Νίκος Μακρής Σε μια χρονική στιγμή με έντονο συμβολισμό, την ημέρα της Πρωτομαγιάς, το Ινστιτούτο Αλέξη Τσίπρα επέλεξε να παρουσιάσει ένα κείμενο που φιλοδοξεί να ανοίξει μια νέα συζήτηση για την διακυβέρνηση και την πορεία της χώρας. Το λεγόμενο «Μανιφέστο» δεν είναι απλώς μια θεωρητική παρέμβαση· επιχειρεί να αποτελέσει πολιτικό σημείο αναφοράς σε έναν χώρο που εδώ και χρόνια αναζητά ταυτότητα, συνοχή και προοπτική.
Στο επίκεντρο της πρωτοβουλίας βρίσκεται ο Αλέξης Τσίπρας, με την επιμέλεια του κειμένου να φέρει την υπογραφή του Γιώργου Σιακαντάρη (συνέταξε 11μελής ομάδα στελεχών υπό την ηγεσία του δρ κοινωνιολογίας και συγγραφέα, πρώην επιστημονικού διευθυντή του Ινστιτούτου του ΠΑΣΟΚ, Γιώργου Σιακαντάρη). Το βασικό ερώτημα που θέτει το κείμενο είναι σαφές: μπορεί να υπάρξει μια νέα προοδευτική σύγκλιση που να απαντά στις προκλήσεις της εποχής;
Η αναζήτηση μιας νέας ενότητας
Το «Μανιφέστο» επιχειρεί να γεφυρώσει τρεις βασικές ιδεολογικές παραδόσεις: τη Σοσιαλδημοκρατία, τη Ριζοσπαστική και Ανανεωτική Αριστερά και την Πολιτική Οικολογία. Σε μια περίοδο όπου οι κοινωνικές ανισότητες διευρύνονται και οι γεωπολιτικές ισορροπίες μεταβάλλονται, η ανάγκη για κοινό βηματισμό προβάλλεται ως επιτακτική.
Δεν πρόκειται, ωστόσο, για μια απλή έκκληση συνεργασίας. Το κείμενο θέτει και όρια. Οριοθετείται απέναντι τόσο στο Κέντρο όσο και στις συντηρητικές δυνάμεις, επιχειρώντας να επανανοηματοδοτήσει το διαχρονικό δίλημμα «Αριστερά ή Δεξιά» με όρους σύγχρονους.
Από την ταυτότητα στη μεταρρύθμιση
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία του «Μανιφέστου» είναι η προσπάθεια συνδυασμού της ιδεολογικής συνέχειας με μια μεταρρυθμιστική διάθεση. Η Αριστερά που περιγράφεται δεν είναι αμυντική ούτε νοσταλγική. Αντίθετα, επιδιώκει να προσαρμοστεί στις νέες συνθήκες, διατηρώντας παράλληλα τον αξιακό της πυρήνα.
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η έννοια του «νέου πατριωτισμού», την οποία έχει ήδη αναδείξει ο πρώην πρωθυπουργός. Πρόκειται για μια προσπάθεια επαναπροσδιορισμού της σχέσης της προοδευτικής παράταξης με ζητήματα εξωτερικής πολιτικής και εθνικής στρατηγικής, με στόχο έναν πιο ενεργό ρόλο της χώρας στο διεθνές περιβάλλον.
Κράτος, Δημοκρατία και κοινωνική δικαιοσύνη
Κεντρική θέση στο κείμενο καταλαμβάνει η κριτική στο λεγόμενο «επιτελικό κράτος», με την πρόταση να κινείται προς ένα διαφορετικό μοντέλο οργάνωσης: πιο συμμετοχικό, πιο διαφανές και πιο κοινωνικά προσανατολισμένο.
Ταυτόχρονα, η έμφαση στη Δημοκρατία και το Κράτος Δικαίου συνδέεται άμεσα με την ανάγκη για πολιτικές αναδιανομής. Το «Μανιφέστο» δεν κρύβει τον στόχο του: μια «επαναστατική αλλαγή» που θα αφορά κυρίως τη βελτίωση των όρων ζωής των μεσαίων και κατώτερων στρωμάτων.
Η έννοια της αναδιανομής επανέρχεται έτσι στο προσκήνιο, όχι μόνο ως οικονομική πολιτική, αλλά ως βασικός άξονας κοινωνικής συνοχής.
Υπέρβαση ή ανασύνθεση;
Ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία αφορά τη σχέση του εγχειρήματος με τα υπάρχοντα κόμματα του προοδευτικού χώρου. Το «Μανιφέστο» φαίνεται να κινείται προς μια λογική υπέρβασης των σημερινών σχηματισμών – του ΠΑΣΟΚ, του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία και της Νέας Αριστεράς – προτείνοντας μια νέα μορφή συμπαράταξης.
Ωστόσο, το ερώτημα παραμένει ανοιχτό: πρόκειται για μια πραγματική δυνατότητα σύγκλισης ή για ένα φιλόδοξο πολιτικό σχέδιο που θα δοκιμαστεί στην πράξη;
Οι απαντήσεις δεν θα δοθούν μόνο σε επίπεδο ιδεών. Θα κριθούν από τις πολιτικές διεργασίες των επόμενων μηνών, από τις πιθανές συνεργασίες, αλλά και από την κοινωνική απήχηση που μπορεί να έχει το εγχείρημα.
Ένα κείμενο-αφετηρία, όχι κατάληξη
Το ίδιο το «Μανιφέστο» δεν αποτελεί –τουλάχιστον ακόμη– ιδρυτική διακήρυξη ενός νέου κόμματος. Ωστόσο, λειτουργεί ως προπομπός. Ως μια απόπειρα να τεθούν οι βάσεις για μια νέα πολιτική πλατφόρμα που θα μπορούσε να πάρει πιο συγκεκριμένη μορφή στο άμεσο μέλλον.
Σε κάθε περίπτωση, η επιλογή της Πρωτομαγιάς μόνο τυχαία δεν είναι. Συνδέει το εγχείρημα με την ιστορική μνήμη των κοινωνικών αγώνων και επιχειρεί να το εντάξει σε μια ευρύτερη αφήγηση για το μέλλον της εργασίας, της δημοκρατίας και της κοινωνικής δικαιοσύνης.
Και ίσως εκεί να βρίσκεται και η ουσία: όχι μόνο στο αν το «Μανιφέστο» θα πετύχει τους πολιτικούς του στόχους, αλλά στο αν θα καταφέρει να ξανανοίξει μια συζήτηση που πολλοί θεωρούσαν ότι είχε κλείσει.
Γιατί σε μια εποχή ρευστότητας, η πολιτική δεν αναζητά μόνο απαντήσεις. Αναζητά και νέους τρόπους να θέτει τα ερωτήματα.
Όλες οι σημαντικές ειδήσεις
Βγήκαν οι προκηρύξεις εκπαιδευτικών - Όλα τα κριτήρια
Τσίπρας: Καθηγητής στην Κρήτη έκανε το πρωί μάθημα και το βράδυ ντελίβερι
