Εξ’ αποστάσεως διδασκαλία και δημόσια εκπαίδευση: Mια σχέση που αναδεικνύει ευκαιρίες
Tου Παντελή Γαλίτη

Πίσω από μια δύσκολα διαχειρίσιμη κατάσταση κρύβεται και μια ευκαιρία. Το αναγκαστικό κλείσιμο των σχολείων για μεγάλο χρονικό διάστημα αποτελεί για όλη την εκπαιδευτική κοινότητα πρωτόγνωρη εμπειρία. Παράλληλα, αποτελεί μια ευκαιρία. Ευκαιρία όχι να δοκιμαστεί η δυνατότητα αντικατάστασης της δια ζώσης εκπαίδευσης με την εξ’ αποστάσεως. Ούτε η ανίχνευση της δυνατότητας υποκατάστασης εκπαιδευτικών με την σύγχρονη τεχνολογία όταν και όποτε αυτή εξυπηρετεί την αδράνεια της Πολιτείας στην έγκαιρη τοποθέτηση εκπαιδευτικών στα σχολεία. Η ευκαιρία αναδύεται μέσα από την πρόκληση της δυνατότητας η εκπαιδευτική κοινότητα να αντιδράσει δημιουργικά στον κίνδυνο εφησυχασμού και δυνητικής αδράνειας.

Τις κρίσιμες αυτές μέρες το εκπαιδευτικό προσωπικό των δημόσιων σχολείων καλείται να αναλάβει πρωτοβουλίες στην κατεύθυνση της δημιουργικής ενεργοποίησης των μαθητών/-τριών μέσω της εκπαίδευσης εξ αποστάσεως, αξιοποιώντας την τεχνολογία, τόσο για την σύγχρονη, όσο και για την ασύγχρονη εκπαίδευση.

Πρωτοβουλίες ιδιαίτερα σημαντικές και ουσιαστικές. Οι μαθητές/-τριες έχουν εγκλωβιστεί σε μια κατάσταση εκπαιδευτικής και μαθησιακής απραξίας, αδυνατώντας να διαχειριστούν δημιουργικά τον χρόνο τους χωρίς κατευθύνσεις- οδηγίες. Ο ρόλος του εκπαιδευτικού – μέντορα στην φάση αυτή είναι απολύτως απαραίτητος. Η τακτική και μεθοδική καθοδήγηση των μαθητών/-τριών από τον εκπαιδευτικό για όσο χρονικό διάστημα διαρκέσει αυτή η πρωτόγνωρη κατάσταση, θα συμβάλλει τα μέγιστα στην αποαδρανοποίηση, στην οποία οι περισσότεροι από τους μαθητές/-τριες έχουν περιέλθει, προσφέροντάς τους την δυνατότητα να αξιοποιήσουν δημιουργικά τον χρόνο αυτό στην κατεύθυνση της συνέχισης της εκπαιδευτικής διαδικασίας, έστω και εξ’ αποστάσεως.

Υπάρχουν επιχειρήματα που αντικρούουν την παραπάνω θέση. Επιχειρήματα που είναι αδύνατο με την σειρά τους να αντικρουστούν, όπως το γεγονός ότι μαθητές/-τριες δεν διαθέτουν πρόσβαση στο διαδίκτυο ή ακόμη και την συσκευή που θα τους επιτρέψει να συμμετάσχουν στην εκπαιδευτική διαδικασία εξ’ αποστάσεως. Η Πολιτεία φαίνεται πως μπορεί να προχωρήσει σε γρήγορες ενέργειες προς αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων.

