Νίκος Μακρής Η εύθραυστη ισορροπία στον χώρο της Κεντροαριστεράς φαίνεται να διαταράσσεται εκ νέου, καθώς η αντιπαράθεση ανάμεσα στον ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία και το ΠΑΣΟΚ περνά σε πιο σκληρή φάση. Η αφορμή δόθηκε από τη στάση του ΠΑΣΟΚ στη διαδικασία επιλογής της ηγεσίας της Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, όπου η συναίνεση με τη Νέα Δημοκρατία ερμηνεύτηκε από την Κουμουνδούρου ως πολιτική «γραμμή σύμπλευσης».
Από τα ανοίγματα στη ρήξη
Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα αν αναλογιστεί κανείς ότι, μέχρι πρότινος, ο Σωκράτης Φάμελλος είχε επιχειρήσει να διαμορφώσει πεδίο συνεννόησης με τις δυνάμεις της ευρύτερης προοδευτικής παράταξης. Τα ανοίγματα προς το ΠΑΣΟΚ και τη Νέα Αριστερά στόχευαν –τουλάχιστον σε επίπεδο ρητορικής– στη συγκρότηση ενός μετώπου ικανού να αμφισβητήσει την κυριαρχία της κυβέρνησης.
Ωστόσο, όπως αποτυπώνεται πλέον καθαρά, οι πρωτοβουλίες αυτές δεν βρήκαν ανταπόκριση. Η επιλογή του Νίκου Ανδρουλάκη να διατηρήσει αυτόνομη πορεία για το ΠΑΣΟΚ φαίνεται να έχει παγιωθεί, οδηγώντας σε πλήρη αναδιάταξη των σχέσεων μεταξύ των δύο κομμάτων.
Η κατηγορία για «πλάτες στην κυβέρνηση»
Στην Κουμουνδούρου, η στάση του ΠΑΣΟΚ ερμηνεύεται ως σαφής ένδειξη πολιτικής σύγκλισης με την κυβερνητική γραμμή. Η συναίνεση στην επιλογή της ηγεσίας της Αρχής Προστασίας Δεδομένων θεωρείται από τον ΣΥΡΙΖΑ ως ένα ακόμη επεισόδιο σε μια ευρύτερη πορεία «κανονικοποίησης» της συνεργασίας με τη Νέα Δημοκρατία.
Η κριτική δεν περιορίζεται μόνο σε κοινοβουλευτικές διαδικασίες. Επεκτείνεται και στο πεδίο του συνδικαλισμού, με αιχμή τη συγκρότηση προεδρείου στη Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδας μέσω της συνεργασίας ΠΑΣΚΕ και ΔΑΚΕ. Για τον ΣΥΡΙΖΑ, η εξέλιξη αυτή λειτουργεί ως επιβεβαίωση ενός «παλαιού μοντέλου» που, όπως υποστηρίζει, αναπαράγει ισορροπίες εξουσίας εις βάρος των εργαζομένων.
Πολιτικές στρατηγικές και δημοσκοπικές πιέσεις
Η ένταση δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από το ευρύτερο πολιτικό πλαίσιο. Το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να ενισχύσει την αυτόνομη παρουσία του, επενδύοντας στο αφήγημα ότι αποτελεί τον βασικό αντίπαλο της κυβέρνησης. Η στρατηγική της «χαμένης ψήφου» αποσκοπεί ακριβώς σε αυτό: στη συγκέντρωση δυνάμεων από τον ευρύτερο προοδευτικό χώρο.
Από την άλλη πλευρά, ο ΣΥΡΙΖΑ βλέπει αυτή την τακτική ως ευθεία προσπάθεια αποδυνάμωσής του. Οι μετακινήσεις στελεχών και οι πολιτικές επιλογές του ΠΑΣΟΚ ενισχύουν την αντίληψη ότι δεν πρόκειται για έναν δυνητικό σύμμαχο, αλλά για έναν βασικό ανταγωνιστή.
Το ερώτημα της «επόμενης ημέρας»
Η σύγκρουση αυτή εγείρει ένα κρίσιμο ερώτημα: υπάρχει ακόμη χώρος για μια προοδευτική σύγκλιση ή ο χώρος της Κεντροαριστεράς οδηγείται σε μια παρατεταμένη περίοδο εσωτερικού ανταγωνισμού;
Η απάντηση δεν είναι αυτονόητη. Από τη μία πλευρά, οι πολιτικές και ιδεολογικές αποστάσεις φαίνεται να διευρύνονται. Από την άλλη, η πίεση του εκλογικού συσχετισμού ενδέχεται να επαναφέρει –σε μεταγενέστερο χρόνο– την ανάγκη συνεργασιών.
Μια σύγκρουση με πολλαπλές αναγνώσεις
Σε κάθε περίπτωση, η αντιπαράθεση μεταξύ ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ δεν είναι απλώς μια συγκυριακή πολιτική ένταση. Αντανακλά βαθύτερες διεργασίες: την αναζήτηση ηγεμονίας στον προοδευτικό χώρο, τη διαμόρφωση νέων πολιτικών ταυτοτήτων και την προσπάθεια επαναπροσδιορισμού του ρόλου κάθε κόμματος.
Και ίσως αυτό να είναι το πιο ουσιαστικό στοιχείο: ότι πίσω από τις δηλώσεις και τις αιχμές, διαμορφώνεται σταδιακά το πολιτικό τοπίο της επόμενης περιόδου.
Ένα τοπίο όπου οι συμμαχίες δεν θα είναι δεδομένες – αλλά ούτε και αδύνατες.
Όλες οι σημαντικές ειδήσεις
Βγήκαν οι προκηρύξεις εκπαιδευτικών - Όλα τα κριτήρια
Τσίπρας: Καθηγητής στην Κρήτη έκανε το πρωί μάθημα και το βράδυ ντελίβερι
