Η σχέση του μπλε φωτός με τον οργανισμό
Τα LED εκπέμπουν υψηλά επίπεδα μπλε φωτός, κυρίως σε μήκη κύματος μεταξύ 450 και 495 νανομέτρων. Το συγκεκριμένο φάσμα επηρεάζει άμεσα το βιολογικό ρολόι του σώματος, γνωστό και ως κιρκάδιος ρυθμός.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι το μπλε φως δεν θεωρείται από μόνο του επικίνδυνο. Ωστόσο, η επίδρασή του εξαρτάται από:
την ένταση του φωτισμού,
τη διάρκεια έκθεσης,
την ώρα της ημέρας,
και τη συνολική ποσότητα φωτός που λαμβάνει ο οργανισμός.
Έρευνες έχουν δείξει ότι η νυχτερινή έκθεση σε μπλε φως μπορεί να μειώσει σημαντικά την παραγωγή μελατονίνης, της ορμόνης που βοηθά το σώμα να προετοιμαστεί για ύπνο.
Πώς επηρεάζεται ο εγκέφαλος
Το "κεντρικό ρολόι" του εγκεφάλου, γνωστό ως υπερχιασματικός πυρήνας, είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο στο μπλε φως. Όταν ο οργανισμός εκτίθεται σε αυτό τις βραδινές ώρες, αυξάνεται η εγρήγορση και δυσκολεύεται η φυσική διαδικασία χαλάρωσης.
Οι επιστήμονες συνδέουν τη διαταραχή του κιρκάδιου ρυθμού με προβλήματα όπως:
κόπωση,
διαταραχές διάθεσης,
μεταβολικές δυσλειτουργίες.
Οι επιδράσεις στον ύπνο και τη μνήμη
Κατά τη διάρκεια της ημέρας, το μπλε φως μπορεί να βοηθήσει στην καλύτερη συγκέντρωση, στην ταχύτερη αντίδραση και στη βελτίωση της προσοχής.
Το βράδυ όμως συμβαίνει το αντίθετο. Η παρατεταμένη έκθεση σε έντονο φωτισμό ή σε οθόνες κινητών και υπολογιστών μπορεί να οδηγήσει σε:
λιγότερο βαθύ ύπνο,
καθυστέρηση στην έλευση του ύπνου,
αυξημένη υπνηλία και κόπωση την επόμενη ημέρα.
Οι ερευνητές επισημαίνουν επίσης ότι ο ποιοτικός ύπνος είναι απαραίτητος για τη σωστή λειτουργία του εγκεφάλου και του γλυμφατικού συστήματος, του μηχανισμού δηλαδή που απομακρύνει άχρηστες ουσίες και τοξίνες από τον εγκέφαλο κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Τι συμβαίνει με τις οθόνες των κινητών
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η χρήση smartphone και άλλων οθονών πριν τον ύπνο. Σύμφωνα με μελέτες, ακόμη και 30 λεπτά βραδινής χρήσης μπορούν να επηρεάσουν αισθητά τα επίπεδα μελατονίνης και να καθυστερήσουν τον ύπνο.
Για τον λόγο αυτό, οι ειδικοί συνιστούν περιορισμό της χρήσης οθονών αργά το βράδυ.
Συμβουλές για πιο υγιεινό φωτισμό
Για να μειωθούν οι επιπτώσεις του μπλε φωτός, προτείνονται ορισμένες απλές αλλαγές στην καθημερινότητα:
χαμηλότερη φωτεινότητα στις οθόνες μετά το βράδυ,
χρήση φίλτρων μπλε φωτός,
αποφυγή έντονου φωτισμού στο υπνοδωμάτιο,
περιορισμός κινητού και υπολογιστή πριν τον ύπνο.
Τι λένε τελικά οι επιστήμονες
Μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν σαφή στοιχεία ότι ο φωτισμός LED προκαλεί άμεση βλάβη στον εγκέφαλο. Παρ’ όλα αυτά, η υπερβολική έκθεση στο μπλε φως, κυρίως τις νυχτερινές ώρες, φαίνεται πως επηρεάζει τον ύπνο και τον βιορυθμό του οργανισμού.
Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η σωστή χρήση του φωτισμού και των ηλεκτρονικών συσκευών μπορεί να συμβάλει τόσο στην καλύτερη ποιότητα ύπνου όσο και στη συνολική ευεξία.