Διαβάζουμε ότι ήδη προχωρούν διαδικασίες διεκπεραίωσης αιτημάτων των πολιτών διαδικτυακά, καθώς και ότι: «Όλοι οι δημόσιοι υπάλληλοι έχουν πρόσβαση στην ηλεκτρονική πλατφόρμα e.presence μέσω των κωδικών του taxis και επομένως μπορούν να μετέχουν σε τηλεδιασκέψεις και σε επικοινωνία από απόσταση με τους προϊσταμένους ή τους άλλους εργαζόμενους που συνεργάζονται στην υπηρεσία τους. Ταυτόχρονα το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης προετοιμάζει κατά προτεραιότητα με τα υπουργεία Οικονομικών και Εσωτερικών τη δυνατότητα λειτουργίας από απόσταση, για να έχουν πρόσβαση στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές εξ αποστάσεως»[1]. Είναι εφικτός ο γρήγορος εντοπισμός των μαθητών/-τριών που δεν έχουν την δυνατότητα πρόσβασης σε διαδικτυακά μαθήματα, όπως εφικτή είναι και η δυνατότητα της Πολιτείας για την άμεση σχετική υποστήριξη των μαθητών αυτών. Δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση αυτή η ιδιαίτερα σημαντική παράμετρος να επιτρέψει την αναβολή της υλοποίησης της εξ’ αποστάσεως διδασκαλίας ούτε να προσφέρει αφορμή για ακύρωσή της.

Εξ’ άλλου, ας μην παραβλέπεται το γεγονός ότι ήδη έχουν δημιουργηθεί μαθητές δύο ταχυτήτων, ιδιαίτερα για τους μαθητές/-τριες της Γ΄ Λυκείου, που προετοιμάζονται για τις Πανελλήνιες εξετάσεις, όσον αφορά στην συμμετοχή τους στην εκπαιδευτική διαδικασία το χρονικό διάστημα που τα σχολεία είναι κλειστά: αυτοί/-ες που είναι εγγεγραμμένοι σε φροντιστήρια και οι «άλλοι/-ες» που βρίσκονται εκτός φροντιστηριακής κοινότητας.

Το επιχείρημα ότι τα φροντιστήρια ήταν ήδη έτοιμα για την ανάληψη πρωτοβουλίας διεξαγωγής διαδικτυακών μαθημάτων φαντάζει αίολο, αφού δεν είναι τεκμηριωμένο ότι οι εκπαιδευτικοί που διδάσκουν σε αυτά είναι περισσότερο επιμορφωμένοι σε μια τέτοια διαδικασία. Ούτε είναι ισχυρό το επιχείρημα ότι τα φροντιστήρια έχουν πρόσβαση σε λειτουργικότερες πλατφόρμες τηλεκπαίδευσης ή σε πλουσιότερο εκπαιδευτικό υλικό. Και οι λειτουργικές πλατφόρμες υπάρχουν και το υλικό που έχει παραχθεί εδώ και αρκετά χρόνια είναι διαθέσιμο στο διαδίκτυο, τόσο σε πλατφόρμες του Υπουργείου Παιδείας, όσο και σε άλλα έγκυρα εκπαιδευτικά sites. Όσον αφορά στον κατάλληλο εξοπλισμό, η Πολιτεία μπορεί και πρέπει να κινηθεί γρήγορα και αποτελεσματικά στην κατεύθυνση της βασικής υλικοτεχνικής υποστήριξης όσων εκπαιδευτικών μονάδων ή εκπαιδευτικών δεν διαθέτουν τον απαραίτητο βασικό εξοπλισμό.

Στην φάση αυτή το Υπουργείο Παιδείας θα πρέπει να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων. Η οργάνωση και η στήριξη της εξ’ αποστάσεως εκπαίδευσης με μεθοδικότητα, με αποτελεσματικότητα, με την κατάλληλη υλικοτεχνική υποδομή, με υποστηρικτικές υπηρεσίες, θα άρει τις όποιες αμφιβολίες και αμφισβητήσεις, καθοδηγώντας και ενισχύοντας παράλληλα την προσπάθεια των εμπλεκομένων εκπαιδευτικών.

