Alfavita Newsroom Τέσσερις δεκαετίες έχουν περάσει από τη στιγμή που ο αντιδραστήρας 4 του Τσερνόμπιλ σκόρπισε τον θάνατο, όμως οι «ουλές» της ραδιενέργειας φαίνεται πως μεταφέρονται από γενιά σε γενιά.
Μια πρωτοποριακή μελέτη του Πανεπιστημίου της Βόννης, που δημοσιεύεται στην επιθεώρηση Scientific Reports, φέρνει στο φως νέα δεδομένα για το πώς η έκθεση στην ιονίζουσα ακτινοβολία επηρέασε το DNA των παιδιών που γεννήθηκαν από γονείς-εκκαθαριστές της μοιραίας ζώνης.
Οι ερευνητές, χρησιμοποιώντας τεχνολογίες αιχμής, εντόπισαν έναν ασυνήθιστα υψηλό αριθμό γενετικών μεταλλάξεων στους απογόνους εκείνων που ήρθαν σε άμεση επαφή με το ραδιενεργό νέφος το 1986.
Clustered Mutations: Το «αποτύπωμα» της ραδιενέργειας στους απογόνους
Η επιστημονική ομάδα δεν αναζήτησε απλές, μεμονωμένες αλλαγές, αλλά εστίασε στις «συσταδικές μεταλλάξεις» (cDNMs). Πρόκειται για συμπλέγματα γενετικών λαθών που δεν προϋπήρχαν στους γονείς, αλλά εμφανίστηκαν στα παιδιά ως αποτέλεσμα ατελούς επιδιόρθωσης του DNA που υπέστη θραύση από την ακτινοβολία.
Τα ευρήματα είναι αποκαλυπτικά: Παιδιά εργαζομένων κατέγραψαν κατά μέσο όρο 2,65 συσταδικές μεταλλάξεις. Παιδιά χειριστών ραντάρ (επίσης εκτεθειμένων) εμφάνισαν 1,48. Στο γενικό πληθυσμό ο μέσος όρος δεν ξεπερνά το 0,88.
Η έρευνα αποδεικνύει για πρώτη φορά μια σαφή γραμμική συσχέτιση ανάμεσα στη δόση της ακτινοβολίας που δέχθηκε ο πατέρας και στον αριθμό των μεταλλάξεων που κληροδότησε στο παιδί του, επιβεβαιώνοντας ότι η βλάβη στα σπερματοκύτταρα παραμένει ενεργή ακόμη και χρόνια μετά την έκθεση.
Υπάρχει κίνδυνος για τη ζωή των παιδιών;
Παρά την εντυπωσιακή αύξηση των μεταλλάξεων, οι επιστήμονες εμφανίζονται καθησυχαστικοί. Η ανάλυση έδειξε ότι αυτές οι αλλοιώσεις εντοπίζονται σε μη κωδικοποιητικές περιοχές του γονιδιώματος – στα τμήματα δηλαδή που δεν επηρεάζουν την παραγωγή ζωτικών πρωτεϊνών.
Αυτό σημαίνει ότι, τουλάχιστον με τα τωρινά δεδομένα, τα παιδιά των εκκαθαριστών δεν αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης ασθενειών σε σχέση με τον υπόλοιπο πληθυσμό. Μάλιστα, η μελέτη σημειώνει ότι η προχωρημένη ηλικία του πατέρα κατά τη σύλληψη αποτελεί συχνά μεγαλύτερο παράγοντα γενετικού κινδύνου από την ίδια την έκθεση σε χαμηλές δόσεις ακτινοβολίας.
Τσερνόμπιλ 2026: Μια ζωντανή υγειονομική απειλή
Η μελέτη έρχεται σε μια συγκυρία όπου η ανησυχία για την περιοχή αναζωπυρώνεται. Πρόσφατες αναφορές για ρωγμές στο προστατευτικό κέλυφος του αντιδραστήρα και ο εντοπισμός μυστηριωδών οργανισμών, όπως μανιτάρια που «τρέφονται» με ραδιενέργεια, υπενθυμίζουν ότι ο εφιάλτης του 1986 δεν έχει τελειώσει.
Με 8,4 εκατομμύρια ανθρώπους να έχουν επηρεαστεί συνολικά σε Ουκρανία, Λευκορωσία και Ρωσία, το Τσερνόμπιλ παραμένει το μεγαλύτερο «ζωντανό εργαστήριο» για τη μελέτη των μακροχρόνιων συνεπειών της πυρηνικής ενέργειας στον άνθρωπο και το περιβάλλον.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
