Το Υπουργείο Παιδείας έδωσε στη δημοσιότητα την Ενδιάμεση Έκθεση για το νέο Λύκειο και το Εθνικό Απολυτήριο.
47 σελίδες γεμάτες όμορφες λέξεις. «Ολόπλευρη ανάπτυξη», «ισότητα», «συμπερίληψη», «δημοκρατικές αξίες», «δημιουργικότητα».
Αν κάποιος σταματήσει κάπου εκεί το διάβασμα θα μείνει ενθουσιασμένος.
Δυστυχώς, έχουμε αποκτήσει την κακή συνήθεια να διαβάζουμε και τα υπόλοιπα.
Κάπου εκεί, πίσω από τα ευχολόγια, αρχίζει να εμφανίζεται ένα γνώριμο σχολείο.
Ένα σχολείο όπου οι «δεξιότητες» αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη βαρύτητα, η επαγγελματική εκπαίδευση συνδέεται ρητά με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας και ο εκπαιδευτικός καλείται να επιμορφώνεται, να πιστοποιείται, να αποκτά μικροδιαπιστευτήρια και να εμπλουτίζει διαρκώς το επαγγελματικό του portfolio (προφανώς με ιδίους πόρους).
Όλα αυτά, βέβαια, για την «ολόπλευρη ανάπτυξη».
Ολόπλευρη ανάπτυξη τίνος; Του ανθρώπου ή του ανθρώπινου κεφαλαίου;
Και εδώ τα πράγματα δεν είναι καθόλου ασαφή. Η σύνδεση της εκπαίδευσης, των δεξιοτήτων και των αναγκών της οικονομίας αποτελεί εδώ και χρόνια διακηρυγμένη κατεύθυνση εκπαιδευτικών πολιτικών του ΟΟΣΑ και της ΕΕ.
Το ερώτημα λοιπόν είναι άλλο:
Ποιος πρέπει να προσαρμόζεται σε ποιον;
Η οικονομία στις ανάγκες του ανθρώπου ή ο άνθρωπος στις ανάγκες της οικονομίας;
Γιατί ο μαθητής δεν είναι μελλοντική παραγωγική μονάδα. Βεβαίως θα εργαστεί, αλλά θα ερωτευτεί, θα δημιουργήσει, θα αμφισβητήσει, θα συμμετάσχει, θα διαβάσει.
Μπορεί ακόμη -άκουσον άκουσον- να διαβάσει ένα ποίημα χωρίς αυτό να αυξάνει το ΑΕΠ.
Κοινωνική πρόοδος δεν είναι να κάνουμε τον άνθρωπο ολοένα πολυτιμότερο για την αγορά.
Είναι να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις ώστε να γίνει περισσότερο άνθρωπος.
Να φτιάξουμε, αν θέλετε, μια κοινωνία όπου ο ποιητής θα μπορεί να ψαρεύει και ο ψαράς να γράφει ποιήματα.
Αυτό είναι ολόπλευρη ανάπτυξη.
