Νίκος Τσούλιας Το προοίμιο της πολιτικής ιδωτικοποιήσεως της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης υπήρξε μια συστηματική και σκληρή πολιτική της ΝΔ με δύο βασικά σκέλη: α) την εγκατάλειψη των δημόσιων πανεπιστημίων και β) την προπαγάνδα περί μη ανταπόκρισής τους στις προκλήσεις και, όπως πολύ σωστά έχει επισημάνει ο Μπουρντιέ, «η καταστροφολογία αποτελεί δικαιολογία για κάθε είδους συντηρητισμό».
Ας δούμε ποιες είναι ήδη οι επιπτώσεις της νεοφιλελεύθερης και αγοραίας πολιτικής, που με τόσο ακραίο τρόπο έχει νομοθετήσει η κυβέρνηση.
1. Αύξηση των ανισοτήτων,
2. Μετασχηματισμός του μορφωτικού περιεχομένου της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης σε εμπορευματικές κατευθύνσεις,
3. Περαιτέρω μείωση της ήδη ισχνής χρηματοδότησης της δημόσιας εκπαίδευσης,
4. Αναθεώρηση της λειτουργίας των επαγγελματικών δικαιωμάτων σε μια κατεύθυνση κατάργησής τους στην πράξη,
5. Αλλοίωση του ακαδημαϊκού χαρακτήρα του πτυχίου, αφού η διαμόρφωση των προγραμμάτων σπουδών γίνεται υπόθεση και της επιχειρηματικής δραστηριότητας,
6. Υπονόμευση της ελευθερίας της επιστημονικής έρευνας και της παιδαγωγικής αυτονομίας, αφού αυτές οι έννοιες είναι ασύμβατες με τα οικονομικά κερδοσκοπικά συμφέροντα.
Με βάση αυτή τη θεώρηση προκύπτουν αυτονόητα μερικές ερωτήσεις:
1) Εάν η μόνη επιλογή στο πεδίο της εφαρμοσμένης πολιτικής είναι οι προτεραιότητες της αγοράς με τις ιδιωτικοποιήσεις (νοσοκομεία, πανεπιστήμια, ασφάλιση, δρόμοι, λιμάνια κλπ, ιδιωτικοποιούνται και μόνο η εθνική άμυνα και οι αρχαιολογικοί χώροι παραμένουν έξω από το βεληνεκές των ιδιωτικοποιήσεων), τότε ποιο είναι το νόημα της συγκρότησης της σφαίρας της πολιτικής;
2) Εάν το κράτος αποδομεί την κοινωνική του διάσταση (όψη που διαμόρφωσε με κόπους δεκαετιών) και τον αναδιανεμητικό του ρόλο, τότε για ποιο λόγο μπορεί να υπάρχει - μόνο για τους θεσμούς της επιβολής και της καταστολής;
3) Όταν ανακαλύπτεται από τους συντηρητικούς πολιτικούς η λογική της αγοράς ως λυδία λίθος για την επίλυση των προβλημάτων και επιχειρηματολογούν υπέρ της, μήπως στρέφουν τα πυρά κατά του εαυτού τους ή απλώς είναι ενταγμένοι σε άλλα συμφέροντα;
4) Όταν μιλάνε για “ανταγωνισμό”, την υπέρτατη “αγία αξία” της αγοράς, τι εννοούν; Ποιος, για παράδειγμα, θα λύνει καλύτερα τα αντίστοιχα προβλήματα και προς όφελος των πολιτών ή ποιος θα κερδοσκοπεί;
5) Εάν η εμπορευματοποίηση είναι το ρεύμα που κινεί τις βασικές κατευθύνσεις της οικονομίας και της πολιτικής, τότε οι πολιτικοί αυτοί σε τι ακριβώς εντρυφούν; Να μας εξηγούν και να μας εξειδικεύουν ή και να μας επιβάλλουν αυτές τις κατευθύνσεις ή να αρθρώνουν το δικό τους αυτόνομο λόγο, που βεβαίως θα λαμβάνει υπόψη του και τις διεθνείς εξελίξεις;
6) Πώς θα αναπτύσσεται η εθνική διάσταση στην άσκηση της πολιτικής;
7) Η προώθηση των ιδιωτικών κερδοσκοπικών πανεπιστημίων, κολεγίων κλπ είναι καρπός μιας κοινωνικής δυναμικής ή επιλογή επιχειρηματικών ομίλων, που ήδη μπαίνουν και στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση;
8) Επειδή αυτή την περίοδο υποφέρουν οι λέξεις και τα νοήματά τους από τους βερμπαλισμούς και τις μεγαλοστομίες, μήπως ο ρητορικός λόγος αποσκοπεί στην επινόηση και στην επιβολή μιας “κατασκευασμένης πραγματικότητας” που δεν έχει καμιά σχέση με τους πολίτες και τη χώρα μας;
9) Ό,τι φέρνει η “εποχή” (στην περίπτωση μας, το επιχειρηματικό κεφάλαιο) σημαίνει ότι είναι πρόοδος; Υπήρξε ποτέ γραμμική αντίληψη για την ιστορία; Είναι λουδίτες όσοι μιλούν για δικαιοσύνη, για ισότητα, για δημόσια αγαθά, για κοινωνικές προτεραιότητες και αλληλεγγύη;
10) Εάν η πολιτική δεν έχει έστω σχετική αυτονομία από τις επιταγές της αγοράς και εγκαταλείπει ακόμα και το βασικό πυρήνα της συγκρότησης του κράτους δικαίου και του κράτους πρόνοιας, εάν ο πολιτικός λόγος γίνεται όλο και πιο συμβολικός, μήπως χρειάζεται και κάποιος έστω αδρός στοχασμός για το βάθος των εξελίξεων;
Όταν ο Πλάτων ίδρυε την πρώτη Ακαδημία στην Αθήνα, που έμελλε να γίνει μήτρα της πανεπιστημιακής παιδείας αλλά και του πολιτισμού για όλη τη Δύση, δεν θα μπορούσε ποτέ να φανταστεί ότι ένα Εργαστήρι Ελεύθερων Σπουδών (ΙΕΚ), για παράδειγμα, με πρόγραμμα κατάρτισης και μη έχοντας καμιά σχέση με τα απαραίτητα ακαδημαϊκά στοιχεία, θα ισοδυναμούσε με τη σφαίρα της ακαδημαϊκής εκπαίδευσης.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Τέλος τα παλιά διπλώματα: Τι αλλάζει για όλους τους οδηγούς
Διορισμοί εκπαιδευτικών 2026: Το ΦΕΚ με τα νέα πτυχία που «ξεκλειδώνουν» 10.000 μόνιμες θέσεις
