Με τίτλο "Προκλητικές ορθογραφίες λέξεων", επιχειρεί να εξηγήσει γιατί πολλές λέξεις που σήμερα ξενίζουν τους ομιλητές της ελληνικής δεν αποτελούν προϊόν αυθαίρετων αλλαγών, αλλά βασίζονται στην επιστημονική μελέτη της ετυμολογίας τους.
Ο καθηγητής επισημαίνει ότι πολλοί αποδίδουν τις αλλαγές στην ορθογραφία στην επικράτηση της δημοτικής γλώσσας, θεωρώντας ότι λέξεις όπως "αβγό", "αφτί", "παλιός" ή "αλλιώς" αποτελούν νεότερες και λανθασμένες γραφές. Ωστόσο, όπως εξηγεί, η πραγματικότητα είναι διαφορετική.
Η ορθογραφία δεν εξαρτάται από τη δημοτική ή την καθαρεύουσα
Σύμφωνα με τον κ. Μπαμπινιώτη, η ορθογραφία μιας λέξης δεν καθορίζεται από το αν ανήκει στη δημοτική ή στην καθαρεύουσα. Η σωστή γραφή προκύπτει από την ιστορία και την προέλευση της λέξης, δηλαδή από την ετυμολογία της.
Η ελληνική, όπως και πολλές άλλες γλώσσες του κόσμου, ακολουθεί την ιστορική ορθογραφία. Αυτό σημαίνει ότι οι λέξεις διατηρούν στοιχεία της παλαιότερης μορφής τους, ακόμη κι αν η προφορά τους έχει αλλάξει με το πέρασμα των αιώνων.
Γιατί γράφονται έτσι ορισμένες λέξεις
Ο γλωσσολόγος παρουσιάζει σειρά παραδειγμάτων που συχνά προκαλούν απορίες.
Η λέξη "αβγό" γράφεται με β και όχι με αυ, καθώς η σημερινή της μορφή προέκυψε μέσα από διαδοχικές φωνητικές μεταβολές που ξεκινούν από την αρχαία λέξη "ωόν". Αντίστοιχα, το "αφτί" συνδέεται ετυμολογικά με το αρχαίο "ωτίον" και όχι με κάποια μορφή που θα δικαιολογούσε τη γραφή "αυτί".
Παρόμοια περίπτωση αποτελεί και το "αλλιώς", το οποίο προέρχεται από μεσαιωνικό τύπο της γλώσσας και όχι από τη λέξη "αλλοίος", γεγονός που εξηγεί γιατί δεν γράφεται με "οι".
Το ίδιο ισχύει για λέξεις όπως "παλιός", "εταιρεία", "βρομώ", "γλείφω", "πιρούνι" και "καλύτερος", των οποίων η ορθογραφία βασίζεται σε επιστημονικά τεκμηριωμένες ετυμολογικές αναλύσεις.
Η περίπτωση του "κτήριο"
Μία από τις πιο γνωστές περιπτώσεις είναι η λέξη "κτήριο", η οποία συχνά γράφεται λανθασμένα ως "κτίριο". Όπως αναφέρει ο καθηγητής, η λέξη συνδέεται ετυμολογικά με το "ευκτήριον" και όχι με το ρήμα "κτίζω", γεγονός που δικαιολογεί την καθιερωμένη γραφή με ήτα.
Οι αλλαγές βασίζονται στην επιστήμη της γλώσσας
Ο κ. Μπαμπινιώτης τονίζει ότι οι συγκεκριμένες ορθογραφικές μορφές δεν αποτελούν γλωσσικούς νεωτερισμούς. Αντίθετα, είναι αποτέλεσμα της δουλειάς γλωσσολόγων και ερευνητών που μελέτησαν σε βάθος την ιστορική εξέλιξη των ελληνικών λέξεων.
Για τον λόγο αυτό, υποστηρίζει ότι όσοι προβληματίζονται από τέτοιες γραφές δεν χρειάζεται να "ξαναπάνε σχολείο", αλλά να συμβουλεύονται έγκυρα λεξικά και επιστημονικές πηγές που εξηγούν την προέλευση και την ορθογραφία των λέξεων.
Η αξία των λεξικών
Κλείνοντας το άρθρο του, ο γνωστός γλωσσολόγος υπογραμμίζει τη σημασία των σύγχρονων λεξικών ως πολύτιμων εργαλείων για την κατανόηση της ελληνικής γλώσσας. Μέσα από αυτά, ο αναγνώστης μπορεί να ανακαλύψει την ιστορία των λέξεων και να κατανοήσει ότι πολλές ορθογραφίες που αρχικά φαίνονται παράξενες ή "προκλητικές" έχουν βαθιές ρίζες στην εξέλιξη της ελληνικής γλώσσας.
