Δημοσιεύθηκαν οι αποφάσεις 1167-1172/2026 της επταμελούς συνθέσεως του Γ’ Τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας, που αφορούν τα Νομικά Πρόσωπα Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (Ν.Π.Π.Ε.) Keele, York και Anatolia. Επειδή έχουν διατυπωθεί στο δημόσιο διάλογο διάφορα σχόλια επί των αποφάσεων που δεν ανταποκρίνονται στο περιεχόμενό τους, είναι σημαντικό να αποσαφηνιστεί τι ακριβώς κρίθηκε, σύμφωνα με το επίσημο δελτίο τύπου του Συμβουλίου της Επικρατείας.
Η συνταγματικότητα του θεσμικού πλαισίου επιβεβαιώθηκε
Το κρισιμότερο σημείο των αποφάσεων είναι ότι επαναλαμβάνουν τα κριθέντα από την Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας (αποφάσεις 1919 και 1920/2025). Το Σύνταγμα δεν απαγορεύει την ίδρυση και λειτουργία παραρτημάτων αλλοδαπών πανεπιστημίων προερχόμενων από την Ευρωπαϊκή Ένωση ή από χώρα συμβεβλημένη στη GATS, κατά τους όρους ειδικού νόμου που διασφαλίζει το υψηλό επίπεδο σπουδών και την ακαδημαϊκή ελευθερία.
Το Τμήμα απέρριψε, επίσης, τον λόγο ακυρώσεως ότι τα προγράμματα σπουδών των Ν.Π.Π.Ε. θα έπρεπε να έχουν αναγνωριστεί από το μητρικό ίδρυμα και τον φορέα πιστοποίησης της χώρας έδρας του. Δέχθηκε ότι τα προγράμματα περιλαμβάνονται στην εκπαιδευτική συμφωνία μεταξύ μητρικού ιδρύματος και Ν.Π.Π.Ε., βάσει της οποίας το μητρικό ίδρυμα ασκεί έλεγχο επί του παραρτήματος.
Τι οδήγησε στην ακύρωση
Η ακύρωση των αδειών στηρίχθηκε σε επιμέρους ζητήματα εφαρμογής του νόμου και νομιμότητας της διοικητικής διαδικασίας που ακολουθήθηκε σε συγκεκριμένες περιπτώσεις. Πρόκειται για τρεις κατηγορίες λόγων, όλες διαδικαστικού χαρακτήρα:
Στις αποφάσεις 1167 και 1169/2026 (Keele & York), το Δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο αρμόδιος για τις κτιριακές υποδομές φορέας δεν είχε βεβαιώσει εγκαίρως τη συμμόρφωση των παραρτημάτων στις παρατηρήσεις που ο ίδιος είχε διατυπώσει μετά από επιτόπιο έλεγχο.
Στην απόφαση 1171/2026 (Anatolia), κρίθηκε ότι στην Ειδική Επιτροπή Αξιολόγησης συμμετείχε μέλος με σχέση προς τον ενδιαφερόμενο φορέα, γεγονός που μπορούσε να προκαλέσει υπόνοια μεροληψίας κατά το άρθρο 7 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας.
Στις αποφάσεις 1168, 1170 και 1172/2026, οι ακυρώσεις πράξεων πιστοποίησης προγραμμάτων σπουδών ακολούθησαν τις παραπάνω ακυρώσεις των αδειών και, επιπλέον, στηρίχθηκαν στη διαπίστωση ότι τα κριτήρια πιστοποίησης δεν είχαν εξειδικευθεί σε συγκεκριμένα ποσοτικά και ποιοτικά μεγέθη, όπως απαιτούσαν οι εξουσιοδοτικές διατάξεις.
Γιατί τα ζητήματα αυτά είναι θεραπεύσιμα
Σε καμία περίπτωση δεν διαπιστώθηκε έλλειψη ουσιαστικών προϋποθέσεων στα ίδια τα ιδρύματα ούτε αμφισβητήθηκε το ακαδημαϊκό τους επίπεδο. Οι πλημμέλειες αφορούν τον τρόπο με τον οποίο ολοκληρώθηκαν ορισμένα στάδια της διαδικασίας: μια βεβαίωση που δεν εκδόθηκε εγκαίρως, η σύνθεση ενός συλλογικού οργάνου, η εξειδίκευση κριτηρίων σε κανονιστική πράξη.
Πρόκειται για αστοχίες που εμφιλοχώρησαν κατά την πρώτη εφαρμογή ενός νέου και σύνθετου πλαισίου αδειοδότησης. Τέτοιου τύπου πλημμέλειες αντιμετωπίζονται στο πλαίσιο της συμμόρφωσης της Διοίκησης προς τις δικαστικές αποφάσεις, υποχρέωση που απορρέει από το άρθρο 95 παρ. 5 του Συντάγματος. Η συμμόρφωση έχει εδώ σαφές περιεχόμενο: επανάληψη της διαδικασίας από το σημείο που κρίθηκε πλημμελές και έκδοση νέων πράξεων με πλήρη και προσήκουσα αιτιολογία.
Τι ισχύει για τους φοιτητές
Για τις φοιτήτριες και τους φοιτητές των Ν.Π.Π.Ε. δεν συντρέχει λόγος ανησυχίας. Πλημμέλειες αυτού του τύπου θεραπεύονται σχετικά εύκολα, καθώς αφορούν τον τρόπο ολοκλήρωσης μιας διαδικασίας και όχι την ουσία της αδειοδότησης. Ανάλογες περιπτώσεις στη διοικητική πρακτική έχουν αντιμετωπιστεί με την επανάληψη της διαδικασίας και την έκδοση νέων πράξεων, χωρίς συνέπειες για όσους έχουν ήδη αποκτήσει δικαιώματα.
Συμπέρασμα
Οι αποφάσεις του Γ’ Τμήματος δεν ανατρέπουν τον θεσμό των Ν.Π.Π.Ε. Το Δικαστήριο έκρινε ότι το θεσμικό πλαίσιο είναι συνταγματικό και, παράλληλα, ότι η τήρηση των κανόνων του πρέπει να είναι απαρέγκλιτη σε κάθε στάδιο της διαδικασίας.
Υπό αυτή την έννοια, η δικαστική κρίση είναι λιγότερο θεαματική από όσο εκ πρώτης όψεως φαίνεται. Κατά τον δικαστικό έλεγχο εντοπίστηκαν τα σημεία στα οποία υπήρξαν αστοχίες και υποδείχθηκε στη Διοίκηση ο δρόμος της επανόρθωσης. Η επόμενη κίνηση ανήκει, επομένως, στη Διοίκηση, η οποία καλείται να επαναλάβει τη διαδικασία σύμφωνα με τις υποδείξεις του Δικαστηρίου.
