Λεωνίδας Βουρλιώτης 
Λίγοι θεσμοί στην Ελλάδα έχουν αλλάξει τόσες φορές όσο το σύστημα εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Από τις περίφημες «Δέσμες» της δεκαετίας του 1980 μέχρι τη σημερινή Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής (ΕΒΕ), κάθε γενιά μαθητών γνώρισε διαφορετικούς κανόνες, διαφορετικά κριτήρια και διαφορετικές αγωνίες.
Το 1983 θεσπίστηκε το σύστημα των πέντε Δεσμών. Οι μαθητές εξετάζονταν τον Ιούνιο και μπορούσαν να διατηρήσουν τη βαθμολογία τους για επόμενες χρονιές. Για πολλά χρόνια οι Δέσμες αποτέλεσαν το βασικό πλαίσιο εισαγωγής στα ΑΕΙ, καθορίζοντας τις εκπαιδευτικές επιλογές χιλιάδων νέων.
Το 1988 ήρθαν σημαντικές αλλαγές. Η συμμετοχή των τελειόφοιτων στις Πανελλαδικές έπαψε να είναι υποχρεωτική, ενώ καταργήθηκε η συνυπολογιζόμενη βαθμολογία των τριών τελευταίων τάξεων του Λυκείου. Παράλληλα, ορίστηκε ως προϋπόθεση ο υποψήφιος να συγκεντρώνει τουλάχιστον βαθμό 10 στο βασικό μάθημα της Δέσμης του.
Το 1991 εφαρμόστηκε νέο μοντέλο με συντελεστές βαρύτητας στα μαθήματα και δυνατότητα δήλωσης έως και 60 τμημάτων ΑΕΙ και ΤΕΙ. Την ίδια χρονιά καταργήθηκε η βάση στο βασικό μάθημα ως προϋπόθεση εισαγωγής.
Η επόμενη μεγάλη μεταρρύθμιση ήρθε το 1998 με το σύστημα του «Ενιαίου Λυκείου». Οι εξετάσεις μεταφέρθηκαν στη Β΄ και Γ΄ Λυκείου, με συνολικά 14 πανελλαδικώς εξεταζόμενα μαθήματα. Το σύστημα αυτό δέχθηκε έντονη κριτική για την υπερβολική εξεταστική πίεση που δημιουργούσε.
Το 2001 μειώθηκαν τα πανελλαδικώς εξεταζόμενα μαθήματα σε εννέα, ενώ πέντε μαθήματα εξετάζονταν ενδοσχολικά.
Το 2004 οι εξετάσεις της Β΄ Λυκείου καταργήθηκαν και το βάρος μεταφέρθηκε ξανά στη Γ΄ Λυκείου. Παράλληλα επανήλθε η βάση του 10 ως ελάχιστος βαθμός πρόσβασης σε ΑΕΙ και ΤΕΙ.
Το 2010 η βάση του 10 καταργήθηκε, επιτρέποντας την εισαγωγή υποψηφίων ακόμη και με ιδιαίτερα χαμηλές βαθμολογίες σε ορισμένα τμήματα.
Το 2013 θεσπίστηκε η Τράπεζα Θεμάτων, με στόχο την αναβάθμιση του Λυκείου και την ενίσχυση της αντικειμενικότητας στις εξετάσεις. Ωστόσο η εφαρμογή της προκάλεσε μεγάλες αντιδράσεις και το 2015 καταργήθηκε.
Η τελευταία μεγάλη αλλαγή ήρθε το 2021 με την καθιέρωση της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής. Για πρώτη φορά κάθε πανεπιστημιακό τμήμα απέκτησε τη δυνατότητα να ορίζει το ελάχιστο επίπεδο επίδοσης που απαιτείται για την εισαγωγή των υποψηφίων. Τα επόμενα χρόνια φάνηκε ότι αποκλείει χιλιάδες μαθητές από τη δημόσια τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Σήμερα, περισσότερο από σαράντα χρόνια μετά τις Δέσμες, η συζήτηση παραμένει ανοιχτή. Το Εθνικό Απολυτήριο και οι νέες προτάσεις για το μέλλον των Πανελλαδικών δείχνουν ότι το ελληνικό εξεταστικό σύστημα εξακολουθεί να βρίσκεται σε διαρκή αναζήτηση.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι κάθε γενιά μαθητών δίνει τις δικές της εξετάσεις, αλλά και κάθε εποχή αναζητά το δικό της μοντέλο εισαγωγής στα πανεπιστήμια.
Όλες οι σημαντικές ειδήσεις
Πανελλήνιες 2026: Θέματα, Λύσεις, Αποτελέσματα και Bάσεις στο google
Κατσαρίδες στο σπίτι: Τα φυτά που «υπόσχονται» φυσική απώθηση
