Στην εκπαίδευση μιλάμε συχνά για αξίες. Για δικαιώματα. Για τον σεβασμό στον άνθρωπο. Κι όμως, κάποιες φορές, η πραγματικότητα δείχνει να δοκιμάζει αυτές τις ίδιες αρχές.
Το ζήτημα των αδειών άνευ αποδοχών για ανατροφή τέκνου επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο, όχι ως μια ψυχρή διοικητική λεπτομέρεια, αλλά ως μια βαθιά ανθρώπινη υπόθεση. Ως ένα θέμα που αγγίζει την καθημερινότητα εκπαιδευτικών που δεν είναι μόνο λειτουργοί της γνώσης, αλλά και γονείς.
Με κοινοβουλευτική ερώτηση βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, με πρωτοβουλία της Κατερίνας Νοτοπούλου, αναδεικνύεται μια πρακτική που, σύμφωνα με τις καταγγελίες, συνεχίζεται παρά τις σαφείς νομοθετικές προβλέψεις και τις δικαστικές αποφάσεις.
Η ουσία της διαφωνίας
Το πρόβλημα εστιάζεται στη χορήγηση αδειών άνευ αποδοχών για ανατροφή τέκνου από Διευθύνσεις Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, οι οποίες – όπως επισημαίνεται – υποχρεώνουν εκπαιδευτικούς να λαμβάνουν άδεια με προκαθορισμένη λήξη στις 31 Αυγούστου.
Όχι για όσο διάστημα χρειάζονται.
Όχι για όσο αιτούνται.
Αλλά για όσο «βολεύει» το διοικητικό ημερολόγιο.
Η πρακτική αυτή, ωστόσο, έρχεται σε αντίθεση με το άρθρο 56 του ν. 4830/2021, το οποίο κατοχυρώνει το δικαίωμα των εργαζομένων να αιτούνται την άδεια για το χρονικό διάστημα που οι ίδιοι επιλέγουν, στο πλαίσιο της συμφιλίωσης επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής.
Η δικαιοσύνη έχει ήδη μιλήσει
Το Διοικητικό Εφετείο, με τις υπ’ αριθ. 886/2024 και 174/2025 αποφάσεις του, έκρινε ρητά ότι δεν υφίσταται υποχρεωτική λήξη της άδειας στο τέλος του σχολικού έτους, ακυρώνοντας σχετικές διοικητικές αποφάσεις.
Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η παραδοχή του ίδιου του Υπουργείου Παιδείας Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, το οποίο, σε απάντηση κοινοβουλευτικής ερώτησης, αναγνώρισε ότι δεν προκύπτει υποχρεωτική διάρκεια της άδειας έως τη λήξη του σχολικού έτους.
Κι όμως.
Παρά τη νομοθεσία.
Παρά τις δικαστικές αποφάσεις.
Παρά την ίδια την επίσημη θέση της διοίκησης.
Η ασάφεια παραμένει.
Η σιωπή που δημιουργεί ανασφάλεια
Μέχρι σήμερα δεν έχει εκδοθεί διευκρινιστική εγκύκλιος. Και αυτή η απουσία, όσο τεχνική κι αν φαίνεται, έχει απτές συνέπειες.
Διαφορετικές ερμηνείες.
Άνιση μεταχείριση.
Διοικητικές αυθαιρεσίες.
Ανασφάλεια δικαίου.
Για έναν εκπαιδευτικό γονέα, το θέμα δεν είναι αφηρημένο. Είναι απολύτως βιωματικό.
Είναι το πότε θα μπορέσει να επιστρέψει στην εργασία του.
Είναι ο οικονομικός προγραμματισμός της οικογένειας.
Είναι η φροντίδα ενός βρέφους.
Είναι η ισορροπία μιας ζωής.
Η εκπαίδευση, που συχνά ζητά κατανόηση από τους λειτουργούς της, καλείται εδώ να δείξει την ίδια κατανόηση.
Το βαθύτερο θεσμικό ερώτημα
Το ζήτημα ξεπερνά το πεδίο των εκπαιδευτικών αδειών. Αγγίζει τον πυρήνα της σχέσης πολίτη – διοίκησης.
Τι σημαίνει κράτος δικαίου όταν δικαστικές αποφάσεις δεν ενσωματώνονται άμεσα στην πράξη;
Πόσο ασφαλής μπορεί να αισθάνεται ο εργαζόμενος όταν η εφαρμογή του νόμου εξαρτάται από την ερμηνεία κάθε υπηρεσίας;
Η διοικητική συνέπεια δεν είναι τυπική υποχρέωση. Είναι βασική προϋπόθεση εμπιστοσύνης.
Και η ανθρώπινη διάσταση;
Οι εκπαιδευτικοί δεν ζητούν προνόμια. Ζητούν προβλεψιμότητα. Καθαρούς κανόνες. Σεβασμό σε θεσμοθετημένα δικαιώματα.
Ζητούν κάτι απλό: Να μπορούν να οργανώνουν τη ζωή τους.
Να μην αναγκάζονται να δίνουν «μάχες» για αυτονόητα ζητήματα. Να μην αισθάνονται ότι η οικογενειακή τους πραγματικότητα αντιμετωπίζεται ως διοικητικό εμπόδιο.
Το γεγονός ότι το ζήτημα αναδεικνύεται, ότι υπάρχουν δικαστικές αποφάσεις, ότι η συζήτηση μεταφέρεται στον δημόσιο διάλογο, δείχνει ότι οι θεσμοί λειτουργούν – έστω και με καθυστερήσεις.
Η λύση δεν απαιτεί σύνθετες μεταρρυθμίσεις.
Απαιτεί σαφήνεια.
Μια εγκύκλιο.
Μια ενιαία οδηγία.
Μια διοικητική αποσαφήνιση.
Γιατί πίσω από κάθε διοικητικό έγγραφο, υπάρχει πάντα μια ζωή που περιμένει να συνεχίσει με λίγη περισσότερη βεβαιότητα.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
Χρήστος Κάτσικας