Το μέλλον της εκπαίδευσης, οι αλλαγές που απαιτούνται για να ανταποκριθεί στις τεχνολογικές και κοινωνικές εξελίξεις, αλλά και η στενότερη συνεργασία Ελλάδας και Ιταλίας βρέθηκαν στο επίκεντρο της επίσκεψης του υπουργού Παιδείας της Ιταλίας, Τζουζέπε Βαλντιτάρα, στην Αθήνα στις 8 και 9 Ιουλίου, όπου συναντήθηκε με την υπουργό Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη.
Σε συνέντευξή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο Ιταλός υπουργός περιγράφει το πλαίσιο της συνεργασίας που σχεδιάζουν οι δύο χώρες, εστιάζοντας στην αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην εκπαίδευση, στην αναβάθμιση της τεχνικής και επαγγελματικής εκπαίδευσης, στη σύνδεση του σχολείου με την αγορά εργασίας, αλλά και στην ενίσχυση του ρόλου του εκπαιδευτικού και των αξιών που μεταδίδει το σχολείο.
Κοινή ελληνοϊταλική πρωτοβουλία για την εκπαίδευση
Ο κ. Βαλντιτάρα χαρακτήρισε ιδιαίτερα εποικοδομητική τη συνάντησή του με τη Σοφία Ζαχαράκη, επισημαίνοντας ότι οι δύο πλευρές συμφώνησαν να εγκαινιάσουν έναν μόνιμο και στενό διάλογο σε κρίσιμα ζητήματα εκπαιδευτικής πολιτικής.
Όπως ανέφερε, οι δύο χώρες προχωρούν στη δημιουργία κοινής ομάδας εργασίας, στην οποία θα συμμετέχουν εμπειρογνώμονες των δύο υπουργείων, αλλά και εκπρόσωποι της εκπαιδευτικής κοινότητας. Στόχος θα είναι η ανταλλαγή εμπειριών, η αξιολόγηση καλών πρακτικών και η διαμόρφωση κοινών λύσεων απέναντι σε προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τόσο η Ελλάδα όσο και η Ιταλία.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη ως εργαλείο, όχι ως υποκατάστατο του δασκάλου
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο Ιταλός υπουργός στην Τεχνητή Νοημοσύνη, την οποία χαρακτήρισε μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις των επόμενων ετών.
Όπως εξήγησε, η ΑΙ μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην εξατομίκευση της διδασκαλίας, προσαρμόζοντας τη μάθηση στις ανάγκες κάθε μαθητή, υπό την προϋπόθεση ότι οι εκπαιδευτικοί θα είναι κατάλληλα καταρτισμένοι για να αξιοποιούν τις νέες τεχνολογίες.
«Το σχολείο είναι πάνω απ' όλα μια ανθρώπινη κοινότητα», υπογράμμισε, σημειώνοντας ότι η προσωπική σχέση εκπαιδευτικού και μαθητή δεν μπορεί να αντικατασταθεί από καμία τεχνολογία.
Παράλληλα, αποκάλυψε ότι η Ιταλία έχει ήδη εντάξει την Τεχνητή Νοημοσύνη στα νέα σχολικά προγράμματα, τόσο ως εργαλείο για την ενίσχυση της διδασκαλίας των μαθηματικών και της φυσικής όσο και ως αυτόνομο γνωστικό αντικείμενο, δίνοντας όμως ιδιαίτερη βαρύτητα και στη διδασκαλία των ηθικών ζητημάτων που προκύπτουν από τη χρήση της.
Στενότερη σύνδεση σχολείου και αγοράς εργασίας
Κοινή πρόκληση για Ελλάδα και Ιταλία αποτελεί, σύμφωνα με τον κ. Βαλντιτάρα, η αναβάθμιση της τεχνικής και επαγγελματικής εκπαίδευσης.
Ο Ιταλός υπουργός παρουσίασε το μοντέλο «4+2» που εφαρμόζεται στη χώρα του, με τέσσερα χρόνια τεχνικής εκπαίδευσης και δύο χρόνια ανώτερης τεχνολογικής κατάρτισης, επισημαίνοντας ότι στόχος είναι η οργανική σύνδεση σχολείου, επιχειρήσεων και τεχνολογικής εκπαίδευσης.
