Μαρία Δούση Ο παγκόσμιος χάρτης της απασχόλησης αλλάζει με ρυθμούς που μέχρι πριν λίγα χρόνια θεωρούνταν αδιανόητοι. Η εκτεταμένη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης —από εργαλεία αυτοματοποίησης μέχρι συστήματα λήψης αποφάσεων— αναδιαμορφώνει ριζικά την κατανομή των θέσεων εργασίας, με τις εισαγωγικού επιπέδου θέσεις να δέχονται τις μεγαλύτερες πιέσεις. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ (WEF) παρουσιάζει το «Future of Jobs Report 2025», ένα εκτενές αποτύπωμα των αναγκών των εργοδοτών σε 22 κλάδους και 55 οικονομίες, βασισμένο σε δεδομένα από επιχειρήσεις που απασχολούν συνολικά πάνω από 14 εκατομμύρια εργαζόμενους.
Οι δεξιότητες που διεκδικούν την κορυφή
Η έκθεση του WEF δείχνει ξεκάθαρα ότι οι επιχειρήσεις δίνουν πλέον προτεραιότητα σε ικανότητες που δεν αυτοματοποιούνται εύκολα. Η «αναλυτική σκέψη» βρίσκεται πρώτη στη λίστα, με το 69% των εργοδοτών να τη θεωρούν απολύτως κρίσιμη. Ακολουθούν οι δεξιότητες «ανθεκτικότητα, ευελιξία και ευκινησία», που αξιολογούνται ως απαραίτητες από το 67% των εταιρειών.
Παράλληλα, η ανάγκη για ανθρώπους με «ηγεσία και κοινωνική επιρροή» παραμένει ισχυρή, με το 61% να δηλώνει ότι αποτελεί βασικό ζητούμενο. Ιδιαίτερο βάρος δίνεται επίσης στη «δημιουργική σκέψη», την οποία αναδεικνύει ως σημαντική το 57% των εργοδοτών.
Αν και λιγότεροι από τους μισούς εργοδότες δηλώνουν ότι οι δεξιότητες στην «τεχνητή νοημοσύνη» και τα «big data» είναι ήδη απαραίτητες, η τάση είναι σαφής: τα επόμενα πέντε χρόνια η ζήτηση για αυτές τις ειδικότητες αναμένεται να αυξηθεί περισσότερο από κάθε άλλη. Μάλιστα, η έκθεση καταγράφει «κατακόρυφη αύξηση κατά 87%» στη ζήτηση ειδικών σε ΑΙ και big data, με τους τομείς των «δικτύων και της κυβερνοασφάλειας» να ακολουθούν με 70%.
Η κληρονομιά της πανδημίας και οι νέες ανισορροπίες
Το WEF επισημαίνει ότι «η πανδημία COVID-19, σε συνδυασμό με τις ραγδαίες εξελίξεις στις τεχνολογίες αιχμής, οδήγησε σε σημαντικές αλλαγές», οδηγώντας τους συμμετέχοντες να αναμένουν αυξημένη αστάθεια στις απαιτούμενες δεξιότητες μέσα στα προσεχή χρόνια.
Οι οικονομίες χαμηλού ή μεσαίου εισοδήματος προβλέπουν τις μεγαλύτερες ανατροπές, ενώ οι πιο ανεπτυγμένες οικονομίες εμφανίζουν πολύ μικρότερη μεταβλητότητα. Από τις 55 χώρες που εξετάζονται, οι 10 από τις 12 με τις μικρότερες προβλεπόμενες αλλαγές δεξιοτήτων για την περίοδο 2025–2030 βρίσκονται στην Ευρώπη — ανάμεσά τους η Δανία, η Γαλλία, η Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και οι Κάτω Χώρες.
Η «ψαλίδα» της ΑΙ με τον άνθρωπο μικραίνει
Η συζήτηση για την επίδραση της τεχνητής νοημοσύνης στις πρώτες δουλειές έχει περάσει πλέον σε άλλο επίπεδο. Παρότι συχνά θεωρείται ότι οι νέοι εργαζόμενοι κινδυνεύουν περισσότερο, δεν υπάρχει κάποιος αμετάβλητος κανόνας που να επιβεβαιώνει αυτό το αφήγημα. Στην πραγματικότητα, η τεχνολογία αλλάζει ταυτόχρονα τόσο τις ανάγκες των εργοδοτών όσο και τις δεξιότητες που επιδιώκουν να αναπτύξουν οι εργαζόμενοι.
Μάλιστα, με βάση πρόσφατη ανάλυση της OpenAI, η οποία χρησιμοποίησε την αξιολόγηση GDPval —μια μέθοδο που εξετάζει επιδόσεις μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης σε «εργασίες του πραγματικού κόσμου με οικονομική αξία»— τα συστήματα ΑΙ «δεν έχουν φτάσει ακόμα το επίπεδο των κορυφαίων επαγγελματιών, κλείνει όμως την ψαλίδα με ταχύτητα».
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί νέα δεδομένα, όχι μόνο για την αγορά εργασίας αλλά και για τις εκπαιδευτικές και επαγγελματικές αποφάσεις της επόμενης γενιάς.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Μήνυση Διευθυντή σε 4 εκπαιδευτικούς: Το σχολείο μπροστά σε ένα επικίνδυνο μονοπάτι!
Επίδομα 300 ευρώ: Διευρύνονται οι δικαιούχοι – Πότε πληρώνεται και ποιοι το λαμβάνουν
