Μέσα Μάϊου, λίγο πριν την λήξη των μαθημάτων κι ενώ η σχολική ζωή κυριαρχείται από το άγχος των επερχόμενων εξετάσεων ή την προσδοκία των επερχόμενων διακοπών, η σκέψη ορισμένων μαθητών στρέφεται στην επέτειο με την οποία έχει συνδεθεί άρρηκτα ο τελευταίος μήνας της Άνοιξης, την επέτειο της γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου.
Όσο οξύμωρο κι αν ακούγεται παιδιά ηλικίας 16 ετών, στο ξεκίνημά τους για την ζωή, για την δράση, για την δημιουργία να σκέφτονται το τέλος και τον ξεριζωμό ανθρώπων που έζησαν σε άλλες εποχές, άλλο τόσο παρήγορο αποδεικνύεται αλλά και αισιόδοξο και ενθαρρυντικό το να συνειδητοποιούμε ότι υπάρχουν έφηβοι που θέλουν να θυμούνται, να τιμούν και να διδάσκονται από το παρελθόν.
Με πρωτοβουλία λοιπόν που ξεκινάει από τους ίδιους τους μαθητές αλλά και ενθαρρύνεται από την εγκύκλιο που απέστειλε το Υπουργείο Παιδείας για πραγματοποίηση εκδηλώσεων και δραστηριοτήτων αφιερωμένων στην γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου, αλλά και της Μικράς Ασίας και της Θράκης, ξεκινάει η προετοιμασία για την πραγματοποίηση του σχετικού αφιερώματος στην 19η Μαΐου και την επέτειο γενοκτονίας του Ποντιακού Ελληνισμού.
Ετοιμάζονται οι χοροί, τα κείμενα, οι αφίσες, με ένα κέφι αλλά και μια σοβαρότητα που αρμόζει στα τιμώμενα γεγονότα. Και η σοβαρότητα εξηγείται από τον πένθιμο χαρακτήρα της ίδιας της επετείου αλλά το κέφι, η χαρά, η καλή διάθεση πώς ερμηνεύονται; Ίσως από το γεγονός ότι πρόκειται για μια συλλογική δουλειά και τα παιδιά απολαμβάνουν το μοίρασμα και την συνεργασία, ίσως πάλι από την ίδια την φύση του χορού που για να τον χορέψεις πρέπει να έχεις πέρα από συντονισμό και κίνηση και μια ανάταση ψυχής, αφού μαζί με το σώμα συμμετέχει και η ψυχή στην κίνηση και στον ρυθμό.
Ίσως όμως τελικά αυτό το μεράκι να προέρχεται κυρίως από αυτό που έγραψε μια μαθήτρια για να διαβαστεί στο πλαίσιο της εκδήλωσης τιμής και μνήμης: «Τιμώντας το παρελθόν τιμούμε την αντοχή, την αξιοπρέπεια, την δύναμη ενός λαού, σκύβουμε το κεφάλι με σεβασμό, αλλά στεκόμαστε όρθιοι με υπερηφάνεια». Και ίσως αυτή η δύναμη και αυτή η ανθεκτικότητα των βασανισμένων προγόνων κάνουν τα παιδιά να θέλουν και να θυμούνται τα βάσανά τους αλλά και να χαίρονται με ό,τι αυτοί οι άνθρωποι άφησαν πίσω τους, τα τραγούδια τους, τους χορούς τους, με μία λέξη τον πολιτισμό τους.
Έφτασε, λοιπόν, η μέρα του αφιερώματος νωρίτερα από την 19η Μαΐου, για λόγους πρακτικούς, την τελευταία εβδομάδα πριν λήξουν για τα Λύκεια τα μαθήματα. Στους πίνακες ανακοινώσεων της αυλής του σχολείου αναρτήθηκαν φωτογραφίες από πρόσωπα και γεγονότα που συνδέονται με την γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου και της Μικράς Ασίας γενικότερα. Με φροντίδα των ίδιων των παιδιών καρφιτσώθηκαν χάρτες και τοποθεσίες από τις Αλησμόνητες πατρίδες, για να ζωντανέψουν στα μάτια των συμμαθητών τους το παρελθόν το οποίο θα τιμήσουν σε λίγο με λόγια και μελωδίες.
Τα λίγα αλλά μεστά νοήματος και αναμνήσεων λόγια ενός καθηγητή ανοίγουν την εκδήλωση, ακολουθούν οι σκέψεις των ίδιων των μαθητών και έπειτα οι χοροί. Μαθήτριες φορώντας μαύρα ρούχα- για να εναρμονίσουν την μνήμη με το σώμα τους- χόρεψαν στην αυλή του σχολείου ποντιακούς χορούς κάτω από το καυτό φως του ήλιου.
Όμως στις καρδιές τους και στα λόγια τους έλαμπε το φως που άναψαν αιώνες πριν οι πρόγονοί τους στα αγιασμένα χώματα του Πόντου και της Ανατολής. Αυτό το φως που δείχνει και κρατάει ζωντανή όχι μόνο την μνήμη αλλά και την αγάπη προς την ζωή, την αναγέννηση και την δημιουργία. Γιατί τελικά τα παιδιά τιμούν την επέτειο της 19ης Μαΐου όχι απλώς για να θυμηθούν αλλά για να πάρουν κάτι από την δύναμη, την αντοχή και την πίστη των παππούδων και των γιαγιάδων τους.
Και ίσως τελικά αυτό είναι το πιο σημαντικό, όχι μόνο να τιμά κανείς εθιμοτυπικά το παρελθόν αλλά να αντλεί μαθήματα ζωής για το δικό του παρόν, που πολλές φορές κατακλύζει η αβεβαιότητα και η αγωνία για το μέλλον.
Ελένη Χατζητάκη
Φιλόλογος – 2ο ΓΕΛ ΝΕΑΠΟΛΗΣ
Όλες οι σημαντικές ειδήσεις
Πίνακες εκπαιδευτικών: Οι καλύτερες ώρες για την αίτηση στο ΑΣΕΠ
Προκηρύξεις εκπαιδευτικών 2026: Πώς θα δεις πρώτος τους πίνακες μέσω google
