Βασίλης Γκουζέλος Ένα εξαιρετικά ανησυχητικό τοπίο οικονομικής καθήλωσης και έλλειψης προοπτικών για τους εργαζόμενους στην κεντρική δημόσια διοίκηση φέρνει στο φως ανάλυση του προέδρου του Κοινωνικού Πολύκεντρου της ΑΔΕΔΥ, Γιώργου Γιούλου. Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιεύει η εφημερίδα «Εφ.Συν.», οι Έλληνες δημόσιοι υπάλληλοι βρίσκονται πλέον στην τελευταία θέση της Ευρώπης όσον αφορά τις μέσες αποδοχές και την αγοραστική τους δύναμη, υποχωρώντας ακόμη και κάτω από χώρες όπως η Βουλγαρία και η Ρουμανία.
Η κυβερνητική πολιτική στον τομέα των αμοιβών φαίνεται πως όχι μόνο δεν επιλύει το πρόβλημα, αλλά υπονομεύει τη θεμελιώδη λογική του ενιαίου μισθολογίου. Παραγκωνίζοντας την προϋπηρεσία και το μορφωτικό επίπεδο ως βασικά κριτήρια εξέλιξης, το κράτος στερεί από το προσωπικό του κάθε κίνητρο σταδιοδρομίας, μετατρέποντας το Δημόσιο σε έναν εργασιακό χώρο χωρίς προοπτική.
Οι ρίζες της σημερινής κατάστασης εντοπίζονται στις δραματικές περικοπές της μνημονιακής περιόδου, οι οποίες συρρίκνωσαν τα εισοδήματα κατά 35% έως 40%. Ενώ άλλες ευρωπαϊκές χώρες που εφάρμοσαν ανάλογα προγράμματα λιτότητας (Κύπρος, Ισπανία, Πορτογαλία) έχουν πλέον προχωρήσει σε αποκατάσταση και αυξήσεις των μισθών των δημοσίων υπαλλήλων τους, στην Ελλάδα η στασιμότητα παραμένει ο κανόνας.
Παράλληλα, η ψαλίδα ανάμεσα στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα ανοίγει εις βάρος του πρώτου. Η κατάργηση του 13ου και του 14ου μισθού (δώρα εορτών και επίδομα αδείας) έχει οδηγήσει σε μια παράδοξη πραγματικότητα: Εάν οι 14 μισθοί ενός χαμηλόμισθου εργαζόμενου στον ιδιωτικό τομέα επιμεριστούν σε 12μηνη βάση, οι μηνιαίες απολαβές του αποδεικνύονται υψηλότερες από τον εισαγωγικό μισθό ενός υπαλλήλου στο Δημόσιο.
Η κυβέρνηση έχει προχωρήσει σε τρεις διαδοχικές αυξήσεις του κατώτατου μισθού (70, 30 και 40 ευρώ μικτά αντίστοιχα), ανεβάζοντας τον εισαγωγικό μισθό από τα 780 στα 920 ευρώ μικτά. Ωστόσο, οι συνδικαλιστικοί εκπρόσωποι χαρακτηρίζουν τις παρεμβάσεις αυτές ως «ψίχουλα», καθώς υπολείπονται σημαντικά του πληθωρισμού και εξανεμίζονται άμεσα από το κύμα της ακρίβειας.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα, σύμφωνα με τον κ. Γιούλο, εντοπίζεται στον τρόπο κατανομής αυτών των αυξήσεων. Το γεγονός ότι δόθηκαν οριζόντια, ως σταθερά χρηματικά ποσά και όχι ποσοστιαία επί των κλιμακίων, δημιουργεί μια αντίστροφη σχέση μεταξύ προσόντων και ανταμοιβής:
Στην κατηγορία Υποχρεωτικής Εκπαίδευσης (Υ.Ε.), ένας νεοεισερχόμενος είδε ποσοστιαία αύξηση 4,54%, ενώ ένας συνάδελφός του με 36 έτη υπηρεσίας μόλις 2,86%.
Στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Δ.Ε.), η αύξηση για τον νεοδιόριστο ήταν 4,17%, ενώ για τον υπάλληλο με 36 χρόνια προϋπηρεσίας περιορίστηκε στο 2,25%.
Στην πολυπληθέστερη κατηγορία, αυτή της Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (Π.Ε.), τα ποσοστά συμπιέζονται ακόμη περισσότερο, αγγίζοντας το 3,35% για τον πρωτοδιοριζόμενο και το ισχνό 1,77% για τον υπάλληλο με 36 χρόνια εμπειρίας.
Αυτή η αποκαρδιωτική οικονομική πραγματικότητα έχει αρχίσει να προκαλεί σοβαρές δυσλειτουργίες στη στελέχωση του κράτους. Σύμφωνα με εκτιμήσεις αλλά και παλαιότερες επισημάνσεις του προέδρου του ΑΣΕΠ, Θάνου Παπαϊωάννου, παρατηρείται ένα πρωτοφανές κύμα άρνησης διορισμών. Σε ορισμένες προκηρύξεις, έως και ένας στους τρεις επιτυχόντες είτε δεν αποδέχεται τη θέση είτε παραιτείται λίγο καιρό μετά την ανάληψη καθηκόντων.
Το φαινόμενο λαμβάνει εκρηκτικές διαστάσεις σε κρίσιμους τομείς όπως η δημόσια παιδεία. Πολλοί εκπαιδευτικοί αρνούνται να τοποθετηθούν σε σχολεία της επαρχίας ή των νησιών, καθώς συνειδητοποιούν ότι οι καθαρές μηνιαίες αποδοχές τους ισοδυναμούν σχεδόν με το κόστος ενοικίασης μιας κατοικίας στην περιοχή διορισμού τους.
Η ανάλυση του Κοινωνικού Πολύκεντρου καταδεικνύει επίσης έναν έντονο κατακερματισμό. Από τα 3,3 δισεκατομμύρια ευρώ που το Υπουργείο Οικονομικών αναφέρει ότι έχουν διατεθεί για αυξήσεις την περίοδο 2023-2026, μόνο το 1,6 δισεκατομμύριο ευρώ αφορά καθολικές αυξήσεις για το σύνολο των εργαζομένων. Τα υπόλοιπα 1,7 δισεκατομμύρια ευρώ αφορούν ειδικές κατηγορίες (όπως οι ένστολοι) ή μη καθολικά επιδόματα. Αυτό αφήνει τελείως ακάλυπτες μεγάλες ομάδες, όπως τους εκπαιδευτικούς, που δεν έχουν πρόσβαση σε υπερωρίες, νυχτερινά ή εργασία σαββατοκύριακου.
Ο κ. Γιούλος υπογραμμίζει την ανάγκη για μια συνολική στρατηγική ευρωπαϊκής σύγκλισης, ώστε οι εργαζόμενοι να μπορούν να ζήσουν με αξιοπρέπεια. Παράλληλα, προτείνει τον ανασχεδιασμό του εισαγωγικού μισθού στο Δημόσιο με βάση τον υπολογισμό των 14 μισθών του ιδιωτικού τομέα σε 12μηνη βάση. Την ίδια στιγμή, το πάγιο αίτημα των ομοσπονδιών για επαναφορά των δώρων Χριστουγέννων, Πάσχα και αδείας συνεχίζει να βρίσκει σύμφωνους και τους μικρομεσαίους επαγγελματίες λόγω της τόνωσης που θα προσέφερε στην αγορά, παρά την κατηγορηματική άρνηση της κυβέρνησης.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
ΣΟΚ στην Καλλιθέα: Καθηγήτρια Γυμνασίου συνελήφθη για διακίνηση ναρκωτικών σε μαθητές
Πίνακες εκπαιδευτικών ΑΣΕΠ: Το «στοίχημα» για τη Μεγάλη Εβδομάδα
Αλλαγή νόμου: ΝΕΑ εξ αποστάσεως Πιστοποίηση Η/Υ για Προσλήψεις Εκπαιδευτικών