Είναι γνωστό ότι πολλοί εκπαιδευτικοί δεν ανέμεναν την σημερινή δύσκολη συγκυρία ούτε το κάλεσμα του Υπουργείου Παιδείας προκειμένου να ενεργοποιήσουν τους μαθητές/-τριες τους στην κατεύθυνση της εξ’ αποστάσεως εκπαίδευσης τους είτε προσφέροντάς τους διδακτικό υλικό είτε κατευθύνοντάς τους στην καθημερινή τους μελέτη είτε επικοινωνώντας μαζί τους προκειμένου να απαντήσουν σε απορίες τους είτε αποστέλλοντάς τους διαγωνίσματα και τεστ προκειμένου να τους κρατήσουν σε μαθησιακή εγρήγορση.

Τώρα, καλείται το σύνολο της εκπαιδευτικής κοινότητας να ενεργοποιηθεί σε μια συντονισμένη εκπαιδευτική προσπάθεια, αυτήν της εξ’ αποστάσεως διδασκαλίας. Μια προσπάθεια που ούτε θα αποτελέσει αμφισβήτηση του αναντικατάστατου της δια ζώσης εκπαίδευσης ούτε θα αποτελέσει άμεση ή έμμεση συγκατάθεση αποδοχής από τους εκπαιδευτικούς της εξ’ αποστάσεως διδασκαλίας ως εναλλακτικής επιλογής της εκπαίδευσης των μαθητών μας ούτε θα νομιμοποιήσει διαδικασίες υποκατάστασης των εκπαιδευτικών με την τηλεκπαίδευση όταν επανέλθει η πολύτιμη καθημερινότητά μας.

Αλλά θα είναι μια προσπάθεια που, ενώ θα κινηθεί στην κατεύθυνση της ουσιαστικής εκπαιδευτικής ωφέλειας των μαθητών/-τριών μας  σε αυτή την δύσκολη και πρωτόγνωρη κατάσταση, θα αποτελέσει παράλληλα μια ευκαιρία να αναδειχθεί για ακόμη μία φορά ότι όσοι υπηρετούν στην δημόσια εκπαίδευση είναι εδώ, είναι στις εκπαιδευτικές τους επάλξεις και δεν υστερούν σε τίποτε σε σχέση με την ιδιωτική πρωτοβουλία, τουλάχιστον σε γνώσεις, σε μεράκι, σε διάθεση να προσφέρουν στους μαθητές/-τριες τους και στις οικογένειές τους και σε αυτές τις δύσκολες μέρες το έργο και το λειτούργημα για το οποίο αποφάσισαν να επιλέξουν και να ταχθούν στην επαγγελματική τους ζωή.  


[1] Δελτίο Τύπου της 18/3/2020 του Υπουργείου Εσωτερικών (Αναρτημένο στο:  https://www.ypes.gr/i-synenteyxi-typoy-toy-ypoyrgoy-esoterikon-k-taki-theodorikakoy-meso-tilediaskepsis/)

σχετικά άρθρα

ΣΕΠΕ Αμαρουσίου: Τα προβλήματα στην καταγραφή των ελλείψεων για την εξ αποστάσεως εκπαίδευσης
ΣΕΠΕ Αμαρουσίου: Τα προβλήματα στην καταγραφή των ελλείψεων για την εξ αποστάσεως εκπαίδευσης
ΣΕΠΕ Αμαρουσίου: Η κίνηση αυτή του Υπουργείου προδιαθέτει για μια προετοιμασία για μακρά διάρκεια ή έστω απροσδιόριστα μεγάλο διάστημα κλειστών...
ΣΕΠΕ Αμαρουσίου: Τα προβλήματα στην καταγραφή των ελλείψεων για την εξ αποστάσεως εκπαίδευσης
Ν. Κεραμέως: Προχωράμε στη μείωση της ύλης για τις πανελλαδικές
Ν. Κεραμέως: Προχωράμε στη μείωση της ύλης για τις πανελλαδικές
Την πρόθεση του υπουργείου Παιδείας να μειωθεί η ύλη στα πανελλαδικώς εξεταζόμενα μαθήματα ανακοίνωσε πριν από λίγο μιλώντας στην ΕΡΤ η υπουργός...
Ν. Κεραμέως: Προχωράμε στη μείωση της ύλης για τις πανελλαδικές