Χρήστος Κάτσικας Στη Βουλή επανήλθε χθες με ένταση το ζήτημα των διαγραφών φοιτητών λόγω υπέρβασης της ανώτατης διάρκειας σπουδών, μέσα από την επίκαιρη ερώτηση της βουλευτού του ΚΚΕ Αφροδίτης Κτενά προς το Υπουργείο Παιδείας (24/2/2026). Η κ. Κτενά χαρακτήρισε τον ισχύοντα θεσμικό πλαίσιο «άδικο και ταξικό», υποστηρίζοντας ότι οι πρώτες διαγραφές που ήδη εφαρμόστηκαν οδηγούν σε πραγματικές αδικίες εις βάρος φοιτητών που εργάζονται ή αντιμετωπίζουν κοινωνικά και οικονομικά εμπόδια, ζητώντας κατάργηση των σχετικών διατάξεων και αποδοχή όλων των ενστάσεων και αιτήσεων παράτασης.
Από την πλευρά του, ο υφυπουργός Παιδείας Νίκος Παπαϊωάννου υπερασπίστηκε το πλαίσιο (με αναφορές στους νόμους 4777/2021, 4957/2022 και 5224/2025), τονίζοντας ότι προβλέπει «κοινωνική ευαισθησία» μέσω εξαιρέσεων και διευκολύνσεων (μερική φοίτηση, διακοπή σπουδών, παράταση για λόγους υγείας και ειδικές κατηγορίες). Η συζήτηση κατέληξε σε ευθεία πολιτική σύγκρουση για το τι σημαίνει «δημοκρατικό και εξωστρεφές πανεπιστήμιο», αλλά και για το αν οι διαγραφές λειτουργούν ως ακαδημαϊκό εργαλείο ή ως κατασταλτικό μέτρο που μεταφέρει το κόστος της φοίτησης στους πιο ευάλωτους.
ΟΛΗ Η ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΗ ΒΟΥΛΗ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΑΥΤΟ
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Αθανάσιος Μπούρας): Και εμείς ευχαριστούμε, κύριε Υπουργέ.
Και συνεχίζουμε με την ένατη με αριθμό 585/24-2-2026 επίκαιρη ερώτηση δεύτερου κύκλου της Βουλευτού Β1 Βόρειου Τομέα Αθηνών της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας κυρίας Αφροδίτης Κτενά προς την Υπουργό Παιδείας Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, με θέμα: «Να καταργηθεί ο απαράδεκτος νόμος για τις διαγραφές φοιτητών».
Κυρία Κτενά, έχετε τον λόγο για την πρωτολογία σας.
ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΚΤΕΝΑ: Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.
Κύριε Υπουργέ, είναι δύο μήνες μετά τις πρώτες διαγραφές φοιτητών με βάση τον απαράδεκτο νόμο που ψηφίσατε εσείς και οι προηγούμενες κυβερνήσεις, θεσπίζοντας την ανώτατη διάρκεια σπουδών. Και μην κλέβετε τη δόξα του ΠΑΣΟΚ. Το ΠΑΣΟΚ ήταν το πρώτο που είχε θεσπίσει ανώτατο όριο ως έννοια. Και εσείς το κάνατε πιο αυστηρό με τους νόμους, οι οποίοι ξεκινάνε από τον ν.4777/2021 και που θυμίζω ψηφίστηκε μέσα στην πανδημία, με τις Σχολές κλειστές. Ακολουθήθηκε από το ν.4957/2022 και το ν. 5224/2025 -πάλι με κλειστές Σχολές. Φοβάστε τους φοιτητές και καλά κάνετε, γιατί είναι άδικη η πολιτική σας και το γνωρίζετε.
Δύο μήνες μετά τις πρώτες διαγραφές, δεν μιλάμε για εκτιμήσεις δικές μας ή συνδικαλιστών ή ακόμα και της Συνόδου των Πρυτάνεων -που μήνες τώρα σας λένε τα προβλήματα που θα δημιουργήσει αυτός ο νόμος και τις αδικίες- αλλά μιλάμε για βεβαιότητα, βεβαιότητα ότι πρόκειται για ένα άδικο και ταξικό μέτρο. Αυτό τεκμηριώνεται από πλήθος καταγγελιών και πλήθος επιστολών που βλέπουν καθημερινά τη δημοσιότητα και που τεκμηριώνουν ότι οι φοιτητές τιμωρούνται για κάτι για το οποίο δεν φταίνε, φοιτητές που προσπάθησαν και πέτυχαν σε Σχολή, ξεπερνώντας πάρα πολλά εμπόδια αυτοί και οι οικογένειές τους.
