Το πρώτο και σημαντικότερο είναι το σπίτι. Δεν αρκεί να είναι όμορφο στις φωτογραφίες ή κοντά στο κέντρο. Χρειάζεται να ελεγχθούν η υγρασία, η μόνωση, τα κουφώματα, η θέρμανση, τα κοινόχρηστα και κυρίως το πραγματικό κόστος τον χειμώνα. Σε αρκετές επαρχιακές και ιδιαίτερα βορειότερες πόλεις, ένα φθηνότερο διαμέρισμα μπορεί τελικά να γίνει πολύ ακριβό αν χρειάζεται συνεχώς θέρμανση. Επίσης, ποτέ προκαταβολή χρημάτων χωρίς να έχει προηγηθεί έλεγχος του ακινήτου και σαφής συμφωνία με τον ιδιοκτήτη.
Πολύ σημαντική είναι και η απόσταση από τη σχολή. Το «δέκα λεπτά με το αυτοκίνητο» δεν σημαίνει τίποτε για έναν πρωτοετή που δεν έχει αυτοκίνητο. Πρέπει να δει τις πραγματικές αποστάσεις με τα πόδια, τα δρομολόγια των λεωφορείων, πότε σταματά η συγκοινωνία το βράδυ και πόσο εύκολη είναι η πρόσβαση στη σχολή τον χειμώνα. Ένα σπίτι λίγο ακριβότερο αλλά κοντά στο πανεπιστήμιο μπορεί τελικά να εξοικονομήσει χρήματα και πολλές ώρες μετακινήσεων.
Χρειάζεται επίσης να ψάξει από νωρίς πώς λειτουργεί πραγματικά η πόλη. Πού βρίσκεται η φοιτητική λέσχη; Δικαιούται δωρεάν σίτιση; Υπάρχουν φοιτητικές εστίες; Πού είναι το νοσοκομείο ή το Κέντρο Υγείας; Υπάρχουν νυχτερινά λεωφορεία; Πόσο κοστίζει ένα ταξί από το κέντρο μέχρι το σπίτι; Υπάρχει ΚΤΕΛ ή σιδηροδρομική σύνδεση με τον τόπο καταγωγής του; Αυτά γίνονται εξαιρετικά σημαντικά μετά τις πρώτες εβδομάδες.
Ένα ακόμη σημείο που συχνά υποτιμάται είναι η οικονομική διαχείριση. Για πολλά παιδιά αυτή είναι η πρώτη φορά που πρέπει να πληρώνουν μόνα τους ενοίκιο, ρεύμα, νερό, ίντερνετ, τρόφιμα και μετακινήσεις. Το μεγαλύτερο λάθος είναι να αντιμετωπίζουν τα χρήματα του μήνα σαν ένα ενιαίο ποσό διαθέσιμο για κατανάλωση. Πρώτα πρέπει να αφαιρούνται τα σταθερά έξοδα και στη συνέχεια να υπολογίζεται τι πραγματικά απομένει για την καθημερινότητα.
Προσοχή χρειάζεται και στις παρέες των πρώτων ημερών. Η αγωνία ενός πρωτοετή να γνωρίσει κόσμο είναι απολύτως φυσιολογική και, ευτυχώς, σχεδόν όλοι γύρω του αισθάνονται το ίδιο. Δεν χρειάζεται όμως να αισθανθεί ότι πρέπει να εμπιστευθεί αμέσως ανθρώπους που γνώρισε πριν από δύο ημέρες ή να ακολουθήσει κάθε παρέα απλώς για να μη μείνει μόνος. Οι πραγματικές φιλίες στο πανεπιστήμιο χτίζονται σιγά σιγά.
Και κάτι ακόμη: να μη γίνει η φοιτητική ζωή μόνο νυχτερινή ζωή. Οι πρώτες εβδομάδες έχουν ενθουσιασμό, γνωριμίες, πάρτι και εξόδους. Είναι ένα υπέροχο κομμάτι αυτής της ηλικίας. Όμως οι απουσίες και τα μαθήματα αρχίζουν να συσσωρεύονται πολύ πιο γρήγορα απ' όσο φαντάζεται ένας πρωτοετής. Το πανεπιστήμιο δίνει πολύ περισσότερη ελευθερία από το σχολείο, αλλά ακριβώς γι' αυτό απαιτεί και περισσότερη προσωπική ευθύνη.
Οι φοιτητές καλό είναι επίσης να μάθουν από την πρώτη στιγμή τι δικαιούνται: ακαδημαϊκή ταυτότητα, μειωμένα εισιτήρια, σίτιση, στέγαση όπου προβλέπεται, βιβλία, πανεπιστημιακές υπηρεσίες, βιβλιοθήκη, συμβουλευτική υποστήριξη, αθλητικές και πολιτιστικές δραστηριότητες. Πολλά παιδιά πληρώνουν πράγματα που θα μπορούσαν να έχουν δωρεάν απλώς επειδή δεν γνώριζαν τις δυνατότητες που τους παρέχει το πανεπιστήμιο.
Τέλος, ιδιαίτερη σημασία έχει να γνωρίσουν την ίδια την πόλη και όχι μόνο τη διαδρομή σπίτι–σχολή–καφέ. Μια μικρότερη πόλη μπορεί αρχικά να φαίνεται περιορισμένη σε ένα παιδί που έρχεται από την Αθήνα ή τη Θεσσαλονίκη, όμως πολλές φορές προσφέρει κάτι πολύτιμο: μικρές αποστάσεις, εύκολες φιλίες, έντονη φοιτητική κοινότητα και τη δυνατότητα να αισθανθεί κάποιος ότι ανήκει πραγματικά κάπου.
Και ίσως αυτό είναι το σημαντικότερο για έναν πρωτοετή: να μην αντιμετωπίσει την πόλη στην οποία πέρασε σαν τόπο εξορίας μέχρι να πάρει το πτυχίο. Για τέσσερα, πέντε ή περισσότερα χρόνια θα είναι το δεύτερο σπίτι του. Αξίζει να την εξερευνήσει, να γνωρίσει ανθρώπους, να δοκιμάσει πράγματα, να κάνει λάθη, να μάθει να φροντίζει τον εαυτό του. Γιατί μαζί με τις σπουδές αρχίζει και ένα άλλο, εξίσου σημαντικό «πανεπιστήμιο»: εκείνο της ανεξαρτησίας.
