Νίκος Τσούλιας Χωρίς αυτό δεν μπορούμε να ζήσουμε ούτε βήμα. Το περιέχουμε και μας εμπεριέχει. Αν και δεν υπάρχει πλέον, είναι το μόνο υπαρκτό που έχουμε / είχαμε. Αλέθει κάθε στιγμή του παρόντος και συνορεύει με το μέλλον που δεν υπάρχει, και όταν υπάρχει γίνεται και αυτό αμέσως παρελθόν.
Αλλά η σκέψη μας για να λύσει αυτό το μπέρδεμα έχει βρει μια λύση. Κρατάει το παρόν προεκτείνοντάς το λίγο προς το μέλλον και πιο πολύ προς το παρελθόν. Έχει κάνει μια ζώνη ανεξαρτησίας από τον χρόνο, στην οποία νιώθει την ύπαρξή του, νιώθει ότι ελέγχει αυτή τη ζώνη, ότι είναι απόλυτα δική του.
Αν δεν έχεις παρελθόν, δεν μπορείς να ζήσεις! Ακόμα και όταν έχεις και δεν το συνειδητοποιείς, όπως γίνεται στη νηπιακή ηλικία, αυτό λειτουργεί ασυνείδητα ως παρελθόν έστω και ως άγνωστη χώρα. Όμως δεν μπορείς να ζήσεις υπό την κηδεμονία του παρελθόντος. Γι’ αυτό η μνήμη έχει βρει τη χρυσή τομή. Φιλτράρει και βαστάει ένα μέρος του παρελθόντος, κατά βάση το πιο αξιόλογο, αν και διατηρεί και εντελώς ασήμαντα γεγονότα – ίσως για να μας θυμίζει ότι η ζωή έχει απ’ όλα.
Και είναι εκπληκτικό το εξής στοιχείο, η νοσταλγία, που είναι μάλλον κόρη της μνήμης, είναι πιο επιλεκτική και ξεχωρίζει ό,τι μας φωτίζει και μας ευχαριστεί. Νοσταλγούμε πάντα τις καλές στιγμές, αν και δεν είναι απόλυτα βέβαιο αν νοσταλγούμε αυτές ή το νεότερο εαυτό μας, θεωρώντας ότι έτσι ο χρόνος δεν μας αγγίζει ή ότι ανασταίνουμε πεθαμένα κομμάτια του εαυτού μας και επομένως απολαμβάνουμε μια μορφή περιορισμένης αιωνιότητας και πάντως άφθονης διαχρονικότητας.
Και μετά από όλα αυτά τα μικρο-φιλοσοφικά, τίθεται το ερώτημα. Πόσο παρελθόν χωράει η ζωή μας; Ναι, είναι βέβαιο ότι δεν μπορεί να το χωρέσει όλο είτε γιατί αντικειμενικά δεν γίνεται είτε γιατί δεν θέλουμε εμείς. Εδώ γίνεται και η μάχη με τον εαυτό μας. Όσο η ηλικία μας βαραίνει, το παρελθόν μας μεγεθύνεται όχι μόνο γιατί προστίθεται όλο και πιο πολύ απόθεμά του, αλλά και γιατί η σκέψη μας βλέποντας τον ορίζοντα του μέλλοντός μας να περιορίζεται και επειδή δεν θέλει περιορισμούς – αλλιώς πώς θα μας δίνει κουράγιο και ελπίδα για την ελευθερία μας; – αναγκάζεται να διευρύνει τους ορίζοντες του παρελθόντος μας, άλλωστε είναι μια υπόθεση πολύ προσωπική και σίγουρα μια κάποια διέξοδος.
Εδώ αναφύεται ένα άλλο πρόβλημα. Το πολύ παρελθόν σε καθηλώνει. Σε αιχμαλωτίζει. Σε οδηγεί σε όμορφες προσωπικές στιγμές σου, αλλά παράλληλα σου παίρνει την ψυχή, που για να είναι ακμαία και θαλερή θέλει μέλλον, θέλει απάτητα μονοπάτια, θέλει κίνηση ελευθερίας και όχι υποδούλωσης. Ναι, η υπερβολική νοσταλγία του παρελθόντος αμαυρώνει την πιο βαθιά επιθυμία του ανθρώπου, να ονειρεύεται, να φαντάζεται, να δημιουργεί. Του υπονομεύει την ίδια τη δίψα για ζωή!
Στην πορεία της ζωής κάνουμε παρέα με διάφορους ανθρώπους – πέραν εκείνων των στενών συγγενών και λίγων φίλων, με ανθρώπους που συνδέονται με τις διάφορες φάσεις της ζωής μας (επαγγελματικές και μη) και τους οποίους αλλάζουμε ανάλογα με τις εξελίξεις, όχι ως απόφαση προσωπική αλλά ως μια αναγκαιότητα για τις απαραίτητες προσαρμογές στην εκάστοτε αλλαγή του περιβάλλοντός μας. Διατηρούμε λίγους παιδικούς φίλους για κάποιους συγκεκριμένους πάντα λόγους.
Αν τυχαία ή μη ξαναβρεθούμε με πρώην φίλους μας του πολύ παλιού παρελθόντος, θα κάνουμε κάποια βραχύβια παρέα και μετά πάλι χανόμαστε – και αυτό είναι αμοιβαίο και από την άλλη πλευρά. Ο λόγος; Δεν χωράει η ζωή μας πολύ παρελθόν, και μάλιστα το μακρινό παρελθόν, παρά μόνο το παιδικό μας, και αυτό κατά μόνας. Αν και το παρελθόν είναι το μόνο που έχουμε ζήσει, συνειδητοποιούμε ότι για να προχωράμε στη ζωή δεν μπορούμε παρά να κοιτάμε πάντα μπροστά στο μέλλον και καθετί άλλο οφείλει να υπηρετεί αυτή τη βαθιά επιθυμία μας, τον πόθο της ζωής. Η ίδια η ζωή το απαιτεί
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Αλλάζουν όλα στους μισθούς λόγω ΑΜΚΑ: Ποιες ηλικίες θα δουν αυξήσεις
«Έβλεπα τον γιο μου να καταρρέει και δεν ήξερα το γιατί»: Η μάχη μιας εκπαιδευτικού με τη δυσλεξία
Πώς τα χρήματά σας «φεύγουν» αθόρυβα από τον τραπεζικό σας λογαριασμό
Σπίτι με 50 ευρώ το μήνα για δημόσιους υπαλλήλους: Το νέο πρόγραμμα που αλλάζει τα δεδομένα