Γιατί δεν μιλάμε για οικογένειες που είχαν επιλογή να στείλουν τα παιδιά στο εξωτερικό σε κάποιο ιδιωτικό «μαγαζί». Μιλάμε για παιδιά που ήταν η μόνη τους επιλογή να περάσουν σε μια δημόσια Σχολή. Το κατάφεραν. Προσπαθούν με πάρα πολύ κόπο να τελειώσουν. Και εσείς τους τιμωρείτε με το να τους διαγράφετε, γιατί ακριβώς δεν μπορούν να ξεπεράσουν τα εμπόδια που η ίδια η πολιτική βάζει καθημερινά σε αυτούς και τις οικογένειές τους. Διότι δεν έχουν τη δυνατότητα με το κόστος των σπουδών να ξεπεράσουν μια σειρά από προβλήματα καθημερινά που αντιμετωπίζουν, όπως είναι και το πρόβλημα της στέγασης, για το οποίο θα μιλήσω και εγώ στη δευτερολογία μου.
Με δεδομένο, λοιπόν, ότι πλέον μιλάμε για αδικίες που έχουν γίνει απέναντι σε φοιτητές και φοιτήτριες που προσπαθούν να τελειώσουν τις σπουδές τους, ρωτάμε:
Τι θα κάνετε για να καταργηθεί κάθε πρόβλεψη σε όλους τους νόμους που αφορούν στις διαγραφές και στη θέσπιση ανώτατου ορίου φοίτησης;
Τι θα κάνετε για να γίνουν δεκτές όλες οι ενστάσεις, όλες οι αιτήσεις παράτασης σπουδών των φοιτητών, να μην διαγραφεί κανένας φοιτητής και φοιτήτρια από εδώ και μπρος και να αποκατασταθούν μέχρι τώρα αδικίες;
Τι θα κάνετε για να στηρίξετε ολόπλευρα το φοιτητικό πληθυσμό; Τους διαγράφετε, αλλά δεν κάνετε τίποτα για να φροντίσετε να τελειώσουν στην ώρα τους. Πήρατε μέτρα, μετά την πανδημία, ό,τι σήμαινε η περίοδος πανδημίας για αυτούς τους φοιτητές;
Τι μέτρα, λοιπόν, θα πάρετε για όλα αυτά;
Ευχαριστώ.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Αθανάσιος Μπούρας): Ευχαριστούμε την κ. Κτενά.
Κύριε Υπουργέ, έχετε τον λόγο για την απάντησή σας.
ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ (Υφυπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού): Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε.
Κυρία Βουλευτή και κυρία συνάδελφε -εν τη ακαδημαϊκή εννοία του όρου- σας ευχαριστώ για την ερώτηση, γιατί δεν είναι η πρώτη φορά που συζητάμε το θέμα των διαγραφών λόγω υπέρβασης ανώτατης διάρκειας φοίτησης.
Σε ορισμένα από αυτά που είπατε, πριν προχωρήσω στην ουσία: «Συζητήθηκε ο νόμος στην πανδημία με κλειστές Σχολές». Δεν έχω ακούσει να ψηφίζονται οι νόμοι στα αμφιθέατρα των πανεπιστημίων. Στη Βουλή ψηφίζονται οι νόμοι.
Δεύτερον. Χρησιμοποιείτε συνεχώς κάποια τσιτάτα για τη Σύνοδο των Πρυτάνεων. Σας προκαλώ, λοιπόν, από το Δεκέμβριο του 2024 μέχρι και τώρα, να μου φέρετε μια απόφαση Συνόδου των Πρυτάνεων -σας προκαλώ- η οποία επί της ουσίας να είναι απέναντι σε αυτό το τελικό νομοθέτημα του ν.5224, με την κοινωνική ευαισθησία και όλα όσα προβλέπει.
Να μου πείτε ότι δεν είναι εβδομήντα και λέγανε «εξήντα», να το συζητήσω, αλλά και αυτό είναι μία προσέγγιση. Όμως, βρείτε μου μία απόφαση Συνόδου που να λέει αυτά που λέτε εσείς.
