Μιχάλης Τσιλιβάκος Το 21ο Συνέδριο της Ένωσης Ελλήνων Φυσικών (ΕΕΦ) κατέθεσε δέσμη προτάσεων για τις Πανελλαδικές Εξετάσεις και την αναμόρφωση του τρόπου εξέτασης του μαθήματος της Φυσικής
Με κεντρικό άξονα την απομάκρυνση από την «αποστήθιση» και τις τεχνικές «κόλπα» που κυριαρχούν εκτός σχολικού πλαισίου, η οργανωτική επιτροπή του συνεδρίου θέτει το ζήτημα της ισότητας ευκαιριών και της παιδαγωγικής ορθότητας στην αξιολόγηση των υποψηφίων.
Όχι άλλες «ασκήσεις-υπερπαραγωγές»
Μία από τις βασικότερες προτάσεις αφορά την κατάργηση των εξαιρετικά περίπλοκων προβλημάτων, τα οποία οι σύνεδροι χαρακτήρισαν ως «υπερπαραγωγές».
Πρόκειται για ασκήσεις που συνδυάζουν πληθώρα εννοιών και απαιτούν υπερβολικό χρόνο, μετατρέποντας την εξέταση σε τεστ αντοχής και ταχύτητας αντί για ουσιαστική αξιολόγηση της κατανόησης των φυσικών φαινομένων.
Αλλαγές σε Β’, Γ’ και Δ’ Θέμα
Η ΕΕΦ προτείνει τη στροφή του Β’ Θέματος στην ποιοτική κατανόηση και την ερμηνεία φαινομένων, ζητώντας να σταματήσει η μετατροπή του σε μια στείρα υπολογιστική διαδικασία. Παράλληλα, για τα Θέματα Γ’ και Δ’, η πρόταση περιλαμβάνει τη χρήση ερωτημάτων από διαφορετικά τμήματα της ύλης, ώστε η αξιολόγηση να είναι πιο αντιπροσωπευτική και να μην περιορίζεται σε μεμονωμένα κεφάλαια.
Η Ένωση υπογραμμίζει την ανάγκη η εξέταση να ευθυγραμμίζεται με τη φιλοσοφία του σχολικού εγχειριδίου. Στόχος είναι τα θέματα να στηρίζονται αποκλειστικά σε όσα διδάσκονται εντός του σχολείου, διασφαλίζοντας ότι κανένας μαθητής δεν θα αδικείται αν δεν κατέχει εξειδικευμένες τεχνικές εξάσκησης.
Τέλος, επισημαίνεται η ανάγκη για ενιαία κριτήρια βαθμολόγησης σε όλη την Ελλάδα, ώστε να ελαχιστοποιηθούν οι αποκλίσεις μεταξύ των βαθμολογητών και να διασφαλιστεί η αντικειμενικότητα του συστήματος.
Οι προτάσεις της Οργανωτικής Επιτροπής του 21ου Συνεδρίου ΕΕΦ
«Προτάσεις για την εξέταση του μαθήματος στις Πανελλαδικές εξετάσεις
- Η εξέταση της Φυσικής θα πρέπει καταρχάς να ευθυγραμμίζεται ουσιαστικά με το επίπεδο και τη φιλοσοφία του σχολικού εγχειριδίου. Τα θέματα οφείλουν να στηρίζονται σε έννοιες, μεθοδολογία και ασκήσεις που προκύπτουν από το βιβλίο, χωρίς να απαιτούν τεχνικές ή «κόλπα» που διδάσκονται αποκλειστικά εκτός σχολείου. Με αυτόν τον τρόπο διασφαλίζεται η ισότητα ευκαιριών μεταξύ των μαθητών.
- Παράλληλα, είναι σημαντικό να αποφεύγονται οι λεγόμενες «υπερπαραγωγές» ασκήσεων, δηλαδή τα υπερβολικά περίπλοκα και εκτενή προβλήματα που συνδυάζουν μεγάλο αριθμό εννοιών και απαιτούν υπερβολικό χρόνο. Τέτοια θέματα συχνά μετατρέπουν την εξέταση σε δοκιμασία αντοχής και ταχύτητας, αντί να αξιολογούν την κατανόηση της Φυσικής.
- Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και στο Β΄ θέμα. Θα πρέπει να αποφεύγεται η μετατροπή του σε καθαρά υπολογιστική διαδικασία. Το Β΄ θέμα να εστιάζει περισσότερο στην ποιοτική κατανόηση, στην ερμηνεία φαινομένων, στην επεξεργασία πειραματικών δεδομένων και στη σωστή αξιοποίηση βασικών αρχών, χωρίς περίπλοκους υπολογισμούς.
- Όσον αφορά τα Γ΄ και Δ΄ θέματα, προτείνεται να περιλαμβάνουν δύο επιμέρους ερωτήματα που να αντλούν από διαφορετικά τμήματα της ύλης. Με αυτόν τον τρόπο αποφεύγεται ο περιορισμός σε ένα μόνο κεφάλαιο και επιτυγχάνεται πιο αντιπροσωπευτική αξιολόγηση των γνώσεων των μαθητών σε ευρύ φάσμα της ύλης.
- Εξίσου σημαντική είναι η καθιέρωση ενός ενιαίου και σαφούς τρόπου αξιολόγησης σε όλη την Ελλάδα. Τα κριτήρια βαθμολόγησης θα πρέπει να είναι σαφή, κοινά για όλους τους βαθμολογητές και να εφαρμόζονται με συνέπεια, ώστε να περιορίζονται οι αποκλίσεις και να διασφαλίζεται η αντικειμενικότητα.
- Τέλος, η φιλοσοφία της εξέτασης θα πρέπει να στοχεύει περισσότερο στην κατανόηση και λιγότερο στην αποστήθιση ή στην εξειδικευμένη τεχνική εξάσκηση. Η Φυσική ως επιστήμη βασίζεται στη λογική, στη σύνδεση εννοιών και στην ερμηνεία του φυσικού κόσμου· επομένως και η εξέτασή της θα πρέπει να αντανακλά αυτά τα χαρακτηριστικά.
Μια τέτοια προσέγγιση οδηγεί σε ένα δίκαιο, παιδαγωγικά ορθό και ουσιαστικό σύστημα αξιολόγησης, που αναδεικνύει τις γνώσεις, την κατανόηση και τις ικανότητες των μαθητριών/μαθητών.
Για την οργανωτική επιτροπή
Εμμανουηλίδης Αριστείδης»
