάει τη σιωπή. Υπενθυμίζει ότι η οικονομία δεν είναι ουδέτερη τεχνοκρατία, αλλά βαθιά πολιτική επιλογή.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Πώς τα χρήματά σας «φεύγουν» αθόρυβα από τον τραπεζικό σας λογαριασμό
Σπίτι με 50 ευρώ το μήνα για δημόσιους υπαλλήλους: Το νέο πρόγραμμα που αλλάζει τα δεδομένα
