Alfavita Newsroom Στο πασχαλινό τραπέζι, δίπλα στο τσουρέκι και τα βαμμένα αυγά, τα σμυρναίικα κουλουράκια διατηρούν σταθερά τη θέση τους ως ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα γλυκά της ελληνικής παράδοσης. Πίσω από τη γεύση και το άρωμά τους κρύβεται μια διαδρομή που ξεκινά από τη Μικρά Ασία και φτάνει στην Ελλάδα μετά το 1922, όταν οι πρόσφυγες μετέφεραν μαζί τους όχι μόνο συνταγές, αλλά και έναν ολόκληρο πολιτισμό.
Όπως έχει επισημάνει η Αικατερίνη Πολυμέρου-Καμηλάκη, πρώην διευθύντρια του Κέντρου Ερεύνης της Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών, η παραδοσιακή ελληνική ζαχαροπλαστική για πολλά χρόνια ήταν λιτή, με περιορισμένη χρήση υλικών όπως το βούτυρο και η ζάχαρη. Αντίθετα, στη Σμύρνη, μια πόλη με έντονο κοσμοπολίτικο χαρακτήρα και στενές επαφές με την Ευρώπη, τα μπαχαρικά, η ζάχαρη και οι πιο σύνθετες τεχνικές είχαν ήδη εδραιωθεί, δημιουργώντας μια εντελώς διαφορετική γαστρονομική κουλτούρα.
Οι Σμυρνιές νοικοκυρές, με γνώση και μεράκι, ανέδειξαν γλυκά που σήμερα θεωρούνται κλασικά: από τη βασιλόπιτα και το τσουρέκι μέχρι τα κέικ και τα σμυρναίικα κουλουράκια, τα οποία ξεχώρισαν για την πλούσια γεύση και την κομψότητά τους. Η χρήση αρωματικών υλικών, όπως το βούτυρο, η μαστίχα, το μαχλέπι, η βανίλια και το πορτοκάλι, προσέδωσε στα γλυκίσματα αυτά μια ιδιαίτερη ταυτότητα που κέρδισε το ελληνικό κοινό.
Με χαρακτηριστικά σχήματα –σπείρες, πλεξούδες ή σαλίγκαρους– και λαμπερό χρυσαφένιο χρώμα, τα σμυρναίικα κουλουράκια εξακολουθούν να ξεχωρίζουν. Η παραδοσιακή συνταγή τους, που παραμένει σχεδόν αμετάβλητη εδώ και έναν αιώνα, αποδίδει δεκάδες αφράτα και τραγανά κομμάτια, επιβεβαιώνοντας γιατί αυτό το μικρασιατικό γλυκό παραμένει διαχρονικό.
Υλικά για 40 σμυρναίικα κουλουράκια
500 γρ. αιγοπρόβειο βούτυρο, κρύο (όπως αυτό για κουραμπιέδες)
500 γρ. ζάχαρη (2½ κούπες)
2 κρόκοι αυγών
2 καψάκια βανιλίνη
110 ml κονιάκ (καλής ποιότητας)
280 ml φρέσκος χυμός πορτοκαλιού
1.500 γρ. αλεύρι για όλες τις χρήσεις (περίπου)
1 φακελάκι μπέικιν πάουντερ (20 γρ.)
Για την επάλειψη:
8-10 κρόκοι αυγών, χτυπημένοι
Διαδικασία παρασκευής
Χτυπάμε το κρύο βούτυρο στο μίξερ (με φτερό), μέχρι να ασπρίσει και να γίνει κρέμα.
Προσθέτουμε τη ζάχαρη και συνεχίζουμε το χτύπημα.
Ρίχνουμε έναν-έναν τους κρόκους και τις βανιλίνες.
Προσθέτουμε το κονιάκ και τον χυμό πορτοκαλιού, ανακατεύοντας καλά.
Ανακατεύουμε το μπέικιν πάουντερ με 100 γρ. από το αλεύρι και το ρίχνουμε στο μείγμα.
Προσθέτουμε σταδιακά το υπόλοιπο αλεύρι, μέχρι να έχουμε μια μαλακή, ελαστική και λίγο κολλώδη ζύμη.
Προθερμαίνουμε τον φούρνο στους 180°C.
Πλάθουμε κουλουράκια σε σχήμα βαρκούλας, σαλίγκαρου ή πλεξούδας.
Τα τοποθετούμε σε ταψί με λαδόκολλα, τα αλείφουμε με κρόκο αυγού και τα ψήνουμε για 25-30 λεπτά, μέχρι να πάρουν χρυσαφένιο χρώμα.
Ένα κουλουράκι, μια ιστορία
Τα σμυρναίικα κουλουράκια δεν είναι απλώς ένα πασχαλινό έδεσμα. Είναι φορείς μνήμης, γεύσης και πολιτιστικής κληρονομιάς. Φτιαγμένα με νοικοκυροσύνη και αγάπη, εξακολουθούν να θυμίζουν την κομψότητα και τη φινέτσα των γυναικών της Σμύρνης – εκείνων που έφεραν μαζί τους στην Ελλάδα, μαζί με τα ελάχιστα υπάρχοντά τους, τις μνήμες και τις μυρωδιές της πατρίδας τους.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
