Τα φετινά θέματα στα Αρχαία Ελληνικά των Πανελλαδικών 2026 κρίνονται συνολικά βατά έως μέτριας δυσκολίας, χωρίς ιδιαίτερες παγίδες για έναν καλά προετοιμασμένο μαθητή. Το διδαγμένο κείμενο ήταν από τα πιο αναμενόμενα αποσπάσματα των Ηθικών Νικομαχείων, καθώς πραγματεύεται την κεντρική αριστοτελική θεωρία για τον εθισμό και τη διαμόρφωση των ηθικών αρετών, ενώ οι ερωτήσεις κινούνταν σε γνώριμο πλαίσιο.

Ανάλυση Διδαγμένου Κειμένου

Το απόσπασμα εστιάζει στη βασική θέση του Αριστοτέλη ότι οι αρετές δεν είναι έμφυτες αλλά αποκτώνται μέσω της συνήθειας και της επανάληψης των πράξεων.

Κεντρικές ιδέες

1. Ο ρόλος των νομοθετών
   • Οι νομοθέτες διαμορφώνουν ενάρετους πολίτες μέσω του εθισμού.
   • Η επιτυχία ή αποτυχία τους αποτελεί το κριτήριο που ξεχωρίζει μια καλή από μια κακή πολιτεία.
2. Η αρχή της άσκησης
   • Όπως στις τέχνες (κιθαριστική, οικοδομική), έτσι και στις αρετές.
   • Η επανάληψη ορθών πράξεων δημιουργεί την αρετή.
   • Η επανάληψη λανθασμένων πράξεων οδηγεί στη φθορά της.
3. Η σημασία της παιδείας
   • Ο δάσκαλος είναι απαραίτητος για τη σωστή καθοδήγηση.
   • Χωρίς διδασκαλία και άσκηση δεν θα υπήρχε διαφοροποίηση ανάμεσα σε καλούς και κακούς τεχνίτες ή ανθρώπους.
4. Η καθοριστική σημασία της νεαρής ηλικίας
   • Η αγωγή από μικρή ηλικία καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τον χαρακτήρα.
   • Η περίφημη φράση «οὐ μικρὸν... ἀλλὰ πάμπολυ, μᾶλλον δὲ τὸ πᾶν» υπογραμμίζει ότι η παιδεία είναι σχεδόν το παν.

Α1α (Σωστό - Λάθος)

1.

Σωστό

Ο Αριστοτέλης πράγματι θεωρεί ότι η διαφορά ανάμεσα σε αγαθή και φαύλη πολιτεία έγκειται στο κατά πόσο οι νομοθέτες κατορθώνουν να εθίσουν τους πολίτες σε ενάρετες έξεις.

2.

Λάθος

Το παράδειγμα των κιθαριστών και οικοδόμων δεν χρησιμοποιείται για να αποδείξει έμφυτο ταλέντο, αλλά ακριβώς το αντίθετο: ότι η δεξιότητα αποκτάται μέσω άσκησης.

Α1β

i) «ἐν αὐτοῖς ἀναστρέφεσθαι»

Η αντωνυμία «αὐτοῖς» αναφέρεται:

• στις ἐπιθυμίαις
• στις ὀργαῖς

ii) «κατὰ γὰρ τὰς τούτων διαφορὰς»

Η αντωνυμία «τούτων» αναφέρεται:

• στις ἐνεργείας

Β1

Πώς γεννιούνται και φθείρονται οι τέχνες και οι αρετές;

Ο Αριστοτέλης υποστηρίζει ότι τόσο οι τέχνες όσο και οι αρετές αποκτώνται και καταστρέφονται με τον ίδιο τρόπο: μέσω της επανάληψης όμοιων ενεργειών.

• Από το σωστό παίξιμο της κιθάρας δημιουργείται ο καλός κιθαριστής.
• Από την κακή εξάσκηση δημιουργείται ο κακός κιθαριστής.
• Από δίκαιες πράξεις δημιουργείται ο δίκαιος άνθρωπος.
• Από άδικες πράξεις ο άδικος.
• Από θαρραλέα συμπεριφορά ο ανδρείος.
• Από τη συνεχή υποχώρηση στον φόβο ο δειλός.

Οι έξεις, δηλαδή τα μόνιμα χαρακτηριστικά του χαρακτήρα, προκύπτουν από την επανάληψη παρόμοιων πράξεων.

Ο ρόλος του δασκάλου

Ο δάσκαλος λειτουργεί ως καθοδηγητής της άσκησης και του εθισμού. Αν η αρετή και η τέχνη αποκτούνταν αυτόματα, δεν θα υπήρχε ανάγκη διδασκαλίας. Επομένως ο δάσκαλος συμβάλλει καθοριστικά στην ορθή διαμόρφωση του χαρακτήρα και των δεξιοτήτων.

Β2 (Παράλληλο κείμενο)

Ομοιότητες

Και στα δύο κείμενα:

• προβάλλεται η κοινωνική διάσταση της ανθρώπινης συμπεριφοράς,
• τονίζεται η σημασία των πράξεων απέναντι στους άλλους,
• η ηθική ποιότητα του ανθρώπου κρίνεται από τη συμπεριφορά του μέσα στην κοινωνία.

