Αν η υπόθεση του 1ου Δημοτικού Σχολείου Πόρτο Ράφτη δεν αφορούσε την ασφάλεια παιδιών και την επαγγελματική αξιοπρέπεια 22 εκπαιδευτικών, θα μπορούσε να αποτελέσει το σενάριο μιας πικρής διοικητικής κωμωδίας, στην οποία πέφτουν οι σοβάδες από την οροφή μιας αίθουσας και, αντί να φωτιστούν πρώτα οι συνθήκες συντήρησης και ελέγχου του κτιρίου, ολόκληρος ο Σύλλογος Διδασκόντων βρίσκεται αντιμέτωπος με πειθαρχική παραπομπή.
Σύμφωνα με τον Σύλλογο Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης «Κ. Σωτηρίου», μετά την Ένορκη Διοικητική Εξέταση που ακολούθησε την αποκόλληση μεγάλου τμήματος σοβά στις 5 Νοεμβρίου 2025, παραπέμπονται και οι 22 εκπαιδευτικοί, συμπεριλαμβανομένης της διευθύντριας, εξέλιξη που έχει προκαλέσει αντιδράσεις και καταγγελίες για μετακύλιση ευθυνών.
Μήπως να διδάσκονται και Στατική στα Παιδαγωγικά Τμήματα;
Η σαρκαστική πρόταση να προστεθούν στα προγράμματα σπουδών των μελλοντικών εκπαιδευτικών η Στατική, η Οικοδομική, τα Υδραυλικά, τα Ηλεκτρολογικά και, για τους προχωρημένους, η Μετεωρολογία, αποτυπώνει μια πραγματική αγωνία: μέχρι πού μπορεί να επεκτείνεται η ευθύνη ενός ανθρώπου που προσλήφθηκε για να διδάσκει;
Αν κάθε ρωγμή, κάθε υγρασία και κάθε αποκόλληση μετατρέπεται σε ερώτημα για το τι δεν πρόσεξε ο δάσκαλος, τότε η διοίκηση αποκτά έναν βολικό μηχανισμό εξηγήσεων, καθώς ο εκπαιδευτικός βρίσκεται πάντοτε εκεί, έχει ονοματεπώνυμο, υπηρεσιακό φάκελο και άμεση σχέση εξάρτησης από την ιεραρχία, ενώ οι ευθύνες για τη χρηματοδότηση, τις τεχνικές εργασίες και την παρακολούθησή τους μπορούν να χάνονται ανάμεσα σε υπηρεσίες, συμβάσεις και αλληλογραφία.
Η σάτιρα γίνεται ακόμη πιο εύστοχη όταν φανταστεί κανείς τον δάσκαλο να ανεβαίνει στη σκάλα για να ελέγξει την πρόσφυση του επιχρίσματος, να εξετάζει το καλοριφέρ πριν από το μάθημα και να εκτιμά την επικινδυνότητα μιας καταιγίδας πριν ανοίξει το βιβλίο της Γλώσσας, επειδή διαφορετικά ενδέχεται να κληθεί αργότερα να εξηγήσει γιατί δεν προέβλεψε το απρόβλεπτο.
Η εποπτεία των παιδιών δεν είναι τεχνική πιστοποίηση του κτιρίου
Ασφαλώς, η διερεύνηση ενός περιστατικού μέσα σε σχολείο οφείλει να εξετάζει τις ενέργειες όλων των εμπλεκομένων, περιλαμβανομένων των αποφάσεων της διεύθυνσης και των εκπαιδευτικών, εφόσον υπάρχουν συγκεκριμένα στοιχεία για παραλείψεις ή για αγνόηση γνωστού κινδύνου.
Όμως η παιδαγωγική ευθύνη και η εποπτεία των μαθητών δεν μπορούν να μετατρέπονται σε υποχρέωση διάγνωσης τεχνικών αστοχιών, ούτε η παρουσία ενός εκπαιδευτικού στην αίθουσα αρκεί για να του αποδοθεί ευθύνη για την αποκόλληση υλικών από την οροφή της.
Η διάκριση είναι καθοριστική, επειδή διαφορετικά η λογοδοσία καταλήγει να μετρά την απόσταση του εργαζομένου από το συμβάν, αντί να εξετάζει την αρμοδιότητα, τη γνώση και τη δυνατότητά του να το αποτρέψει.
Η υποκρισία της επίκλησης της ασφάλειας
Εδώ βρίσκεται και η ουσία της υποκρισίας που καταγγέλλουν τα σωματεία: η ασφάλεια εμφανίζεται ως απόλυτη απαίτηση από τον εκπαιδευτικό, χωρίς να συνοδεύεται πάντοτε από εξίσου σαφείς απαιτήσεις προς εκείνους που διαθέτουν τους πόρους και την τεχνική αρμοδιότητα για να την εξασφαλίσουν.
Ο Σύλλογος «Κ. Σωτηρίου» υποστηρίζει ότι οι επίμαχες αποφάσεις είχαν κοινοποιηθεί εγκαίρως στη Διεύθυνση Εκπαίδευσης, χωρίς προηγουμένως να κριθούν ανεπαρκείς, και καταγγέλλει ότι παραπέμπονται ακόμη και εκπαιδευτικοί που δεν συμμετείχαν στη λήψη τους, θέτοντας ευθέως ζήτημα εξατομίκευσης των αποδιδόμενων ευθυνών.
Το πλήρες πόρισμα και τα παραπεμπτήρια δεν περιλαμβάνονται στο διαθέσιμο υλικό, επομένως δεν μπορεί να προεξοφληθεί η δικαστική ή πειθαρχική αξιολόγηση της υπόθεσης· η ίδια επιφύλαξη, ωστόσο, καθιστά αναγκαίες τις τεκμηριωμένες απαντήσεις της διοίκησης, αντί για μια εικόνα συλλογικής ενοχοποίησης ενός σχολείου.
Ασφαλή σχολεία με ευθύνη εκεί όπου πραγματικά ανήκει
Η παρέμβαση της ΑΔΕΔΥ, που ζητά την παύση των διώξεων και την πλήρη απαλλαγή των εκπαιδευτικών, προσθέτει βάρος στο αίτημα για ουσιαστικούς ελέγχους, σταθερή συντήρηση και χρηματοδότηση των σχολικών υποδομών, ενώ η συμπαράσταση των γονέων υπενθυμίζει ότι η ασφάλεια αποτελεί κοινή διεκδίκηση της σχολικής κοινότητας.
Το ζητούμενο είναι να γνωρίζει κάθε σχολείο ποιος ελέγχει το κτίριο, πότε το ελέγχει, ποιες εργασίες απαιτούνται και πότε ολοκληρώνονται, ώστε οι εκπαιδευτικοί να μπορούν να ασκούν με ασφάλεια το έργο τους και οι οικογένειες να εμπιστεύονται τον χώρο όπου βρίσκονται τα παιδιά τους.
Γιατί μια διοίκηση που απαιτεί λογοδοσία οφείλει πρώτα να μπορεί να εξηγήσει γιατί έπεσαν οι σοβάδες, προτού αναζητήσει στον πίνακα ανακοινώσεων τα ονόματα όλων των δασκάλων.
