Πλήθος μελετών έχει εξετάσει τη σχέση του "χρόνου οθόνης" με την ψυχική και σωματική υγεία, εντοπίζοντας συνδέσεις με κατάθλιψη, άγχος, προβλήματα ύπνου, παχυσαρκία και άλλες δυσκολίες. Παρόλα αυτά, η πλειονότητα αυτών των ερευνών δείχνει απλώς συσχετίσεις, δηλαδή δεν αποδεικνύουν ότι η οθόνη προκαλεί τα προβλήματα. Αντιθέτως, η κακή ψυχική υγεία μπορεί να αυξάνει τον χρόνο χρήσης οθονών ή να υπάρχει κάποιος άλλος παράγοντας που επηρεάζει και τα δύο.
Τι λένε οι μετα-αναλύσεις
Μια από τις πιο γνωστές μετα-αναλύσεις, το 2019, εξέτασε δεδομένα εφήβων και διαπίστωσε ότι η χρήση κινητού εξηγούσε μόλις το 0,4% της ψυχικής ευημερίας τους. Συγκριτικά, παράγοντες όπως ο σχολικός εκφοβισμός είχαν πολύ μεγαλύτερη αρνητική επίδραση, ενώ ο καλός ύπνος και η σωστή διατροφή σχετίζονταν με σημαντικά θετικά αποτελέσματα.
Αυτό δείχνει ότι οι οθόνες από μόνες τους δεν είναι ο κύριος καθοριστικός παράγοντας για την ψυχική υγεία. Αντίθετα, η πολυπλοκότητα της ζωής των ανθρώπων καθιστά δύσκολη την εξαγωγή αιτιώδους σχέσης.
Ο χρόνος οθόνης δεν είναι ένας όρος
Το scrolling στα social media, η παρακολούθηση τηλεόρασης, τα βιντεοπαιχνίδια ή η ανάγνωση e-books θεωρούνται "χρόνος οθόνης", αλλά η επίδρασή τους στην υγεία δεν είναι ίδια. Ορισμένες χρήσεις, όπως η επικοινωνία με φίλους, μπορεί να έχουν θετική επίδραση, ενώ η συνεχής σύγκριση με άλλους ή η υπερβολική χρήση μπορεί να προκαλέσει αρνητικά συναισθήματα.
Μελέτες δείχνουν ότι οι αρνητικές συνέπειες είναι κυρίως μικρές και αφορούν όσους παρουσιάζουν προβληματική ή καταναγκαστική χρήση. Οι περισσότεροι χρήστες δεν επηρεάζονται σημαντικά από τις ώρες που περνούν μπροστά στις οθόνες.
Τι πρέπει να κάνουμε
Λαμβάνοντας υπόψη τον πιθανό κίνδυνο, ιδιαίτερα για παιδιά, η μετρημένη χρήση είναι λογική, π.χ. περιορισμός social media ή συγκεκριμένων εφαρμογών. Ωστόσο, πλήρης απαγόρευση μπορεί να στερήσει οφέλη όπως κοινωνική σύνδεση, πληροφόρηση και ψυχαγωγία.
Οι ειδικοί καταλήγουν ότι, σε γενικές γραμμές, οι θετικές και αρνητικές επιδράσεις των οθονών στον μέσο χρήστη είναι μικρές. Όσοι παρατηρούν σημαντική επίδραση στην καθημερινότητά τους ή αντιμετωπίζουν προβλήματα ψυχικής υγείας θα πρέπει να εξετάσουν αλλαγές στη χρήση τους και να ζητήσουν ιατρική καθοδήγηση. Για τους υπόλοιπους, η χρήση οθόνης δεν αποτελεί κυρίαρχη πηγή ανησυχίας.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Πώς να καταλάβετε αν ο γείτονάς σας «κλέβει» το Wi-Fi σας
Παν.Αιγαίου: Νέα Μοριοδοτούμενα σεμινάρια για Εκπαιδευτικούς με Υποτροφίες έως 5/2