Στον Αριστοτέλη

Ο άνθρωπος γίνεται:

• δίκαιος ή άδικος
• ανδρείος ή δειλός

μέσα από τις καθημερινές του πράξεις.

Στο παράλληλο κείμενο

Η δικαιοσύνη παρουσιάζεται ως:

• κατανόηση της οπτικής του άλλου,
• κοινωνική αλληλεγγύη,
• υποστήριξη του συνανθρώπου,
• υπεύθυνη στάση σε κάθε μορφή ανθρώπινης σχέσης.

Συμπέρασμα

Και τα δύο κείμενα αναδεικνύουν ότι η ηθική συγκροτείται μέσα από την πράξη και τη σχέση με τους άλλους ανθρώπους.

Β3 (Σωστό - Λάθος)

1. Ο Αριστοτέλης γεννήθηκε στη Μίεζα και πέθανε στη Χαλκίδα.
   ➡️ Λάθος (γεννήθηκε στα Στάγειρα)
2. Ο Αριστοτέλης ασκούσε δριμεία κριτική σε όλους τους συναδέλφους του στην Ακαδημία εκτός από τον Πλάτωνα.
   ➡️ Λάθος
3. Για την εκπαίδευση του Αλεξάνδρου επιμελήθηκε νέα έκδοση των ομηρικών επών.
   ➡️ Σωστό
4. Η γνωριμία του με τον Εύδοξο τον επηρέασε θετικά.
   ➡️ Σωστό
5. Η ευδαιμονία είναι στατική κατάσταση.
   ➡️ Λάθος

Β4 (Ετυμολογικά συγγενείς λέξεις)

• ρυπογόνος → γινόμενον
• ανάθεση → ἕξεις
• ένδεια → δεῖ
• ξέφρενος → φθείρεται
• διάστρεμμα → ἀναστρέφεσθαι

Αδίδακτο Κείμενο (Λυσίας)

Γενική αξιολόγηση

Το αδίδακτο θεωρείται μέτριας δυσκολίας.

Θετικά στοιχεία:

• σαφής επιχειρηματολογία,
• γνωστό λεξιλόγιο,
• περιορισμένες συντακτικές δυσκολίες.

Πιθανή δυσκολία:

• οι μετοχές,
• ο υποθετικός λόγος στο Γ4β,
• η ακριβής απόδοση ορισμένων δικανικών όρων.

Γ2 – Επιχειρήματα αθωότητας

Ο κατηγορούμενος προβάλλει τρία βασικά επιχειρήματα:

1. Δεν είχε παρανομήσει ούτε επί Τριάκοντα

Ακόμη και σε περίοδο αυθαιρεσίας δεν είχε διαπράξει παράνομες πράξεις.

2. Οι συνθήκες καθιστούσαν αδύνατη την πράξη

Ο χώρος:

• βρισκόταν δίπλα σε δρόμο,
• περιβαλλόταν από γείτονες,
• ήταν ορατός από παντού,
• δεν ήταν περιφραγμένος.

Άρα η κοπή της ελιάς δύσκολα θα περνούσε απαρατήρητη.

3. Δεν είχε ποτέ κατηγορηθεί από τις αρχές

Η Βουλή είχε αρμοδιότητα ελέγχου των ιερών ελιών.

Αν όντως είχε παρανομήσει:

• θα είχε τιμωρηθεί,
• θα είχε παραπεμφθεί σε δίκη νωρίτερα.

Συνολική εκτίμηση θεμάτων

Διδαγμένο

⭐ Βατό

Παράλληλο κείμενο

⭐ Αναμενόμενο και προσβάσιμο

Θεωρία

⭐ Εύκολη για καλά προετοιμασμένους μαθητές

Αδίδακτο

⭐ Μέτριας δυσκολίας

Γραμματική - Συντακτικό

⭐ Κλιμακούμενης δυσκολίας, χωρίς ακραίες απαιτήσεις

Τελική αξιολόγηση

Τα θέματα ήταν καλά δομημένα, χωρίς εκπλήξεις και με σαφή σύνδεση με τον πυρήνα της αριστοτελικής διδασκαλίας για τον εθισμό και την αρετή. Ένας μαθητής που είχε μελετήσει συστηματικά το διδαγμένο κείμενο και τη θεωρία μπορούσε να κινηθεί με σχετική άνεση προς μια βαθμολογία πάνω από 16-17, ενώ οι άριστα προετοιμασμένοι υποψήφιοι είχαν τη δυνατότητα να προσεγγίσουν πολύ υψηλές επιδόσεις.

Όλες οι σημαντικές ειδήσεις

«Θα το πληρώσετε ακριβά»: Σοβαρές καταγγελίες κατά προϊσταμένης νηπιαγωγείου

Fuel Pass: Πότε λήγει η προθεσμία – Πόσα χρήματα δικαιούστε

Πανελλήνιες 2026: Θέματα, Λύσεις, Αποτελέσματα και Bάσεις στο google

Μάθε πρώτος όλες τις σημαντικές ειδήσεις. Βάλε το alfavita.gr στα αποτελέσματα αναζήτησης της Google Ακολουθήστε το Alfavita στo Viber