Χρησιμοποιείτε, λοιπόν, τον όρο «συνόδους των πρυτάνεων». Ναι, συνόδους των πρυτάνεων, μία.
Πάμε παρακάτω. O ν.4777/21 και ο ν.4957 μιλούν για την ανώτατη διάρκεια και έρχομαι τώρα να πω ενώπιον του Κοινοβουλίου για άλλη μια φορά τι σημαίνει κοινωνική ευαισθησία για εμάς. Δεν θα μιλήσω για τη φοιτήτρια ή τον φοιτητή που έφτασε στον Σεπτέμβριο και έπρεπε να είχε το 70%. Μιλάω για τη διάρκεια κατά την οποία η φοιτήτρια και ο
φοιτητής είναι εντός του ανώτατου ορίου φοίτησης, 6 χρόνια για τις τετραετείς, 8 χρόνια για τις πενταετείς, 9 χρόνια για τις εξαετείς σπουδές.
Ποιες διευκολύνσεις; Πρώτον, υπέρβαση της ανώτατης χρονικής διάρκειας 6 8 και 9 για σοβαρούς λόγους υγείας που ανάγονται στο πρόσωπο του φοιτητή ή στο πρόσωπο συγγενούς πρώτου βαθμού εξ’ αίματος ή συζύγου. Δικαίωμα υποβολής αίτησης για μερική φοίτηση για φοιτητές που εργάζονται, για φοιτητές με πιστοποιημένη αναπηρία, για φοιτήτριες που τελούν σε καθεστώς επιβεβαιωμένης κύησης για το χρονικό διάστημα της κύησης και για έως ένα έτος μετά την ημερομηνία τοκετού. Φοιτητές που έχουν ανήλικα τέκνα έως 8 ετών. Φοιτητές που αποδεδειγμένα αντιμετωπίζουν χρόνια ή σοβαρά προβλήματα υγείας. Αυτό ήταν για τη μερική. Δικαίωμα διακοπής φοίτησης για φοιτητές που δεν έχουν υπερβεί φυσικά το ανώτατο όριο και μέχρι δύο χρόνια. Εξαίρεση από τη ρύθμιση της ανώτατης διάρκειας φοίτησης για τους φοιτητές που έχουν πιστοποιημένη αναπηρία, όχι από 67%, αλλά από 50%.
Αν όλες αυτές οι προβλέψεις δεν έχουν κοινωνική ευαισθησία, τότε επιτρέψτε μου να πω για άλλη μια φορά ότι πρέπει να επανέλθουμε στην πρώτη δημοτικού για να μάθουμε ελληνικά και το τι σημαίνει κοινωνική ευαισθησία.
Ευχαριστώ.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Αθανάσιος Μπούρας): Ευχαριστούμε κι εμείς.
Κυρία Κτενά, έχετε τον λόγο για τη δευτερολογία σας.
ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΚΤΕΝΑ: Πράγματι, κύριε Υφυπουργέ, δεν είναι η πρώτη φορά που συζητάμε αυτό το θέμα και δεν θα είναι και η τελευταία, γιατί κάτι που είναι άδικο, ένας νόμος που είναι άδικος, όσες φορές και να εφαρμοστεί, πάντα θα καταστρέφει ζωές και πάντα θα είμαστε εδώ για να ζητάμε να καταργούνται τέτοιες διατάξεις.
Αναφέρεστε σε αποφάσεις. Λέτε γιατί αναφερόμαστε στη σύνοδο των πρυτάνεων. Υπάρχει τέτοια απόφαση, υπάρχει προβληματισμός σε όλες τις συνόδους των πρυτάνεων γι’ αυτόν τον νόμο και υπάρχουν και πάρα πολλές αποφάσεις συλλογικών οργάνων, αλλά δεν είναι αυτό το ζήτημα.
