Alfavita Newsroom 
Στο προσκήνιο επανέρχεται η συζήτηση για τις αλλαγές στο σύστημα πρόσβασης στα ΑΕΙ, καθώς ολοένα και περισσότερα πανεπιστημιακά τμήματα εντάσσονται σε επιπλέον Επιστημονικά Πεδία προκειμένου να περιορίσουν τις κενές θέσεις και να διατηρήσουν τη βιωσιμότητά τους.
Το φαινόμενο έχει ενταθεί τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα μετά την εφαρμογή της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής (ΕΒΕ), που οδήγησε πολλά περιφερειακά ή χαμηλής ζήτησης τμήματα σε σημαντική μείωση εισακτέων. Ως απάντηση, αρκετές σχολές επέλεξαν να «ανοίξουν» τις πόρτες τους σε περισσότερες κατηγορίες υποψηφίων, εντασσόμενες και σε άλλα Πεδία.
Η πρακτική αυτή φαίνεται να αποδίδει αριθμητικά αποτελέσματα, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις αυξήθηκαν θεαματικά οι δηλώσεις προτίμησης και περιορίστηκαν οι κενές θέσεις. Ωστόσο, εντείνονται οι ενστάσεις για τις συνέπειες που προκαλεί τόσο στην ποιότητα των σπουδών όσο και στην ισονομία του συστήματος.
Το 4ο Πεδίο στο επίκεντρο
Ιδιαίτερα ελκυστικό αποδεικνύεται το 4ο Επιστημονικό Πεδίο της Οικονομίας και της Πληροφορικής, το οποίο συγκεντρώνει μακράν τον μεγαλύτερο αριθμό υποψηφίων σε σχέση με τα υπόλοιπα Πεδία.
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα πολλά τμήματα να επιδιώκουν την ένταξή τους και στο συγκεκριμένο Πεδίο, προκειμένου να αυξήσουν τη «δεξαμενή» των υποψηφίων που μπορούν να τα δηλώσουν στο μηχανογραφικό.
Αντίστοιχη τάση καταγράφεται και στις στρατιωτικές σχολές, καθώς από φέτος αρκετές σχολές του Στρατού Ξηράς και άλλων κλάδων εντάσσονται και σε επιπλέον Πεδία, σε μια προσπάθεια κάλυψης των κενών θέσεων που παρατηρούνται τα τελευταία χρόνια.
Τα προβλήματα που δημιουργούνται
Παρά τη βελτίωση στους αριθμούς εισακτέων, εκπαιδευτικοί και αναλυτές εκφράζουν σοβαρές επιφυλάξεις για τις επιπτώσεις αυτής της πρακτικής.
Βασικό ζήτημα αποτελεί το διαφορετικό γνωστικό υπόβαθρο των υποψηφίων που διεκδικούν τις ίδιες σχολές. Σε αρκετές περιπτώσεις, φοιτητές εισάγονται σε τμήματα με αυξημένες απαιτήσεις σε Φυσική ή Μαθηματικά χωρίς να έχουν εξεταστεί ή ακόμη και διδαχθεί επαρκώς τα συγκεκριμένα αντικείμενα στη Γ’ Λυκείου.
Παραδείγματα εντοπίζονται σε τμήματα ενέργειας, υλικών ή υδατοκαλλιεργειών, όπου οι απαιτήσεις των προγραμμάτων σπουδών θεωρούνται ιδιαίτερα υψηλές σε θετικές επιστήμες.
Παράλληλα, εντείνονται οι ενστάσεις και για το ζήτημα της ισότητας μεταξύ των υποψηφίων, καθώς μαθητές που εξετάζονται σε τελείως διαφορετικά μαθήματα ανταγωνίζονται για τις ίδιες θέσεις στα πανεπιστήμια.
Σχεδόν τα μισά τμήματα είναι πλέον «κοινά»
Σύμφωνα με τα στοιχεία που καταγράφονται για το μηχανογραφικό του 2026, τα κοινά τμήματα – δηλαδή εκείνα που δηλώνονται από περισσότερα του ενός Επιστημονικά Πεδία – φτάνουν πλέον τα 197 από τα συνολικά 454 τμήματα των ΑΕΙ.
Το ποσοστό αυτό ξεπερνά το 43% και αποτυπώνει, σύμφωνα με ειδικούς της εκπαίδευσης, τη σταδιακή μετατροπή του συστήματος εισαγωγής σε ένα μοντέλο με αυξανόμενες στρεβλώσεις και ανισότητες.
Προβληματισμός για το μέλλον των ΑΕΙ
Η συρρίκνωση του μαθητικού πληθυσμού, η ΕΒΕ και η λειτουργία ιδιωτικών πανεπιστημίων δημιουργούν νέα δεδομένα για τον ακαδημαϊκό χάρτη της χώρας.
Πολλά τμήματα, κυρίως της περιφέρειας, δίνουν πλέον «μάχη επιβίωσης» για να εξασφαλίσουν φοιτητές και να αποφύγουν το ενδεχόμενο περαιτέρω υποβάθμισης ή ακόμη και αναστολής λειτουργίας στο μέλλον.
Την ίδια ώρα, ολοένα και περισσότερες φωνές ζητούν συνολικό επανασχεδιασμό του συστήματος πρόσβασης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, με στόχο τη διασφάλιση ίσων όρων για όλους τους υποψηφίους αλλά και τη σύνδεση των σπουδών με πραγματικά ακαδημαϊκά κριτήρια.
Όλες οι σημαντικές ειδήσεις
ΑΣΕΠ: Προ των πυλών τρεις νέοι διαγωνισμοί με 5.200 θέσεις
Νέο market pass για 40 ευρώ κάθε μήνα χωρίς αίτηση
Προκηρύξεις εκπαιδευτικών 2026: Πώς θα δεις πρώτος τους πίνακες μέσω google
