Χρήστος Κάτσικας 
Κάθε καλοκαίρι, με το κλείσιμο των σχολείων, επανέρχεται ένα ζήτημα που για πολλούς φαίνεται δευτερεύον, για τους εκπαιδευτικούς όμως αποτελεί μια πραγματική οργανωτική και εργασιακή πρόκληση: οι θερινές εφημερίες στα σχολεία.
Φέτος, η συζήτηση άνοιξε ξανά πέρσι με αφορμή τις επισημάνσεις της Α΄ ΕΛΜΕ Δυτικής Αττικής σχετικά με έγγραφο της Διεύθυνσης Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης που ζητούσε την παρουσία δύο εφημερευόντων εκπαιδευτικών σε κάθε θερινή υπηρεσία. Το θέμα, ωστόσο, δεν αφορά μόνο μια διαφορετική ερμηνεία της νομοθεσίας. Αναδεικνύει ένα βαθύτερο πρόβλημα: τη δραματική συρρίκνωση του μόνιμου προσωπικού στα σχολεία.
Σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, ο ελάχιστος αριθμός εφημερευόντων εκπαιδευτικών είναι ένας. Αυτό προβλέπεται τόσο από την ΚΥΑ 79942/ΓΔ4/2019 όσο και από παλαιότερες διατάξεις. Η πρόβλεψη αυτή δεν είναι τυχαία. Αντανακλά μια πραγματικότητα που εδώ και χρόνια χαρακτηρίζει τη δημόσια εκπαίδευση: πολλά σχολεία λειτουργούν με ελάχιστους μόνιμους εκπαιδευτικούς.
Τα τελευταία χρόνια, σε αρκετές σχολικές μονάδες οι αναπληρωτές αποτελούν την πλειοψηφία του διδακτικού προσωπικού. Όμως οι θερινές υπηρεσίες βαρύνουν κυρίως τους οργανικά ανήκοντες εκπαιδευτικούς. Έτσι, όταν ένα σχολείο διαθέτει τέσσερις ή πέντε μόνιμους εκπαιδευτικούς, η απαίτηση για δύο εφημερεύοντες σε κάθε υπηρεσία δημιουργεί πρακτικά αδιέξοδα.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι ίδιοι άνθρωποι καλούνται να εκτελέσουν δύο ή και τρεις θερινές υπηρεσίες μέσα στον Ιούλιο και τον Αύγουστο. Πρόκειται για μια κατάσταση που δεν προκύπτει από αδιαφορία των εκπαιδευτικών, αλλά από την αδυναμία του συστήματος να στελεχώσει επαρκώς τις σχολικές μονάδες.
Ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει μια παλαιότερη διάταξη του Υπουργείου Παιδείας, σύμφωνα με την οποία σχολεία με λιγότερες από πέντε οργανικές θέσεις μπορούν να πραγματοποιούν εφημερία ανά δεκαπενθήμερο και όχι κάθε εβδομάδα. Το ερώτημα που τίθεται είναι αν η διοίκηση λαμβάνει υπόψη αυτές τις προβλέψεις ή αν εφαρμόζει ενιαίες οδηγίες χωρίς να εξετάζει τις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε σχολείου.
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται μόνο στον αριθμό των εφημερευόντων. Υπάρχουν και πρακτικά ζητήματα που συχνά παραμένουν αόρατα. Σε απομακρυσμένες περιοχές, όπως τα Μέγαρα, η Νέα Πέραμος, τα Βίλια ή οι Ερυθρές, η παραλαβή και η παράδοση κλειδιών από τις υπηρεσίες της Διεύθυνσης μπορεί να απαιτεί πολύωρες μετακινήσεις και σημαντικά έξοδα, χωρίς να προβλέπεται αποζημίωση.
Η συζήτηση για τις θερινές εφημερίες αποκαλύπτει τελικά κάτι πολύ μεγαλύτερο από ένα υπηρεσιακό ζήτημα. Αποκαλύπτει το πώς η χρόνια υποστελέχωση του δημόσιου σχολείου μεταφέρει συνεχώς πρόσθετα βάρη στους ίδιους ανθρώπους. Εκπαιδευτικοί που όλο τον χρόνο καλούνται να καλύψουν διδακτικά κενά, διοικητικές υποχρεώσεις, ψηφιακές πλατφόρμες και εξωδιδακτικά καθήκοντα, βρίσκονται αντιμέτωποι και το καλοκαίρι με προβλήματα που θα μπορούσαν να είχαν λυθεί με καλύτερο σχεδιασμό.
Το ζήτημα δεν είναι αν θα υπάρχει εφημερία στα σχολεία. Είναι αυτονόητο ότι πρέπει να υπάρχει. Το ερώτημα είναι αν η πολιτεία θα συνεχίσει να αντιμετωπίζει τα σχολεία σαν να διαθέτουν το προσωπικό που είχαν πριν από δεκαετίες ή αν θα προσαρμόσει τους κανόνες στη σημερινή πραγματικότητα.
Γιατί πίσω από κάθε θερινή εφημερία δεν κρύβεται απλώς μια υπηρεσιακή υποχρέωση. Κρύβεται η εικόνα ενός σχολείου που προσπαθεί να λειτουργήσει με όλο και λιγότερους ανθρώπους.
Όλες οι σημαντικές ειδήσεις
Πανελλήνιες 2026: Θέματα, Λύσεις, Αποτελέσματα και Bάσεις στο google
Κατσαρίδες στο σπίτι: Τα φυτά που «υπόσχονται» φυσική απώθηση