Μιλάτε για ακαδημαϊκή αριστεία, μιλάτε για ακαδημαϊκά κριτήρια. Από πού κι ως πού το 70 στα 100 κάποιων μονάδων ECTS, για να μη σχολιάσω και την πολιτική των ECTS που κάνουν τα προγράμματα σπουδών «κολάζ» μαθημάτων; Ακούστηκε και πριν σε τι αδικίες οδηγεί και αυτό, αλλά αφήστε το αυτό, είναι μεγάλο ζήτημα, δηλαδή η ευρωπαϊκή πολιτική στον χώρο της τριτοβάθμιας. Από πού κι ως πού, λοιπόν, το 70 στα 100 είναι ένα ακαδημαϊκό κριτήριο; Τι ακριβώς εξασφαλίζει ακαδημαϊκά ένα τέτοιο αυθαίρετο όριο;
Ο νόμος σας λέει ότι μπορούν να παίρνουν αντίγραφο σπουδών και να πηγαίνουν παρακάτω σε άλλη σχολή. Γιατί όχι κάποιος που θέλει να συνεχίσει να σπουδάζει να μην μπορεί να επανεγγραφεί στο τμήμα του; Να ένας τρόπος να ξεδιαλύνετε, αν θέλετε, αυτούς που ενδιαφέρονται από αυτούς που δεν ενδιαφέρονται.
Τι τους λέτε, λοιπόν; Τους λέτε «παρ’ το και πήγαινε σ’ ένα ιδιωτικό «μαγαζί» από αυτά που άνοιξα να συνεχίσεις». Αυτό τους λέτε και πείτε μου τώρα πώς εξασφαλίζεται η ακαδημαϊκή αριστεία, όταν τους επιτρέπετε να σπουδάσουν και να βγουν στην αγορά μ’ ένα πτυχίο από ιδιωτικό, αλλά όχι από το δημόσιο πανεπιστήμιο που είναι κατά τεκμήριο ποιοτικό.
Άρα, λοιπόν, δεν σας νοιάζει ούτε η ποιότητα των αποφοίτων ούτε των σπουδών. Σας νοιάζουν οι τζίροι των ιδιωτικών, σας νοιάζει να περιφρουρήσετε, να κάνετε κλειστά, περίκλειστα φρούρια για την κοινωνία τα δημόσια, γι’ αυτό έχετε πάρει και μια σειρά κατασταλτικών μέτρων.
Δεν είναι τυχαίο ότι αυτά που λέτε εσείς κοινωνική ευαισθησία, που είναι οι «κόφτες» στις διαγραφές, έχουν περάσει στον ίδιο νόμο με το απαράδεκτο πειθαρχικό των ΔΕΠ και των φοιτητών. Θέλετε πανεπιστήμια κλειστά στην κοινωνία, ανοικτά στις επιχειρήσεις και τώρα που ξεσπάνε πολεμικές συγκρούσεις και πια πλησιάζει ο πόλεμος και στη χώρα μας, θέλετε τα πανεπιστήμια στοιχισμένα πίσω από την ευθυγράμμιση με τις στοχεύσεις του ΝΑΤΟ, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των ΗΠΑ και γι’ αυτό θέλετε τους φοιτητές πειθήνια στρατιωτάκια να φοβούνται και τους καθηγητές το ίδιο. Αυτό κάνετε με τους νόμους σας. Είναι κατασταλτικό μέτρο οι διαγραφές, δεν είναι παιδευτικό, δεν είναι ακαδημαϊκό.
Αναφερόμαστε στη συζήτηση με συγκεκριμένες περιπτώσεις που είναι κατάφωρη η αδικία, όπως είναι η περίπτωση των εγκύων, όπως είναι η περίπτωση των μετεγγραφέντων φοιτητών, για τους οποίους ο χρόνος μετράει από την ώρα που πήραν τη μετεγγραφή, παρότι δεν μπόρεσαν να παρακολουθήσουν. Έτσι όπως είναι το σύστημα των μετεγγραφών, αργούν να μπουν σε σειρά αυτά τα παιδιά.
Όμως, δεν είναι μόνο αυτό. Όσες περιπτώσεις και να αραδιάσουμε εδώ πέρα, ένα είναι σίγουρο: Δεν υπάρχουν κριτήρια, όσες φορές και να προσπαθήσετε να βελτιώσετε αυτό το έκτρωμα. Εδώ είναι η διαφωνία και με τον προηγούμενο Βουλευτή, τον κ. Βρεττό, που ζήτησε βελτίωση. Δεν υπάρχει δυνατότητα να μη γίνονται αδικίες, όταν η φιλοσοφία ενός νόμου, ο σκοπός για τον οποίο δημιουργήθηκε, είναι άδικος.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Αθανάσιος Μπούρας): Ευχαριστούμε την κ. Κτενά.