Παράλληλα, αποκάλυψε ότι εξετάζεται η δημιουργία κοινών ελληνοϊταλικών εκπαιδευτικών κέντρων, στα οποία θα συνεργάζονται σχολεία και επιχειρήσεις των δύο χωρών, ώστε να διευκολύνεται η μετάβαση των νέων στην αγορά εργασίας και να καλύπτονται οι αυξανόμενες ανάγκες για εξειδικευμένο τεχνικό προσωπικό.
Δημογραφικό και μετανάστευση
Αναφερόμενος στις μεγάλες κοινωνικές προκλήσεις, ο υπουργός Παιδείας της Ιταλίας χαρακτήρισε το δημογραφικό ζήτημα κορυφαία προτεραιότητα, υποστηρίζοντας ότι απαιτούνται ισχυρά οικονομικά κίνητρα για τη στήριξη των οικογενειών, περισσότερες δομές προσχολικής φροντίδας και ένα φορολογικό σύστημα που θα ενισχύει τις πολύτεκνες οικογένειες.
Για το μεταναστευτικό σημείωσε ότι η νόμιμη μετανάστευση μπορεί να αποτελέσει θετικό παράγοντα για τις ευρωπαϊκές κοινωνίες, εφόσον συνοδεύεται από ουσιαστική ένταξη και σεβασμό στις θεμελιώδεις αξίες της δημοκρατίας, της ισότητας και του κράτους δικαίου.
Παράλληλα, τάχθηκε υπέρ της αυστηρής αντιμετώπισης της παράνομης μετανάστευσης, υποστηρίζοντας ότι αυτή ενισχύει τα κυκλώματα διακίνησης ανθρώπων και δημιουργεί συνθήκες εκμετάλλευσης και κοινωνικού αποκλεισμού.
Επιστροφή στις ανθρωπιστικές αξίες
Παρά την αυξανόμενη σημασία των τεχνολογικών γνώσεων, ο κ. Βαλντιτάρα υποστήριξε ότι η εκπαίδευση δεν πρέπει να εγκαταλείψει τον ανθρωπιστικό της χαρακτήρα.
Όπως ανέφερε, η μεταρρύθμιση των σχολικών προγραμμάτων στην Ιταλία στηρίζεται σε δύο βασικούς πυλώνες: την ενίσχυση των μαθηματικών και των φυσικών επιστημών ως εργαλείων κατανόησης της πραγματικότητας και, ταυτόχρονα, την αναβάθμιση των ανθρωπιστικών σπουδών.
Στο πλαίσιο αυτό δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στη διδασκαλία της Ιστορίας, της Ιστορίας της Τέχνης, της κλασικής μουσικής και των μεγάλων έργων της ευρωπαϊκής γραμματείας, με στόχο –όπως είπε– οι νέοι να αποκτήσουν ισχυρή πολιτισμική ταυτότητα και αυτογνωσία.
«Το μέλλον περνά από το σχολείο»
Κλείνοντας τη συνέντευξή, ο Τζουζέπε Βαλντιτάρα τόνισε ότι το μέλλον τόσο της Ιταλίας όσο και της Ελλάδας περνά μέσα από το σχολείο.
Υπογράμμισε την ανάγκη να αναβαθμιστεί ο ρόλος και το κύρος του εκπαιδευτικού, ώστε οι δάσκαλοι να αποτελούν πρότυπα για τις νεότερες γενιές, ενώ επισήμανε ότι η Πολιτεία οφείλει να επενδύει σταθερά στην εκπαίδευση.
Όπως ανέφερε, η Ιταλία έχει αυξήσει σημαντικά τις δημόσιες δαπάνες για την Παιδεία, ενίσχυσε τις αποδοχές του προσωπικού, αξιοποίησε ευρωπαϊκούς πόρους για νέες σχολικές υποδομές και παρεμβάσεις κατά της σχολικής διαρροής, εκτιμώντας ότι, πέρα από το κράτος και την Ευρωπαϊκή Ένωση, και ο ιδιωτικός τομέας μπορεί να συμβάλει στην ενίσχυση ενός αγαθού που αφορά ολόκληρη την κοινωνία.
«Τόσο στην Ιταλία όσο και στην Ελλάδα, η εκπαίδευση βρίσκεται σε μια μεγάλη δημιουργική πορεία αλλαγών», καταλήγει ο Ιταλός υπουργός.