Κύριε Υπουργέ, έχετε τον λόγο για τη δευτερολογία σας
ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ (Υφυπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού): Σας ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.
Κυρία Κτενά, όσες ώρες και να συζητάμε, είναι σαφές ότι δεν πρόκειται να συμφωνήσουμε επί του πρακτέου πουθενά. Σε γενικότερες θεωρήσεις και προσεγγίσεις θα μπορούσαμε. Έχουμε μια διαφορετική θεώρηση εσείς και μια διαφορετική θεώρηση εμείς για το ποιο είναι το πανεπιστήμιο τού σήμερα, τι σημαίνει δημοκρατικό, τι σημαίνει διεθνοποιημένο και τι σημαίνει εξωστρεφές. Μιλάω με σεβασμό σε όλα όσα είπατε. Ακούω από το ‘82 κάθε χρόνο τα ίδια πράγματα, τις ίδιες λογικές, τα ίδια τσιτάτα. Δεν έχει αλλάξει η ορολογία, η φιλοσοφία και η προσέγγιση από την εποχή που ήμουν εγώ φοιτητής -δεν ξέρω νωρίτερα- μέχρι σήμερα.
Είπατε και στην τοποθέτησή σας για τις συνόδους των πρυτάνεων. Άλλο προβληματισμός -θα συμφωνήσω-, άλλο απόφαση και μετά είπατε «και τα άλλα όργανα». Εσείς στην πρωτολογία μιλήσατε για σύνοδο πρυτάνεων, επομένως για σύνοδο πρυτάνεων δεν υπάρχει.
Από εκεί και πέρα, μιλάτε για ιδιωτικό «μαγαζί», άλλο ένα γνωστό τσιτάτο του χώρου σας. Και ρωτάω εγώ και το ξέρετε καλά: Όλα τα γνωστικά αντικείμενα των ελληνικών δημοσίων πανεπιστημίων «θεραπεύονται» από τα μη κρατικά πανεπιστήμια; Όχι. Άρα, λοιπόν, πώς τους στέλνουμε με τη λογική τη δική σας σε ένα μη κρατικό πανεπιστήμιο, όταν δεν έχει το γνωστικό τους αντικείμενο;
Μετά, λοιπόν, τη θέσπιση της δεύτερης ευκαιρίας, η άποψή μας είναι ότι δεν διαγράφεται κανένας, εφόσον είχε ενεργό συμμετοχή. Όσο καλός ή κακός κι αν ήταν ο ν.4777, αν κάποιος ήθελε να ολοκληρώσει τις σπουδές του, είχε τέσσερα χρόνια μπροστά του και να μην περιμένει τον Ιούλιο του ‘25 για να δει αν θα είναι 70 ή 60 ή 65.
Άρα, λοιπόν, αν θέλουμε να έχουμε μια ουσιαστική προσέγγιση απέναντι στις φοιτήτριες και τους φοιτητές, θα πρέπει να δούμε ποια είναι τα πραγματικά προβλήματα και ποια είναι η στόχευση ενός δημοσίου πανεπιστημίου στις μέρες μας και όχι φυσικά ενός περίκλειστου πανεπιστημίου, διότι το περίκλειστο πανεπιστήμιο το έχει η δική σας λογική, το μη άνοιγμα στην αγορά εργασίας, το μη άνοιγμα στο διεθνές περιβάλλον, τη μη συνεργασία με κορυφαία πανεπιστήμια του εξωτερικού.
Γι’ αυτήν την Κυβέρνηση η εξωστρέφεια, η διεθνοποίηση και η διάχυση προς την αγορά εργασίας με σεβασμό στον ακαδημαϊκό χαρακτήρα, με σεβασμό στην ερευνητική δραστηριότητα, είναι βασική προτεραιότητα και πάνω σ’ αυτήν θα πορευθεί και στη συνέχεια.
Ευχαριστώ
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Αθανάσιος Μπούρας): Ευχαριστούμε κι εμείς, κύριε Υπουργέ.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Τι συμβαίνει στα παιδιά μας; Η μεγάλη δημόσια συζήτηση στο Δημαρχείο Βούλας στις 3 Μαρτίου
Αυτό είναι το πιο υγιεινό ψάρι στον κόσμο: Ξεπερνά τον σολομό στη διατροφική κατάταξη
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
